BO GIAO THÔNG VLAN TÁI
TRUÒNG CAO DÄNG GIAO THÔNG VÄN TÁI TRUNG UANG I

GIAO TRINH

Mo dun: Kê toán doanh nghigp phân 1
NGHË: KE TOÁN DOANH NGHIÊP

Hà Nôi —
2017

LÒl NÓi o A U . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
BÀI 1: TÖ N G QUAN VE KE TO"AN D OA N U NGHIEP..... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .......6
1. Khái niem, vai trò, nhiğm vą, yêu cau cùa ke toán trong các doanh nghiep.... .............6
2. Noi dung cùa công tác ke toán doanh nghiep.............. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...6
3. To chúc công táG ke toán doanh nghiep...... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ......7
BAI 2: KE TOAN VON B A N G TIEN VA CAC K H OA N PHA1 THU..................12
A. K e toán von bang tien.... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ......12
1. Khái niem và nguyên tac ke toán....... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ........12
2. Ke toán tien
meat .. . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ....12
3. Ke toán tien giïi ngân
hàng. . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . .. . . .. . . . . . . . . . . . ....18
4. Ke toán tien dang Ghuyen....... . .. . . .. . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ......21
B. Ke toán Gác khoán phài t h u . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 3
4. Khái niem và nguyên tae ke toán........ . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ....23
5. Ke toán phăi thu Gùa khách h á n g . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 4
6. Ke toán thue GTGT duqc khau tr y. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 6
7. Ke toán phăi thu noi bo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 8
8. Ke toán các khoàn phài thu k h á c . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1
9. Ke toán dy phòng phài thu khó dòi
10.Ke toán tąm
úng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ...........37
11.Ke toán các khoàn cam co. kÿ quy, kÿ
cuqc.... .. . . .. . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . .. . . ..........38
12.Ke toán chi phí trà truóc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 0
BÀI 3: KE TOÁN V{AT LI WEU VÀ C Ó N G C Q D I N G C Q , HÀNG HÓA
13.Khái niem, nhiem vți cua ke toán nguyên v}at lieu, công Gç ding en.... . . . . . . . . . .........44
14.Phân loąi, nguyên tac và phiiong pháp tính giá nguyên vat lieu, công cu dog cu ..... 44
15.Ke toán chi tiet nguyèn v{at lieu, công cu dung
c t . . . . . . . .. . . .. . . . . . . . . . .. . . .. . . .. . . .........47
16.

Ke toán tong hop nguyên vat lięu, công ct ding cit theo phtiong pháp kê

khai thtiòng
xuyên . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ........,5
0
17.

Phuong pháp hąch toán nguyên v}at lieu, công cu dog cu theo phuong

pháp kiem kê d¡nh

BÀ‹ 4: KE TOÁN TÀI SÂN CO o¡« H. . . .. . . . . . . . .. . . . . . ........ .............................59
1. Tong quan ve TSCD
.. .........59

... . .. .... .... .... . .. . . . .... ... .... ... .. .... .. .

2. Ke toán tài sàn co d¡nh thuoc quyen sò híiu cùa doanh nghiep.... ........................60
3. Ke toán TSCO di thud và cho thuê. ............. .... ......................................................65
4. Ke toán khau hao TSCD .... .... ......... .... ..................................................................71
5. Ke toán sùa chüa, nâng cap TSCD. ............. ...................................... .........72
BA1 5: KE TOAN CAC KHOAN DAU TU ...................................................75
6. Khái nięm yà phân loąi các hoąt dong dau tu ....... ............. .... ........ .... .... .......
75
3. Ke toán dau to tài chính dài hąn.... ............. .... ...... .....................................78

4.Ke toán dy phòng Gác khoàn dau tu tài chính . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ........85

5. Ke toán bat dong sån dau tu....... .... ....... .... .... .......................................................88
BÀI 6: KE TOÁN TIËN LU'tJNG VÀ CÁC KHOAN TRİCH THEO LU'ØNG
6. Ÿ nghía nhiğm vat cùa ke toán tien lirong và các khoán trích theo luong ....... ..., .....88
7. Hinh thúG tiên luong, quÿ hung và các khoàn oích theo lirong
....88

... ... ...

8. Ke toán tong .hip tien luong và các khoàn trích theo luong....... , ..............

..........93

TAI LIĘU THAM KHAO........................................................................96

4

LÕI NÓI DÀU
Hi n nay, truóc sq hei nh{ap kinh te the

và khu vpc, sp doi

trong lióh vpc

quàn ly kinh te nói chung và liíih vpc ke toán nói riêng, de dáp úng yêu can nâng cao
chat luqng dào do phçc vp công nghiep hoá - him dai hoá trong giai doan mói Khoa
Cp Bàn Truõng Cao GTVTTW1 biên sob giáo trinh Ke toán doanh nghipp giàng

y

cho h Trung cap nham dáp úng yêu cau ve tái 1i¢u trong giàng day và h9c t}ap cho
giáo viên và hqc sinh chuyên ngành ke toán. Giáo trinh ke toán doanh nghipp không
nhíing là nguon tài liçu quy báu phpc vp công tác giàng

y, h9c p eua giáo viên và

hqc sinh trong Nhà truóng, mà cõn là tài meu thiet thqc doi vói cán bg tái chính ke toán oong các linh vpc cúa nen kinh te.
Noi dung môn hqc duqc chia thánh 2 phan:
Phan I: Ke toán doanh nghipp I bao gom các chuong tir chuong 1 den chuong 5.
Phan II: Ke toán doanh nghiep II bao gom các chuong tà chuong 6 den chuong 9.
Trong quá trính biên so;in chúng tôi dã mui duqc nhieu y kien dóng góp cüa các
thành viên trong Hei dong khoa hqc Nhà truõng, cua các dong nghiep trong và ngoài
truõng. Giáo trinh Ke toán doanh nghiep hoàn thãnh là ket quà céa quá trinh lao
dong, nghiên cúu khoa hqc nghiêm túc cita @p the tác già. Mac dú dã rat co gang de
giáo trinh dst duqc sp hqp ly, khoa hoc và phú hqp

quy trinh dào tao

cán b ke toán trong giai dog mói, song do sp phát trien không ngúng cüa nen kinh
trong co che thi truóng nên giáo trính không tránh khói nhiing khiem
khuyet nhat d{nh. Nhà truóng vàp the tác già rat mong nh}an duqc nhieu y kien
dóng góp chân thành céa by dpc de giáo trinh hoàn thi n hon trong ian xuat bàn
sau.
Xin chân thành
càm!

5

BÃI 1: TONG QUAN VÉ KÉ TOÁN DOANH NGH@P
1. Khái nijm, vai trõ, nhipm vç, yêu can cúa ke toán trong cáe doanh nghijp
J.J. Khái nir
Ke toán là công cç phpc vp quàn ly kinh te, gan lien vói hoyt dóng quàn ly và
xuat him cung vói sp hinh thánh dói song kinh te - xã hei loài nguõi.
2. Vai trà
Thu th{ap, xu ly thông tin, so lipu

toán cho các doi to9ng só dung khá nhau,

vói mçc dích khác nha, de ra các quyet d{nh quàn ly phú hqp. Dieu này nói lên vai
tró quan trqng cúa ke toán tài chính trong công tác quàn 1y vi mô và vi mô céa nhà
nuóc
3.

Nhijm vç
Thu

p, xii ly thông tin, so lipu theo doi tuqng, noi dung công vire, theo

chuan mqc và che d .
Kiem tra, giám sát các khoàn thu chi tài chính, kiem tra vire quàn ly, sü
dong
tài chính...
Phân tích thông tin, so liçu ke toán, tham muu, de xuat các giài pháp phpc vp yêu
cau quán tri....
Cung cap thông tin, so lipu ke toán theo quy d{nh cita pháp 1u{at.
4.

Yêu can
-Phán ánh day dú nghi

vp kinh te, tài chính phát sinh vào chúng tít ke toán,

so ke toán và BCTC.
- Phán ánh ki,p thõi, dúng thói gian quy d{nh thông tin, so liçu ke toán
- Phán ánh rõ ràng, de hieu và chính xác thông tin, so lipu ke toán
-Phàn ánh trung thqc hipn tr g, bãn chat sq vipc, noi dung và giá tri. cúa
nghiep vp kinh te, tài chính
-Thông tin so li u ke toán duqc phán ánh liên tpc tíi khi phát sinh den khi ket
thúc hoyt dpng kinh te.
- Phân loai sap xep thông tin, so li u ke toán theo trinh tp
2. Noi dung eua công tác ke toán doanh nghiep
Kinh doanh dich vp nói chung và kinh doanh v

tài nói riêng là hoat dpng cung úng

lao vp, dich vp phçc vp nhu cau sinh hoyt và dõi song cíing nhu nhu cau sàn xuat
kinh doanh toán xã hei. Tuy các nghiep vp kinh te tài chính phát sinh da dóng, khác
nhau, song cãn cú vào d}ac diem tinh hinh
6 và sq v}an dóng cüa tái sàn cííng nhu noi
dung, tinh

cit

cúng loai nghiep viJ kinh te tài chính, toàn b công

tác ke toán trong doanh nghiep v

tài nói chung bao gom nhüng noi

dung cu bàn san:
- Ke toán von bang tien, dau tu ngan han.
- Ke toán vqt tu háng hóa.
- Ke toán tài sán co d nh và các khoàn dau tu dãi h .
- Ke toán tien hong, chi phí sàn xuat..
- Ke toán bán hàng, các khoàn ng Và nguon von ché só híiu.
- L{ap hç thong báo cáo tái chính.
3. To chúc công tác ke toán doanh nghijp
1.

To chúc công tác hach toán ban dan iY don vi. cm só
- Cãn cf vào h thong chúng tíi nhà nuóc dã ban hành và noi dung kinh te cúa

hoat dung sàn xuat kinh doanh trong doanh nghiep de lqa chqn các Eu chúng tà ban
deu eho phii hqp vói túng loài nghiep vp kinh te tài chính phát sinh
H thong chúng tíí ke toán áp dung cho các doanh nghiep do nhà nuóc ban hành
bao gom:
Log 1: Hãng ton kho bao gom các bieu Eu: Phieu nh}ap kho, xuat kho, thé
kho...
Log 2:Lao dpng - Tien mong bao gom các bieu mau: Báng cham công, bàng
thanh toán...
Log 3: Bán hãng bao gom các bien mau: Hóa don bán hàng, cuóc v{an
chuyen...
Log 4:Tien tp bao gom các bien Eu:

Phieu thu, phieu chi, gray de n

Log 5: Tài sàn co dyih bao gom các bien Eu: Biên bàn giao
TS...

...

tái sán, thé

3.2. To chúc v{an dóng h thong tãi khoán ke toán
- H thong tãi khoàn ke toán doanh nghipp duqc ban hánh theo TT 200/2014/QD
BTC ngãy 22/12/2014 cúa B truõng B tái chính.
3.

To chúc lua chin hinh thúc ke toán

Khái nipm hinh thúc ke toán: Là he thong ke toán sü dóng de ghi chép, h thong hóa
và tong hpp so Itau chúng tíí goc theo m t trinh gr và phuong pháp ghi chép nhat
d¡nh.
1.

So ke toán tong hpp

- Gom:
So nh{at kJ và so cái phàn ánh day dé:

7

+ Ngày, tháng ghi so.
+ So hi¢u và ngày, tháng cúa chúng tu“ ke toán.

+ So tien cüa nghiep vp kinh te, tài chính.

3.3.2. So, thé ke toán chi tiet
Dúng de ghi chép các nghi p vp kinh te, tài chính phát sinh liên quan den các doi
tuqng ke toán can thiet phài theo dõi chi tiet theo yêu cau quàn ly.
So ke toán chi tiet gom:

8

- Hình thúc ke toán nh{at kÿ chung.
- Hình thúc chúng tu“ ghi so.
- Hình thúc so ke toán nhat kÿ — chúng tù.
- Hình thúc ke toán nhțat kÿ — so cái.
3.4. To chúc công tác lșp báo cáo ke toán
- Là công vice cuoi cùng cúa công tác ke toán.
- Cuoi moi kÿ (cuoi tháng, cuoi quÿ, cuoi nãm) ke toán tong hip so lieu leap báo cáo
tài chính theo quy dinh de phän ánh tình hinh tài chính tháng, quÿ, näm dó.
3.5. To chïżc công tác ke toñn trong dieu kijn sïï dșng máy vi tínli
Trong dieu kien kÿ t h a t tin hpc phát trien cao và duqc úng ding rpng, ke toán
trućrng doanh nghipp phäi có ke hoąch dan dan áp ding các phuong tion tính toán
thông tin
him dąi vào công tác boi duõng cán bğ ke toán ve trình dğ nghiğp vp cûng nhu sù
ding thành thąo phuong tion thông tin.
3.6. To chúc bj máy ke toán
* Gom các nği dung: Xác dinh so luqng nhân viên ke toán, nhipm vp cña tùng nhân
viên ke toán, tùng bğ phs

ke toán, moi quan hğ giüa các bg phs

ke

toán và giüa phòng ke toán vói các phòng khác trong DN.
PNu

llvói

quy d{nh pháp lÿ.

Dăm bào sq chi dąo toàn diğn, trap
trung. Gin nhę, hqp lÿ
Phù hip vói to chúc sán x

t kinh doanh và yêu

cau. Tąo dieu kiçn ca giói hóa công tác ke toán.
1.

TO chic b mãy ke toón theo hinh the:c tip
triing

- Uu diem: Oám bào sq lãnh dąo thong nhat @p trung doi vói công tác ke toán
trong doanh nghiğp, cung cap thông tin ki,p thói, t ha n lqi cho vice phân công,
chuyên môn hóa cán bp ke toán, cp giói hóa cong tác ke toán.
-Nhirqc diem: Hen che viçc kiem tra, kíem soát các hoąt ding sán xuat kinh doanh
ó don vi. php thuğc luân chuyen chúng N và ghi so ke toán thuòng bi chțam.
- Duqc áp dog doi vói doanh nghiğp vùa và nhò, dia bàn hoąt ding sàn x t kinh
doanh tip trung.

9

BQ MÁY KE TOÁN CÚA DOANH
NGHIn.P
Ke toán traúng

Bq

Bpph/m

ke
toán
TSCD,
vat tu

tien
luong
và các
khoãn
trích
theo

KT
t{ap
hqp
CPSX
vá tinh
giá
thãnh

luong

SP

p}Jjgn

ke toán

Bq

phân

B9

Bg

ph{an

KT
thãnh
pliíÍm
tiêu
the

B

p
ke
toán
von
bang
tien và

p
ke
toán
tong
h9p và
kiem
tra ke

tOán

tOán

B9

pchan
ke
toán
xây
dang
cp bãn

Nhân viên ke toán ó các dani vi. phç thu§c

3.6.2. Tá chão b móy ke toán theo hinh thkc phán tán
-Un diem: Kiem tra, kiem soát i cho có thu}an lqi và có hi¢u quà, cung cap ktep
thói thông tin phçc vp cho quàn 1y và dieu hãnh.
-Nhuqc diem: So luqng nhân viên ke toán nhieu, khó khãn cho viçc chi d

“p

trung thong nhat eua ke toán truóng.
-Chi áp dog cho doanh nghi

lón, dia bãn hoat dang ring, phân tán có nhieu don

vi. phç thu c ó xa và hoat dang tuong doi dpc l{ap

10

B

p

tãi

BQ MÁY KE TOÁN CUA DOANH NGH
Ke toán tr ãng

Bo p
ke toán
hoyt d9ng
chung toãn
DN

B p
kiem tra ke

B pchan
ke toán
tong
h

B phfpi
tài chính

nghii;p

Céc phõng ke toán dos vi, php thujc

Bg p
ke toán

TSCD,
v3at tu

3.6.3. TO ch c b

B phian ke
toán tien
luong và
các khoàn
trích theo
hong

B p
ke toán t3ap
hpp CPSX
vá tính giá
thánh sãn

B pbfin
ke toàn
von bang
tien,
thanh toán

máy ke toón theo hinh the:c htm hip (via Up trong via pBân

tári) To chúc ke toán ket hqp dac diem cia hai hinh thúc to chúc ke toán vàa
trung vira phân tán.

11

p

BÀI 2: KE TOÁN VÓN BANG TIEN VÀ CÁC KHOAN PHAI THU
A. Ke toán von bang tien
1. Khái nijm và nguyên tac ke toán
Khái ni m: Von bang tien là m t b ph}an cúa von SXKD cúa doanh nghiep thuoc
TSLD hinh thành chú yen trong quá trính bán hãng và trong các quan h thanh toán,
von bang tien thqc hipn chúc nãng vgt ngang giá chung trong các moi quan h mua
bán trao doi, là tãi sán sü dóng linh hoat nhat vào khà náng thanh toán nhat thói eéa
doanh nghipp. Von bang tien bao gom Tien m}at ton quy, tien gúi ngân hàng và tien
dang chuyen (ke cà ngoai tp, váng bac, dá quy, kim khí
quy). Nguyên ic ke toán
- SP dog don vi. tien tÇ thong nhat là dong Viçt Nam.
- Các loai ngoai t phài quy doi ra dong Vipt Nam theo quy dinh và duqc theo dõi chi
tiet riêng tíing nguyên tÇ.
- Các loai vàng bac, dá quy, kim khí quy phài duqc dánh giá bang tien tÇ t

thõi

diem phát sinh theo giá thqc te “nh{ap, xuat” ngoài ra phát theo dõi chi tiet so lupng,
trqng luqng, quy cách và pham chat cüa túng loai.
- Vào cuoi moi kJ, ke toán phài dieu chính lai các loài ngo

t theo tJ giá thqc te.

2. Ke toán tien mat
1.

Khái nijm và nguyen tae ke toán

a. Khái niem
Tien mat t¡ii quy là so von bang tien cúa Doanh nghiep do thü quy bào quàn t
quy két cúa doanh nghiep bao gom: tien Vipt Nam, ngoài t , vàng bac, kim khí quy
dá quy.
b. Nguyên tctc hqch toán
- Chi phàn ánh vào TK 111 “Tien mat” so tien m}at, ngo t thyc te nh}ap, xuat quy
tien mãt. Doi vói khoàn tien thu du‹yc chuyen n p ngay váo ngân hãng không qua quy
tien má.t thi không ghi vào bên Ng TK 111 “Tien mã.t” mà ghi vào bên Nq TK 113
“Tien dang chuyen”.
- Các khoàn tien m{at do doanh nghiep khác và cá nhân kJ quy, kJ cuqc tai
doanh nghiep duqc quàn ly vã hach toán nhu các lou tài sãn bang tien cua dan vi.

12

- Khi tien hành nhap, xuat quy tien mat phài có phieu thu, phieu chi và có dü chü kJ
cria nguõi nh}an, nguõi giao,

cho phép nh{ap, xuat theo quy d|inh cita che d ke

toán.
- Ke toán quy tien mã,t phái có trách nhi m mó so ke toán quy tien Qt, ghi chép hàng
ngày liên tpc theo trính ter phát sinh các khoán nh}ap, xuat quy tien mã,t và tinh ra so ton
quy t@ mqi thói diem, so quy tien Qt cíing duqc mó riêng cho túng lou tien mat.
- Thú quy chi.u trách nhiÇm quán ly và nhap, xuat quy tien mà.t.
2.2 Chúng tir, so ke toén sir dçng
Chérng tir ke toén se dçng
- Phieu thu, Phieu chi , Bàng kê vãng bac, dá quy ,Bàng kiem kê quy
- Biên lar thu tien ...
So ke toiin sir dçng.
- So cái các tài
khoàn 111
- So chi tiet TK 111
- So quy tien mã,t
2.3 Ke toán tong hqp Tien mâ.t
a. Noi dung ket can tãi khoán
Tài khoán sir dog TK 111 — Tien mã.t

Bên Ng:
- Các khoàn tien m}at, ngo@ tp, vàng bac...nhap quy.
- So tien mat, ngo@ tÇ, vàng bac... thüa phát hiçn khi kiem kê.
- Chênh l ch táng tJ giá hoi doái do dánh giá 1gi so du ngo@ t

cuoi k (doi

mat ngo@ t¢)..
Bên Có:
- Các khoàn tien m}at, ngo@ tp, vàng bac.. xuat quy.
- Các khoàn tien m}at, ngo@ tp, vàng bac... phát hipn thieu khi kiem kê quy.
- Chênh 1 ch ty giá hoi doái giám do dánh giá lai só du ngo@ t¢ cuoi kJ (doi vói tien
mat ngo@ tp)
So de bên Nq: So tien m}at ton quy him eó t@ thói diem cuoi k .
Tài khoán 111 - Tien mãt, có 3 tài khoán cap 2:
b. Phuong pháp ke toán các nghiep vp chu yen
* Nghijp vç thu tien mat

13

a) Khi cung cap dich vp van tài thu ngay bang tien mã,t
-Doi vói di,ch vp v

tài thu c doi tuqng npp thue GTGT

Ng TK 111 — Tien mã.t (1111) (Tong giá thanh toán)
Có TK 511 — Doanh thu bán hàng và cung cap dich vp (Giá bán chua có
thue) Có TK 333 — Thue và các khoàn phài n p Nhà nuóc (Chi tiet túng loai
thue)
-Doi vói di,ch vp v

tài không thu c doi tuqng n p thue GTGTDong

Ng TK 511 — Doanh thu bán hàng và cung cap di,ch vp
Có TK 333 — Thue và các khoàn phài npp Nhà nuóc (Chi tiet túng
loai thue)
b. Khi phát sinh các khoàn doanh thu hoat dung tài chính, các khoán thu nhap khác thu
ngay bang tien mà.t:
Ng TK 111 - Tien mã.t (111 l) (tong giá thanh toán)
Có TK 515 - Doanh hoyt dung tài chính (giá bán chua có thue GTGT)
Có TK 711 -Thu nhqp khác (giá bán chua có thue GTGT)
Có TK 3331 — Thue GTGT phài n p (33311)
c)Thu hoi các khoàn ng phài thu bang tien mã,t,
ghi: Ng TK 111 — Tien mà,t (1111)
Có TK 131, 136, 138, 141
d) Thu hoi tien dau tu bang tien mã,t, ghi:
Ng TK 111 — Tien mã.t (1111)
Ng TK 635 — Chi phí tài chính (Chênh lpch lo so
vói giá von)
Có TK 121 , 128, 228, 515
e)Thu hoi các khoán kJ quy, k cuqc bang tien mã,t,
ghi: Ng TK 111 - Tien mã.t (111 l)
Có TK 244 - Cam co, the chap, k quy, k cuqc.
f)Nh}an các khoán k quy, k cuqc bang tien mat,
ghi: Ng TK 111 - Tien mãot (1111)
Có TK 344 — Nh}an k quy, k cuqc.
f)Rút tien ngân hàng nhap quy tien mã,t,
ghi: Ng TK 111 - Tien mãot (1111)
Có TK 112 — Tien gúi Ngân háng (1121,
1122).
Có TK 341 Vay và nq thuê tài chính.

14 mat,
g)Vay, ng thuê tài chính phát sinh bang tien
ghi: Ng TK 111 - Tien mãot (1111)

h) Nha von góp bang tien m}at, ghi:
Ng TK 111 Tien Qt (1111)
Có TK 411 — Nguon von kinh doanh.
i) Khi nh}an duqc tien cúa ngân sách Nhà nuóc thanh toán ve khoàn trq cap, trq
giá bang tien mã,t, ghi:
Ng TK 111 - Tien mã.t (111 l)
Có TK 333 (3339) - Thue và các khoàn phài npp Nhà nuóc.
k) Thüa quy tien mã.t phát hiÇn khi kiem kê chita xác dtnh rõ nguyên nhân,
ghi: Ng TK 111 - Tien mã.t (111 l)
Có TK 338 (3381) — Phài trà, phài n p khác.
* Nghijp vç chi tien mat
j) Chi tien mà.t n p ngân hàng
Ng TK 112 — Tien giti Ngân hàng: Chi tien n p (giri) vào ngân
háng Có TK 111 - Tien mã.t (1111).
b) Chi tien m t dau tu, ghi:
Nq TK 121, 221, 222, 228
Có TK 111 — Tien mat (1111).
c)Chi tien mà,t cam co, the chap, k quy, k cuqc,
ghi: Ng TK 244 — Cam co, the chap, k quy, kJ cuqc
Có TK 111 — Tien mã,t (1111).
d) Chi tien m t mua tài sán co d¡nh.
Neu thue GTGT dau vào duqc khau tríi, ghi:
Nq TK 211, 213
Ng TK 133 - Thue GTGT duqc khau
tríí Có TK 111 — Tien inãt (1111).
Neu thue GTGT dau vào không duqc khau tríi,
ghi: Nq TK 211, 213
Có TK 111 — Tien inãt (1111).
e)Chi tien inã,t cho hoat dung các dq án dau tu
XDCB Neu thue GTGT dau vào duqc khau tríi, ghi:
Ng TK 241 - Xây dog cm bán dó dang (giá mua
chua có thue GTGT):
Ng TK 133 - Thue GTGT duqc khau tríi
Có TK 111 — Tien mãt
(1111).
1
5

Neu thue GTGT dau vào không duqc khau tríí, ghi:
Ng TK 241 - Xây dog cp bàn dó dang (giá mua bao gom cà thue GTGT):
Có TK 111 — Tien mã,t (1111).
f) Chi tien mã,t mua nguyên li u, v}at lipu, công cç, dóng cp, hàng hóa ve nh{ap kho
de dung
Hach toán hàng ton kho theo phuong pháp kê khai thuõng xuyên và thue GTGT dau
vào duqc khau tríí, ghi:
Nq TK 152, 153, 156,
Ng TK 133 - Thue GTGT duqc khau tríí (1331)
Có TK 111 - Tien mã,t (1111).
Hach toán háng ton kho theo phuong pháp kê khai thuõng xuyên và thue GTGT dâu
vào không duqc khâu tríí, ghi:
Nq TK 152, 153, 156, 157
Có TK 111 - Tien mã,t (1111).
g) Chi tien mat thanh toán các khoán vay, ng phài trà, ghi:
Nq TK 331, 333, 334, 335, 336, 338, 341
Có TK 111 - Tien mã,t (1111).
i) Chi tien m}at sir dung cho hoat dpng tài chính, hoat dung khác,
ghi: Ng TK 635 — Chi phí tài chính
Ng TK 811 — Chi phí khác
Ng TK 133 — Thue GTGT duqc khau trà (neu
có) Có TK 111 — Tien mãt (1111).
k) Các khoãn thieu quy tien Qt phát him khi kiem kê chua xác d{nh rõ nguyên
nhân, ghi:
Nq TK 138 — Phái thu khác
(1381) Có TK 111 — Tien inát
(1111).
* Cñc nghiçp lién quan den tien
mat lá ngoai tj
a) Khi mua háng hóa, dich vp
thanh toán bang tien mat lá ngoai
tp.
Nen phát sinh lo t giá hoi doái trong giao di.ch mua ngoái vat tu, háng hóa, TSCD,
di,ch
vp,635
ghi:— Chi phí tái chính (lo tJ giá hoi
Ng TK
doái)
Nq các TK 151,152,153,156,157,211,213,241, 621, 623, 627, 641,642,133,...(theo
16
IQ
giá giao dich thqc te)

Có TK 111 — Tien m t (1112) (theo tJ giá chi so ke toán).
Neu phát sinh lãi tJ giá hoi doái trong giao dich mua ngoài vqt tu, hàng hóa, dich
vp, TSCD, ghi:
Ng các TK 151,152,153,156,157,211,213,241s621,623, 627, 641, 642,...(theo tJ giá
giao di,ch thyc te)
Ng TK 133 — Thue GTGT duqc khau trai (neu có) (theo tJ giá giao dich the
te) Có TK lll— Tien inã.t (1112) (theo tJ giá ghi so ke toán)
Có TK 515 — Doanh thu hoyt dang tài chính (lãi t giá hoi doái).
c) Khi vay bang tien mat là ngoai t .
Ng TK 111 — Tien mã,t (1112) (theo tJ giá giao di,ch thqc te)
Có TK 341

Vay và ng thuê tài chính (theo tJ giá giao dich thqc te).

d)Khi thanh toán các khoàn ng phài trà bang tien m}at là ngoai t , ghi:
Neu phát sinh lo tJ giá hoi doái trong giao dich thanh toán nq phài trà,
ghi: Ng các TK 331, 335, 336, 338, 341, ... (tJ giá ghi so ke toán)
Ng TK 635 — Chi phí tài chính (lo tJ giá hoi doái)
Có TK 111 — Tien m}at (1112) (t giá ghi so ke
toán).
Neu phát sinh lãi tJ giá hoi doái trong giao dich
thanh toán nq phài trà, ghi:
Ng các TK 331, 335, 336, 338, 341, ... (tJ giá ghi so ke toán)
Có TK 515 — Doanh thu hoyt dang tài chính (lãi t giá hoi
doái) Có TK 111 — Tien m}at (1112) (t giá ghi so ke toán).
e)Khi phát sinh doanh thu, thu nhap khác bang ngoai tÇ là tien mã.t,
ghi: Ng TK 111 — Tien mã,t (1112) (Theo tJ giá giao dich thue te)
Có các TK 511, 515, 711,... (Theo tJ giá giao di,ch thqc te).
f)Khi thu duqo tien n‹y phài thu bang tien m}at là ngoài t (Phài thu cria khách
hãng, phát thu noi bg...):
Neu phát sinh lo tJ giá hoi doái trong giao di.ch thanh toán nq phãi thu bang ngo@ t
¢, ghi:
Ng TK 111 — Tien mãt (1112) (Theo tJ giá giao di,ch thqc
te) Ng TK 635 Chi phí tài chính

tJ giá hoi doái)

Có các TK 131, 136, 138,... (Ty giá ghi so ke toán).
Neu
phát
sinh
tJ mãt
giá hoi
doái(Theo
trongtJgiao
toán nq phát thu bang ngoài tp,
Ng TK
111
— lãi
Tien
(1112)
giá dich
giao thanh
di,ch thqc
te)
ghi:
17

Có TK 515 — Doanh thu hoyt dang tài chính (Lãi tJ giá hoi
doái) Có các TK 131, 136, 138,... (Ty giá ghi so ke toán).
g) Dánh giá iii tien mã.t là ngo

t cuoi kJ ke toán:

Khi l{ap Báo cáo tái chính, ke toán só dáng tJ giá hoi doái giao dich thqc te de dánh
giá 1ai tien mã.t là ngoài

cuoi kJ:

Neu phát sinh lãi tJ giá hoi doái (tJ giá ngoai t tãng so vói dong tien Vi t Nam),
ghi: Ng TK 111 — Tien mã.t (1112)
Có TK 413 — Chênh heh tJ giá hoi doái.
Neu phát sinh lô tJ giá hoi doái (tJ giá ngoài t giàm so vói dong tien Vi t Nam),
ghi: Ng TK 413 — Chênh heh tJ giá hoi doái
Có TK 111 — Tien mã,t (1112).
3. Ke toán tien gúi ngân hàng
1. Khái nijm, nguyên tae hach toán
..Tien gúi ngân hãng là mpt lou von bang tien cüa doanh nghiep guri tai ngân
hàng, kho bac nhà naóc, các công ty tài chính bao gom: tien Vipt Nam, vãng bac,
kim khí quy dá quy.
b. Nguyên toc hqch fofin
- Ke toán tien gúi ngân hàng phài cãn cú trên các ching tíí goc hpp ly hqp pháp nhu:
gi•afiy bao Co, gi•aáy bao Ng, ba. ng sao kê hoac U' y nh•içm ch•i, u. y nhi•em thu,
sec chuyeJ n khoán, séc bào chi...
- Khi nhian du‹ye chúng tíi cúa Ngân hàng güi den, ke toán phài kiem tra, doi chieu
vói chúng tíí goc kém theo.
- Ke toán tien gúi ngân hãng phãi mó các so ke toán chi tiet de theo dõi TGNH ó các
ngân háng noi doanh nghiep mó tái khoàn và các so chi tiet này phài duqc theo
dõi theo túng lou tien nha tien Vi t Nam, tien ngoai t , vãng bbc kim khí quy dá quy
cà ve so lupng và giá tri.
2.2 ChTng tir, so ke toán sw dçng
- Giay báo Ng, Giay báo Có ho}ac háng sao kê, Uy nhi m thu, úy nhi m chi, Séc
chuyen khoán
- So cái các tài khoànl 12, So chi tiet TK 112, So tien gúi ngân hàng...
1.3.3 Ke toán tong hpp TGNH
a. Noi dung ket cau tái khoán

18

Tác dóng: TK 112 - TGNH
Bên Nq:
-Các khoán tien Vi¢t Nam, ngo¡ji tp, vàng bac, kim khí quy, dá quy gúi vào Ngân
hàng.
-Chênh heh táng tJ giá hoi doái do dánh giá l@ so du ngoài tp cuoi kJ.
Bên Có:
-Các khoàn tien ViÇt nam, ngoài t¢, vàng bac, kim khí quy, dá quy rút ra tü Ngân
hàng.
- Chênh 1 ch giàm t giá hoi doái do dánh giá l@ so du tien gúi ngo@ t
So de dan kJ (cuoi k ) bên Ng: so tien Vipt Nam, ngo@ tç, vàng bbc... cõn gúi t@
Ngân hàng deu k (cuoi kJ).
Tài khoán 112 - Tien gúi Ngân hàng, có 3 tài khoán cap 2:
b. Phuong pháp ke toán các nghiep vp ché yen
1. Khi cung cap di,ch v¡j v}an tãi thu ngay bãng TGNH
- Doi vói di,ch vp v

tài chi,u thue GTGT

Ng TK 112 - Tien gúi ngân hàng (tong giá thanh toán)
Có TK 511 - Doanh thu bán háng và cung cap dich vp (giá chua có thue)
Có TK 333 - Thue và các khoán phài n p Nhà nuóc.
- Doi vói di,ch vp v
tài không chiu thue GTGT
Ng TK 511 - Doanh thu bán hàng và cmg cap dich vp
Có TK 333 - Thue và các khoán phài n p Nhà nuóc.
2. Khi nh3an duqc tien cúa Ngân sách Nhà nuóc thanh toàn ve khoàn trq cap, trq giá
bang tien gúi ngân hàng, ghi:
Ng TK 112 - Tien gúi ngân hàng
Có TK 333 - Thue và các khoán phài n p Nhà nuóc (3339).
3.Khi phát sinh các khoàn doanh thu hoyt dpng tài chính, các khoán thu nh}ap
khác bang tien gúi ngân hàng, ghi:
Ng TK 112 - Tien gúi ngân hàng (tong giá thanh toán)
Có TK 515 - Doanh thu hoat dpng tài chính (giá chua có thue GTGT)
Có TK 711 - Thu nhiap khác (giá chua có thue GTGT)
Có TK 3331 - Thue GTGT phài n p (33311).
4.X t quy tien mã.t gúi vào tài khoàn tai Ngân hàng, ghi:
Ng TK 112 - Tien gúi Ngân hàng

19

Có TK 111 - Tien m{at.
5.Nh}an dupc tien úng trtróc hoac khi kháGh hàng trà nq bang chuyen khoán, cãn
cú giay báo Có cúa Ngân hàng, ghi:
Nq TK 112 - Tien giri Ngân hàng
Có TK 131 - Phài thu cúa khách
hàng Có TK 113 - Tien dang chuyen.
6. Thu hoi các khoàn nq phài thti, cho vay, kJ cuqc, kJ quy bang tien gúi ngân
hàng; Nh}an kJ quy, kJ cuqc cúa các doanh nghiep khác bang tien gúi ngân háng, ghi:
Nq TK 112 - Tien giri Ngân hàng (1121,
1122) Có các TK 128, 131, 136, 141, 244,
344.
7. Khi bán các khoán dan tu
Nq TK 112 - Tien giri Ngân hàng (1121,
1122) Nq TK 635 - Chi phí tãi chính
Có TK 121 - Chúng khoán kinh doanh (giá
von) Có các TK 221, 222, 228 (giá von)
Có TK 515 - Doanh thu hoat dong tài chính.
8. Khi nh}an duqc von góp cúa chú sõ húu bang tien m}at,
ghi: Nq TK 112 - Tien giri Ngân hàng
Có TK 411 - Von dau tu cúa chu só han.
9.Khi nhan tien cúa các bên trong hpp dóng hpp tác kinh doanh không thành l{ap
pháp n