Tiết 76 THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TRỢ TỪ

KHỞI ĐỘNG :

?Em hãy cho biết sự khác biệt về ý nghĩa giữa từng cặp
câu trong 2 ví dụ sau và cho biết do đâu mà có sự khác
biệt đó.
a.
- Tới đầu ngón chân của mình, Sói Lam cũng không nhìn
thấy.
- Ngay tới đầu ngón chân của mình, Sói Lam cũng không
nhìn thấy.
b.
- Nó mua tám quyển truyện.
- Nó mua những tám quyển truyện.

KHỞI ĐỘNG :

Các từ “ngay”, “những” trong 2 ví dụ trên đi kèm với những
từ ngữ nào? Như vậy sự có mặt của những từ đấy dùng để
biểu thị thái độ gì của người nói đối với sự vật, sự việc
được nói đến trong câu?

Tiết 76 THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TRỢ TỪ

• I. NHẬN BIẾT TRỢ TỪ:

• - Tác dụng:
• + Nhấn mạnh sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ nó đi
kèm. Ví dụ: cả, ngay, chính…
• + Biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ
ngữ nó đi kèm. Ví dụ: những, chỉ, có…
• - Đặt câu:
• + Chính thầy hiệu trưởng tặng tôi cuốn sách này.
• + Tôi ăn có hai bát cơm
6

• II. LUYỆN TẬP:

• Bài tập 1
• Tìm trợ từ trong các câu sau và nêu tác dụng của việc sử
dụng trợ từ ở từng trường hợp:
• a. Nhưng điểm quan trọng nhất chính là con ngươi.
• b. Nhưng chỉ có cách làm vậy và phải thật nhanh.
• c. Ngay tới đầu ngón chân mình Sói Lam cũng nhìn thấy.

7

• II. LUYỆN TẬP:

• Bài tập 1
• a. Trợ từ “chính” có tác dụng nhấn mạnh đích xác điểm quan trọng
nhất, tập trung sự chú ý của Phi Châu khi nhìn vào mắt sói là con
người chứ không phải cái gì khác.
• b. Trợ từ “chỉ” có tác dụng nhấn mạnh phạm vi được hạn định, biểu
thị thái độ đánh giá của Sói Lam về cách thức cứu Ánh Vàng. Đó là
cách duy nhất để cứu Ánh Vàng thoát khỏi toán thợ săn mà không
còn cách nào khác nữa.
• c. Trợ từ: “ngay” có tác dụng nhấn mạnh ý sự vật ở rất gần mà Sói
Lam cũng không nhìn thấy
8

•II. LUYỆN TẬP:
•Bài tập 2
•Trong những từ in đậm ở các cặp câu dưới đây, từ nào là trợ từ, từ nào không phải trợ từ? Vì sao?
•a.
•- Và hẳn vì buồn nên Ánh Vàng muốn được nhìn thấy những điều mới mẻ.
•- Nó mua những tám quyển truyện.
•b.
•- Nó đoán ngay được truyện gì xảy đến.
•- Nhà tôi ở ngay cạnh trường
•c.
•- Cậu bé ơi, ở đây ngày nào người ta chẳng bán đến hàng nghìn con lạc đà!
- Mùa đông sắp đến rồi.

9

• II. LUYỆN TẬP:
• Bài tập 2

• a. - những điều mới mẻ: những là phó từ chỉ lượng;
• - những 8 quyển truyện: những là trợ từ có ý nhấn mạnh, đánh giá việc nó mua 8
quyển truyện là nhiều vượt quá mức bình thường.
• b. - đoán ngay chuyện gì đã xảy ra: ngay là phó từ, chỉ sự không chậm trễ của hành
động đoán;
• - ngay cạnh trường: ngay là trợ từ biểu thị ý nhấn mạnh khoảng cách rất gần giữa vị
trí của sự vật được nói đến (nhà tôi) so với địa điểm được lấy làm mốc (trường).
• c. - Bán đến hàng nghìn con lạc đà: đến là trợ từ biểu thị ý nhấn mạnh, đánh giá
việc bán hàng nghìn con lạc đà là rất nhiều;
• - sắp đến rồi: đến là động từ thể hiện một cái gì đó (mùa đông) xuất hiện hay (đi)
tới.
10

•II. LUYỆN TẬP:
•Bài tập 3: Trong đoạn trích, trợ từ cả được lặp lại bao nhiêu lần. Cho biết tác dụng của việc lặp lại trợ từ này.
•Sau khi lão Toa đi rồi, Phi Châu phải mất hàng giờ để tìm Hàng Xén. Nhưng chẳng thấy [.....]
•Cậu hỏi thăm những người qua đường. Và mọi người trả lời cậu rằng:
•- Cậu bé ơi, ở đây ngày nào người ta chẳng bán đến hàng nghìn con lạc đà!
•Cậu hỏi cả những đứa trẻ trạc tuổi cậu:
•- Các bạn có nhìn thấy một con lạc đà một bướu có đôi mắt mơ màng không?
•[...] Câu hỏi cả những con lạc đà:
•- Một chú lạc đà một bướu to như đồi cát ấy!.
•Trong đoạn trích, trợ từ cả được lặp lại bao nhiêu lần. Cho biết tác dụng của việc lặp lại trợ từ này.
•Sau khi lão Toa đi rồi, Phi Châu phải mất hàng giờ để tìm Hàng Xén. Nhưng chẳng thấy [.....]
•Cậu hỏi thăm những người qua đường. Và mọi người trả lời cậu rằng:
•- Cậu bé ơi, ở đây ngày nào người ta chẳng bán đến hàng nghìn con lạc đà!
•Cậu hỏi cả những đứa trẻ trạc tuổi cậu:
•- Các bạn có nhìn thấy một con lạc đà một bướu có đôi mắt mơ màng không?
•[...] Câu hỏi cả những con lạc đà:
•- Một chú lạc đà một bướu to như đồi cát ấy!.
•[…] Và tất nhiên cậu hỏi cả những người mua lạc đà:
•- Một chú lạc đà một bướu rất đẹp màu cát mà bác lái buôn Toa đã bán đi…

11

• II. LUYỆN TẬP:

• Bài tập 3
• Trong đoạn trích của văn bản Mắt sói trợ từ “cả” được lặp lại nhiều lần (3 lần) biểu
thị ý nhấn mạnh về phạm vi không hạn chế của sự vật. Phi châu tìm lạc đà Hàng Xén
qua nhiều đối tượng khác nhau: những người qua đường, những đứa trẻ trạc tuổi
cậu, những con lạc đà, những người mua lạc đà. Qua đó thấy được tâm hồn trong
sáng, tình cảm, yêu thương, sự gắn bó sâu nặng của Phi Châu với lạc đà Hàng Xén người bạn đầu tiên thân thiết của mình. 3. Trong đoạn trích của văn bản Mắt sói trợ
từ “cả” được lặp lại nhiều lần (3 lần) biểu thị ý nhấn mạnh về phạm vi không hạn chế
của sự vật. Phi châu tìm lạc đà Hàng Xén qua nhiều đối tượng khác nhau: những
người qua đường, những đứa trẻ trạc tuổi cậu, những con lạc đà, những người mua
lạc đà. Qua đó thấy được tâm hồn trong sáng, tình cảm, yêu thương, sự gắn bó sâu
nặng của Phi Châu với lạc đà Hàng Xén - người bạn đầu tiên thân thiết của mình.
12

•

IV. VẬN DỤNG :

• Bài tập 4
• Viết đoạn văn ( khoảng 5-7 câu) trình bày cảm nhận của em
về một nhân vật, sự kiện hoặc chi tiết mà em ấn tượng nhất
trong văn bản Mắt sói, đoạn văn có sử dụng ít nhất một trợ
từ.

13

•

IV. VẬN DỤNG :

•. Bài tập 4

(10) Phi Châu đã chăn cừu cho Vua Dê được tròn hai năm và đó là một
điều khá bất nờ và ngạc nhiên vì không ngờ lại được lâu như vậy.(2) Cậu
bé là một người chăn cừug tốt. (3) Cậu bé chăn cừu bằng hết tấm lòng của
mình, hiểu rõ về đàn cừu, hiểu cả những nguy hiểm rình rập đàn cừu nào
là sư tử hay báo rình ăn thịt, cậu đã tính toán được cả vừa đưa ra những ý
tưởng cho Vua Dê. (4) Phi Châu là cậu bé ngoan ngoãn, tốt bụng, yêu động
vật, hiểu được chúng, Phi Châu đã có màn trò chuyện với Báo hết sức đặc
biệt, Báo rất háo hức nên đã lắng nghe cậu bé.(5) Cậu bé đã hết lòng khen
ngợi Báo là một tay săn tuyệt vời. (6) Báo và Phi Châu đã trò chuyện như
hai người bạn ngồi nói rõ chuyện chăn cừu, Phi Châu đã đưa ra lời đề nghị
với Báo để trở thành những người bạn thân thiết, cùng nhau chăn cừu và
hai nhân vật đã thành những người bạn thân thiết, không thể tách rời nhau 
14

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
-Hoàn thiện lại các bài tập
-Chuẩn bị bài : Lặng lẽ Sa Pa (
SGK trang 15) .