An Toàn Vận Hành Băng Tải –
Băng Chuyền
Bài giảng huấn luyện an toàn lao động dành cho công nhân vận hành băng tải

CHƯƠNG 1

Mục Tiêu Huấn Luyện
Sau khi hoàn thành khóa học này, người lao động sẽ có đầy đủ kiến thức và
kỹ năng cần thiết để vận hành băng tải một cách an toàn và hiệu quả.

Bạn Sẽ Đạt Được Gì

Hiểu Cấu Tạo

Nhận Diện Nguy Hiểm

Nắm vững cấu tạo cơ bản của hệ thống băng tải, các bộ

Xác định chính xác các mối nguy tiềm ẩn khi vận hành băng

phận chính và nguyên lý hoạt động

tải trong môi trường nhà máy

Quy Trình An Toàn

Phòng Tránh Tai Nạn

Thực hiện đúng các bước trong quy trình làm việc an toàn

Biết cách phòng tránh các tai nạn nghiêm trọng như kẹp

theo tiêu chuẩn

cuốn, va đập và điện giật

CHƯƠNG 2

Khái Quát Về Băng Tải – Băng
Chuyền

Băng Tải – Băng Chuyền Là Gì?
Băng tải – băng chuyền là thiết bị vận chuyển vật liệu và hàng hóa một cách
liên tục, được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy và kho bãi. Hệ thống hoạt
động dựa trên sự phối hợp của nhiều bộ phận cơ khí và điện.

Các Thành Phần Chính
•

Động cơ điện cung cấp năng lượng

•

Con lăn và puly dẫn hướng

•

Dây băng (cao su, PVC, xích kim loại)

•

Khung giá đỡ và hệ thống điều khiển

Ứng Dụng Băng Tải Trong Thực Tế
Nhà Máy Sản Xuất
Vận chuyển linh kiện, bán thành phẩm và thành phẩm giữa các
công đoạn sản xuất

Kho Hàng
Di chuyển hàng hóa từ khu vực tiếp nhận đến khu vực lưu trữ
và xuất hàng

Dây Chuyền Đóng Gói
Tự động hóa quy trình đóng gói, dán nhãn và phân loại sản phẩm

Khai Thác – Chế Biến
Vận chuyển nguyên liệu thô, khoáng sản trong ngành khai thác
và chế biến

CHƯƠNG 3

Các Mối Nguy Hiểm Chính
Hiểu rõ các mối nguy hiểm là bước đầu tiên để bảo vệ bản thân và đồng
nghiệp. Mỗi mối nguy đều có thể gây ra tai nạn nghiêm trọng nếu không
được phòng tránh đúng cách.

Nguy Cơ Kẹp – Cuốn
⚠️ĐÂY LÀ NGUYÊN NHÂN TAI NẠN NGHIÊM TRỌNG
NHẤT
Tai nạn kẹp cuốn có thể gây thương tích vĩnh viễn hoặc tử vong.
Đây là mối nguy cần được quan tâm hàng đầu.

Các Điểm Nguy Hiểm Kẹp Cuốn
Con Lăn

Puly Dẫn Hướng

Tay, tóc hoặc quần áo có thể bị cuốn vào khe hở giữa con

Các puly quay với tốc độ cao tạo ra lực kéo mạnh, dễ gây

lăn và băng tải khi đang hoạt động

tai nạn khi tiếp xúc

Dây Băng Đang Chuyển Động

Khu Vực Nối Băng

Băng chuyền động liên tục có thể cuốn các vật thể hoặc bộ

Điểm nối băng thường có độ lồi hoặc móc nối, dễ làm

phận cơ thể vào hệ thống

vướng quần áo và gây tai nạn

Nguy Cơ Va Đập – Rơi Vật
Các Tình Huống Nguy Hiểm
•

Hàng hóa rơi khỏi băng tải do xếp không đúng cách

•

Va đập vào khung băng hoặc bộ phận cố định

•

Vật liệu văng ra khi băng dừng đột ngột

•

Va chạm với hàng hóa đang di chuyển

Đeo mũ bảo hộ và giữ khoảng cách an toàn để tránh thương tích do vật rơi.

Nguy Cơ Trượt – Ngã
Dầu Mỡ Rơi Vãi

Nước Đọng

Dầu bôi trơn từ con lăn hoặc

Nước từ quá trình làm việc hoặc

động cơ rơi xuống sàn tạo bề

vệ sinh tạo vũng nước gây ngã

mặt trơn trượt, nguy hiểm cao

Leo Trèo Không An Toàn
Leo lên băng tải hoặc khung giá đỡ khi chưa có biện pháp bảo vệ

Nguy Cơ Điện Giật
Hệ thống băng tải sử dụng điện năng lớn, việc tiếp xúc với dòng điện có thể
gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong. Cần đặc biệt cẩn trọng với các
thiết bị điện.

Nguyên Nhân Điện Giật
•

Động cơ điện bị rò rỉ dòng điện

•

Tủ điện không được bảo trì định kỳ

•

Dây điện bị hở, đứt hoặc mòn cách điện

•

Tiếp xúc với thiết bị khi tay ướt

•

Thiếu hệ thống nối đất an toàn

Nguy Cơ Tiếng Ồn – Rung

85%

60%

Tiếng Ồn

Rung Động

Băng tải hoạt động tạo tiếng ồn trên 85 dB, vượt ngưỡng an toàn

Rung động liên tục ảnh hưởng đến 60% công nhân vận hành

Tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn và rung động gây mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, tăng nguy cơ tai nạn. Sử dụng đồ bảo hộ thính
giác là bắt buộc trong môi trường này.

CHƯƠNG 4

Nguyên Nhân Tai Nạn Thường Gặp

5 Nguyên Nhân Chính Gây Tai Nạn
Thò Tay Khi Băng Đang Chạy
Can thiệp vào băng tải đang hoạt động để chỉnh sửa hoặc lấy vật là nguyên nhân hàng đầu

Thiếu Che Chắn An Toàn
Không có hoặc tháo bỏ lưới che chắn tại con lăn, puly khiến các điểm nguy hiểm lộ ra

Không Dừng Máy Khi Xử Lý
Cố gắng xử lý sự cố mà không tắt nguồn điện và dừng hoàn toàn băng tải

Trang Phục Không Phù Hợp
Mặc quần áo rộng, không gọn gàng, đeo khăn quàng hoặc trang sức dễ bị cuốn vào máy

Vi Phạm Quy Trình
Không tuân thủ đúng quy trình vận hành và các biện pháp an toàn đã được đào tạo

Hậu Quả Của Tai Nạn Băng Tải
"Một giây bất cẩn có thể dẫn đến thương tích suốt đời. An toàn không
phải là sự lựa chọn, mà là trách nhiệm của mỗi người."

Tai nạn băng tải không chỉ gây đau đớn cho nạn nhân mà còn ảnh hưởng
đến gia đình, đồng nghiệp và hoạt động sản xuất của toàn nhà máy.

CHƯƠNG 5

Trang Bị Bảo Hộ Cá Nhân (PPE)
Sử dụng đúng và đầy đủ trang bị bảo hộ cá nhân là tuyến phòng thủ đầu
tiên bảo vệ bạn khỏi các mối nguy hiểm tại nơi làm việc.

Trang Bị Bảo Hộ Theo Công Việc
Công Việc

PPE Bắt Buộc

Vận hành băng tải

Quần áo gọn gàng, giày bảo hộ chống trượt, mũ bảo hộ

Làm việc gần con lăn, puly

Găng tay phù hợp (loại ôm sát, không dễ bị cuốn), kính bảo hộ

Khu vực ồn (trên 85 dB)

Nút tai hoặc chụp tai chống ồn

Vận hành băng tải cao

Dây đai an toàn, giày có đế chống trượt tốt

Bảo trì, sửa chữa

Găng tay cách điện, giày cách điện, kính bảo hộ

Những Điều Tuyệt Đối Cấm
❌ Đeo Khăn Quàng

❌ Mặc Áo Rộng

Khăn quàng cổ hoặc khăn tay dễ

Quần áo rộng, tay áo dài không

bị cuốn vào con lăn gây ngạt thở

xắn gọn dễ vướng vào băng tải

❌ Đeo Trang Sức
Vòng tay, dây chuyền, nhẫn có thể bị kẹt vào các bộ phận chuyển động

Lưu ý: Để tóc dài phải buộc gọn hoặc đội mũ che kín. Tuyệt đối
không để tóc rủ tự do khi làm việc gần băng tải.

CHƯƠNG 6

Quy Trình Vận Hành An Toàn
Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình là chìa khóa để đảm bảo an toàn cho bản
thân và mọi người xung quanh. Mỗi bước đều có ý nghĩa quan trọng.

Bước 1: Trước Khi Vận Hành
01

Kiểm Tra Che Chắn
Đảm bảo tất cả lưới che chắn tại con lăn, puly được lắp đặt chắc chắn và không bị hư hỏng
02

Kiểm Tra Nút Dừng Khẩn Cấp
Thử nghiệm nút dừng khẩn cấp để chắc chắn nó hoạt động tốt và dễ dàng tiếp cận
03

Kiểm Tra Sàn và Lối Đi
Quan sát xung quanh, đảm bảo không có dầu mỡ, nước đọng hoặc vật cản trên lối đi
04

Báo Cáo Bất Thường
Phát hiện bất kỳ điều bất thường nào, phải báo cáo ngay cho quản lý hoặc bộ phận
bảo trì trước khi vận hành

Bước 2: Trong Khi Vận Hành
✅ NÊN LÀM

❌ TUYỆT ĐỐI KHÔNG

Đứng Đúng Vị Trí

Thò Tay Vào Băng

Luôn đứng ở vị trí quy định, có đánh dấu rõ ràng trên sàn

Không can thiệp vào băng tải đang hoạt động dù bất kỳ lý do gì

Quan Sát Liên Tục

Leo Trèo, Ngồi Lên

Theo dõi băng tải và hàng hóa di chuyển để phát hiện sớm bất

Cấm leo lên hoặc ngồi trên băng tải đang vận hành

thường

Điều Chỉnh Khi Chạy
Giữ Khoảng Cách

Không chỉnh băng lệch hoặc sửa chữa khi chưa dừng máy hoàn toàn

Duy trì khoảng cách an toàn ít nhất 0.5m với các bộ phận
chuyển động

Đùa Nghịch
Tránh mất tập trung, nói chuyện riêng hoặc sử dụng điện thoại

Nguyên Tắc Vàng Khi Vận Hành

Băng Đang Chạy
↓
Không Can Thiệp
Ghi nhớ nguyên tắc này và tuân thủ tuyệt đối. Mọi sự điều chỉnh, kiểm tra hoặc sửa chữa chỉ được thực hiện khi băng tải đã dừng hoàn toàn và
nguồn điện đã được ngắt.

Bước 3: Khi Có Sự Cố
1. BẤM DỪNG KHẨN CẤP
Ngay lập tức nhấn nút dừng khẩn cấp gần nhất. Không do dự!

2. NGẮT NGUỒN ĐIỆN
Tắt công tắc nguồn chính để đảm bảo băng tải không thể khởi
động lại

3. BÁO CÁO NGAY
Thông báo cho quản lý trực tiếp hoặc bộ phận bảo trì về tình
huống

4. KHÔNG TỰ Ý SỬA CHỮA
Chỉ nhân viên có chứng chỉ mới được phép can thiệp vào
hệ thống

Các Tình Huống Sự Cố Thường Gặp

Băng Bị Kẹt

Băng Chạy Lệch

Vật liệu bị kẹt giữa băng và con lăn - Dừng ngay, không cố

Băng tải chạy không đúng trục - Dừng máy, báo bảo trì để

gắng kéo ra bằng tay

điều chỉnh

Tiếng Kêu Bất Thường

Mùi Khét Hoặc Khói

Có tiếng kêu lạ từ động cơ hoặc con lăn - Dừng để kiểm tra

Ngửi thấy mùi khét từ động cơ - Tắt ngay và sơ tán khu vực

Bước 4: Sau Khi Làm Việc
Tắt Máy Đúng Quy Trình
Nhấn nút tắt và đợi băng tải dừng hẳn trước khi rời đi

Dọn Vệ Sinh
Thu dọn vật liệu thừa, lau sạch dầu mỡ rơi vãi trên sàn và thiết bị

Ghi Sổ Bàn Giao Ca
Ghi chép đầy đủ tình trạng thiết bị, sự cố xảy ra (nếu có) để ca sau
nắm rõ

Báo Cáo Vấn Đề
Thông báo cho ca tiếp theo về bất kỳ điểm bất thường nào cần lưu ý

CHƯƠNG 7

An Toàn Bảo Trì – Sửa Chữa
⚠️CHỈ NGƯỜI CÓ NHIỆM VỤ MỚI ĐƯỢC BẢO TRÌ
Công việc bảo trì và sửa chữa băng tải yêu cầu kiến thức chuyên
môn và đào tạo đặc biệt. Nhân viên vận hành không được tự ý
thực hiện các công việc này.

Quy Trình LOCKOUT – TAGOUT
LOCKOUT – TAGOUT là quy trình bắt buộc để đảm bảo thiết bị không thể
khởi động trong khi đang được bảo trì. Đây là biện pháp cứu sống quan
trọng nhất trong công tác bảo trì.

4 Bước LOCKOUT – TAGOUT
BƯỚC 1: Ngắt Điện Hoàn Toàn
Tắt công tắc nguồn chính và rút cầu dao để cách ly hoàn toàn nguồn
điện khỏi thiết bị

BƯỚC 2: Khóa Nguồn Điện
Sử dụng ổ khóa cá nhân để khóa công tắc nguồn, đảm bảo không ai
có thể bật lại

BƯỚC 3: Treo Biển Cảnh Báo
Gắn thẻ cảnh báo "CÓ NGƯỜI ĐANG LÀM VIỆC – CẤM BẬT ĐIỆN" với
tên người thực hiện

BƯỚC 4: Kiểm Tra Trước Khởi Động
Sau khi hoàn thành, kiểm tra kỹ lưỡng và chỉ tháo khóa khi đã thông
báo cho tất cả mọi người

Tại Sao LOCKOUT – TAGOUT Quan
Trọng?

50%

120

100%

Giảm Tai Nạn

Số Mạng Cứu

Tuân Thủ

Giảm 50% tai nạn do

Trung bình cứu 120

Bắt buộc 100% trong

khởi động bất ngờ

mạng người mỗi năm

mọi hoạt động bảo trì

trong bảo trì

tại các nhà máy

Công Việc Bảo Trì Định Kỳ
Tần Suất

Công Việc

Người Thực Hiện

Hằng ngày

Kiểm tra trực quan, làm sạch băng tải

Công nhân vận hành

Hằng tuần

Bôi trơn con lăn, kiểm tra độ căng băng

Kỹ thuật viên bảo trì

Hằng tháng

Kiểm tra hệ thống điện, động cơ

Kỹ thuật viên điện

Hằng quý

Thay thế phụ tùng mòn, hiệu chỉnh hệ

Đội bảo trì chuyên nghiệp

thống
Hằng năm

Đại tu toàn bộ, thay băng tải mới

Nhà thầu chuyên môn

CHƯƠNG 8

Xử Lý Tai Nạn – Sự Cố
Phản ứng nhanh và đúng đắn trong tình huống khẩn cấp có thể cứu sống và
giảm thiểu hậu quả nghiêm trọng. Mỗi giây đều quan trọng.

Ma Trận Xử Lý Sự Cố
Tình Huống

Xử Lý Ngay Lập Tức

Kẹt tay vào băng

1. Bấm dừng khẩn cấp ngay
2. Gọi cấp cứu (115)
3. Không tự ý kéo tay ra
4. Đặt nạn nhân nằm thoải mái
5. Băng bó tạm thời nếu có vết thương hở

Hàng đổ, rơi

1. Dừng băng tải
2. Cô lập khu vực nguy hiểm
3. Kiểm tra xem có ai bị thương
4. Dọn dẹp theo đúng quy trình an toàn
5. Báo cáo sự cố

Điện giật

1. Cắt nguồn điện ngay (không chạm vào nạn nhân)
2. Dùng vật cách điện để tách nạn nhân ra
3. Gọi cấp cứu
4. Thực hiện CPR nếu được đào tạo
5. Giữ ấm cho nạn nhân

Cháy động cơ

1. Cắt điện toàn bộ hệ thống
2. Sử dụng bình chữa cháy CO2 hoặc bột
3. Không dùng nước để chữa cháy điện
4. Sơ tán người ra khỏi khu vực
5. Gọi 114 nếu không kiểm soát được

Sơ Cứu Tai Nạn Kẹt Cuốn
0-30 Giây Đầu

1

Bấm dừng khẩn cấp, gọi đồng nghiệp hỗ trợ, không
hoảng loạn

2

30 Giây - 1 Phút
Gọi cấp cứu 115, cung cấp vị trí chính xác và mô tả tình

1-3 Phút

3

trạng

Ngắt điện, dùng công cụ phù hợp để giải phóng nạn
nhân một cách an toàn

4

3-5 Phút
Sơ cứu ban đầu: băng bó, cầm máu, giữ ấm, an ủi nạn nhân

5-15 Phút
Chờ xe cấp cứu, theo dõi dấu hiệu sinh tồn, không di
chuyển nạn nhân nếu nghi ngờ gãy xương

5

Tủ Sơ Cứu và Thiết Bị Khẩn Cấp
Vị Trí Tủ Sơ Cứu
•

Gần băng tải chính (trong bán kính 20m)

•

Có biển báo rõ ràng, dễ nhìn thấy

•

Kiểm tra hằng tháng, bổ sung vật tư

Nội Dung Tủ Sơ Cứu
•

Băng gạc vô trùng và băng dính y tế

•

Kéo, nhíp, nhiệt kế

•

Nước súc rửa vết thương

•

Găng tay y tế

•

Sổ tay hướng dẫn sơ cứu

Thiết Bị Khẩn Cấp Khác
•

Vòi rửa mắt khẩn cấp

•

Vòi sen tắm khẩn cấp

•

Bình chữa cháy (CO2, bột khô)

•

Cáng cứu thương

•

Điện thoại khẩn cấp

Số Điện Thoại Khẩn Cấp

115

114

113

Cấp Cứu

Cứu Hỏa

Công An

Tai nạn lao động, thương tích nghiêm

Cháy nổ, sự cố nguy hiểm

Sự cố nghiêm trọng cần hỗ trợ

trọng
Dán số điện thoại khẩn cấp tại vị trí dễ thấy gần mỗi băng tải. Thêm số điện thoại của bộ phận an toàn lao động và quản lý trực tiếp.

Báo Cáo và Điều Tra Sự Cố
Mọi tai nạn và sự cố, dù lớn hay nhỏ, đều phải được báo cáo và điều tra. Mục đích
là học hỏi từ sai lầm và ngăn chặn sự cố tương tự xảy ra trong tương lai.
01

Báo Cáo Ngay
Thông báo cho quản lý trực tiếp trong vòng 30 phút sau sự cố
02

Bảo Toàn Hiện Trường
Không di chuyển vật chứng, chụp ảnh nếu có thể
03

Viết Báo Cáo Chi Tiết
Ghi lại đầy đủ: thời gian, địa điểm, người liên quan, diễn biến
04

Tham Gia Điều Tra
Hợp tác với đội điều tra, cung cấp thông tin trung thực

CHƯƠNG 9

Ghi Nhớ Quan Trọng
Những nguyên tắc cốt lõi này có thể cứu sống bạn. Hãy ghi nhớ và thực
hành mỗi ngày.

3 Nguyên Tắc Vàng An Toàn

🔴

🔴

🔴

Băng Đang Chạy

Kẹt Cuốn

Không Che Chắn

↓

↓

↓

Không Can Thiệp

Bấm Dừng Khẩn Cấp Ngay

Không Vận Hành

Tuyệt đối không thò tay hoặc bất kỳ bộ

Mỗi giây trì hoãn có thể làm tăng mức

Lưới che chắn là tuyến phòng thủ đầu

phận cơ thể nào vào băng tải đang

độ thương tích. Hành động nhanh là

tiên. Thiếu che chắn = Nguy hiểm chết

hoạt động

sống còn

người

Nguyên Tắc Bổ Sung
1

Trang Phục Gọn Gàng

2

Tập Trung Cao Độ

Không đeo trang sức, khăn quàng, hoặc mặc áo rộng khi làm việc Tránh mất tập trung, không sử dụng điện thoại trong khi vận
hành

3

4

Báo Cáo Bất Thường

Tuân Thủ Quy Trình

Phát hiện điều bất thường, dù nhỏ, cũng phải báo cáo ngay

Không tự ý thay đổi hoặc bỏ qua bất kỳ bước nào trong quy trình

5

6

Hỗ Trợ Đồng Nghiệp

Học Hỏi Liên Tục

Nhắc nhở và hỗ trợ đồng nghiệp tuân thủ an toàn

Tham gia đầy đủ các khóa đào tạo và cập nhật kiến thức mới

An Toàn Cho Mình – An Toàn Cho Đồng Nghiệp
"An toàn không phải là trách nhiệm của một người, mà là trách nhiệm của tất cả chúng ta. Khi bạn làm việc an toàn, bạn đang
bảo vệ không chỉ bản thân mà cả gia đình, đồng nghiệp và cộng đồng."

Bản Thân
Tuân thủ quy trình bảo vệ sức khỏe và
tính mạng của chính bạn

Cộng Đồng
Góp phần xây dựng văn hóa an toàn
cho toàn xã hội

Gia Đình
Làm việc an toàn để trở về nhà bình an
với người thân

Đồng Nghiệp
Nhắc nhở và hỗ trợ lẫn nhau duy trì môi
trường an toàn

Văn Hóa An Toàn Tại Nơi Làm Việc
Trách Nhiệm Của Mỗi Người
Công nhân: Tuân thủ quy trình, báo cáo nguy hiểm, sử dụng PPE
Tổ trưởng: Giám sát, nhắc nhở, kiểm tra thường xuyên
Quản lý: Cung cấp trang thiết bị, đào tạo, xử lý vi phạm
Ban lãnh đạo: Cam kết, đầu tư, xây dựng chính sách

Xây Dựng Văn Hóa An Toàn
1.

An toàn là ưu tiên số 1, không thỏa hiệp

2.

Khuyến khích phát hiện và báo cáo nguy hiểm

3.

Khen thưởng hành vi an toàn tích cực

4.

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn

5.

Học hỏi từ sự cố, cải tiến liên tục

Checklist An Toàn Hằng Ngày
Thời Điểm

Kiểm Tra

✓

Đầu ca

PPE đầy đủ và phù hợp

☐

Che chắn con lăn, puly đầy đủ

☐

Nút dừng khẩn cấp hoạt động tốt

☐

Sàn và lối đi sạch, không trơn trượt

☐

Đứng đúng vị trí quy định

☐

Không can thiệp khi băng đang chạy

☐

Quan sát liên tục, phát hiện bất thường

☐

Tắt máy đúng quy trình

☐

Dọn vệ sinh, lau sạch dầu mỡ

☐

Ghi sổ bàn giao ca đầy đủ

☐

Báo cáo vấn đề cho ca sau

☐

Trong ca

Cuối ca

Cam Kết An Toàn
TÔI CAM KẾT
Tôi cam kết tuân thủ tất cả các quy trình an toàn lao động khi vận hành băng tải. Tôi hiểu rằng an toàn là trách nhiệm của tôi và mọi hành
động của tôi đều ảnh hưởng đến sự an toàn của đồng nghiệp.
Tôi sẽ:
•

Luôn đeo đầy đủ trang bị bảo hộ cá nhân

•

Không bao giờ can thiệp vào băng tải đang hoạt động

•

Báo cáo ngay mọi tình huống nguy hiểm

•

Bấm dừng khẩn cấp khi cần thiết

•

Nhắc nhở và hỗ trợ đồng nghiệp làm việc an toàn

An toàn là sự lựa chọn hằng ngày của tôi.

Cảm Ơn Và Chúc Làm Việc An Toàn
Hỏi Đáp

Đào Tạo Tiếp Theo

Liên Hệ An Toàn Lao Động

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy đặt

Tham gia đầy đủ các khóa đào tạo

Liên hệ bộ phận ATLĐ nếu cần hỗ trợ

câu hỏi ngay. Không có câu hỏi nào là

nâng cao và cập nhật kiến thức định

hoặc có phát hiện nguy hiểm cần xử

quá nhỏ khi liên quan đến an toàn.

kỳ.

lý.

Hãy nhớ: Mọi người đều có quyền làm việc an toàn và trở về nhà bình an mỗi ngày.
Chúc các bạn luôn khỏe mạnh và làm việc an toàn!