Nghe bài hát Khát vọng tuổi trẻ - tác giả Vũ Hoàng
Link: https://youtu.be/VoPbOfoM8CM
H: Trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của
tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.

Những con người làm việc ở nơi xa xôi như hải đảo, biên cương hay
vùng núi hẻo lánh. Làm các công việc canh giữ biên cương, giữ yên quốc
phòng an ninh hay là đem ánh sáng văn hóa tới khắp nơi nơi…Họ đều thật
sự đáng quý và đáng khâm phục. Và hôm nay cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu
một chân dung cuộc sống- chân dung của những con người lao động miệt
mài và cống hiến hết mình cho quê hương ở miền cực Bắc của tổ Quốc thân
yêu. Chính họ đã truyền cho chúng ta thêm tình yêu và lòng nhiệt huyết,
sống hiến dâng. Để ta hiểu đằng sau những dinh thự cũ kĩ nơi Sa Pa thơ
mộng, lặng lẽ có những trái tim đang đập hết mình, làm việc sôi nổi vì quê
hương đất nước thân yêu.

Tiết 77,78 Văn bản: LẶNG LẼ SA PA

(Trích Nguyễn Thành Long)
-- Nguyễn Thành Long--

- Máy nhật quang kí: máy đo cường độ
ánh sáng mặt trời.

- Khí tượng: Là chuyên ngành khoa học
nghiên cứu về khí hậu, thời
tiết nhằm theo dõi và dự báo
khí hậu, thời tiết.
- Vật lí địa cầu: khoa học nghiên cứu những tính
chất vật lí của trái đất và các quá
trình vật lí xảy ra trong trái đất và
khí quyển.

I. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:

Nguyễn Thành Long

- Nguyễn Thành Long sinh tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng
Nam, con một gia đình viên chức nhỏ. Năm 18 tuổi ông chuyển
ra học ở Hà Nội và có viết cho báo Thanh Nghị (1943). Sau Cách
mạng Tháng Tám, Nguyễn Thành Long tham gia hoạt động văn
nghệ trong những năm kháng chiến chống Pháp (1946-1954) ở
Nam Trung Bộ và bắt đầu viết văn vào thời gian này.
- Sau 1954, tập kết ra Bắc, Nguyễn Thành Long chuyển về sáng
tác và biên tập ở các báo chí, nhà xuất bản. Có thời gian ông còn
tham gia dạy ở Trường viết văn Nguyễn Du. Ông mất ở Hà Nội
ngày 6 tháng 5 năm
- Nguyễn Thành Long là cây bút chuyên viết truyện ngắn và ký.
Nét đặc sắc trong truyện ngắn của ông là luôn tạo được hình
tượng đẹp, ngôn ngữ giàu chất thơ, trong trẻo, nhẹ nhàng .

I. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:
- Nguyễn Thành Long (1925-1991)
- Quê: Quảng Nam.
- Chuyên viết truyện ngắn, bút kí.
-Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng, tình
cảm, thường pha chất kí và giàu chất thơ.

Phiếu học tập số 1
Thể loại HC sáng tác Đề tài
ND:

Bố cục

2. Tác phẩm:
*Thể loại: truyện ngắn ( cốt truyện đơn tuyến)
*Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa viết năm
1970, sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai của nhà văn, được in
trong tập Giữa trong xanh (1972).
* Đề tài: Truyện ca ngợi những con người lao động âm thầm
trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc.

* Bố cục: 3 đoạn:

Đoạ
n
Từ đầu…đến… “Kìa,
anh ta kia”: Anh thanh
niên qua lời giới thiệu
của bác lái xe.

Đoạ
n
Tiếp…đến… “không có
vật gì như thế”: Cuộc
gặp gỡ, trò chuyện giữa
anh thanh niên với ông
họa sĩ và cô kĩ sư.

Đoạ
n
Còn lại: Cuộc chia tay
cảm động.

* Nội dung: Đoạn trích kể lại cuộc gặp gỡ tình cờ giữa
ông hoạ sĩ già và bác lái xe, cô gái với người thanh
niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn.(SaPa)
(cốt truyện đơn tuyến)

Tóm tắt:
Trên chuyến xe khách từ Hà Nội lên Lào Cai, ông họa sĩ
già, bác lái xe, cô kĩ sư trẻ tình cờ quen nhau. Bác lái xe đã
giới thiệu cho ông họa sĩ và cô kĩ sư làm quen với anh thanh
niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Trong cuộc
gặp gỡ ba mươi phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái,
pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và công
việc của anh. Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh. Anh
thanh niên từ chối và giới thiệu với ông những người khác
mà anh cho là xứng đáng hơn anh. Những con người tình cờ
gặp nhau bỗng trở nên thân thiết. Khi chia tay, ông họa sĩ
hứa sẽ quay trở lại, cô kĩ sư thấy xúc động, yên tâm hơn về
quyết định lên Lào Cai công tác, còn anh thanh niên tặng
mọi người một làn trứng.

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:
1. Nhân vật anh thanh niên

Phiếu học tập số 2: Nhân vật anh thanh niên
Độ tuổi ngoại hình
Hoàn cảnh sống
Công việc
Lời nói
Hành động
Suy nghĩ
Quan hệ với mọi ng
Đánh giá chung

 

Nhận xét

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.Nhân vật anh thanh niên
Nhóm 1:
Tìm những chi tiết miêu tả độ tuổi, ngoại hình,
hoàn cảnh sống, công việc ?
Nhóm 2:
Tìm những chi tiết miêu tả lời nói, hành động
của anh thanh niên?
Nhóm 3:
Tìm những chi tiết thể hiện suy nghĩ, và mối quan
hệ với các nhân vật khác của anh thanh niên?

Độ tuổi ngoại hình

27 tuổi, tầm vóc bé
nhỏ, nét mặt rạng rỡ

Hoàn cảnh sống

một mình trên đỉnh núi
cao 2600 m, quanh năm
suốt tháng giữa cỏ cây
và mây núi Sa Pa

Công việc

đo gió, đo mưa, đo
nắng, tính mây, đo
chấn động mặt
đất..dự báo thời
tiết

Yên Sơn (Cao 2600m)

Máy đo
mưa của
Trạm Khí
tượng

Lời nói

vâng mời bác và cô lên
chơi..., tôi cắt thêm mấy cành
nữa, rồi cô muốn lấy bao
nhiêu tùy ý...giọng vui vẻ...

Hành động

(nhận sách) mừng quýnh,
trồng hoa, nuôi gà, chạy vụt
đi..hái hoa, trao hoa cho cô
gái. Đếm từng phút vì sợ hết
mất ba mươi phút gặp gỡ.

Suy nghĩ

“thèm gặp người”, “ta với
công việc là đôi sao gọi một
mình được”.

Quan hệ với mọi người

nồng nhiệt chân thành với bác
lái xe, tặng hoa cho cô kĩ sư,
tặng một làn trứng. Lưu luyến
với khách khi chia tay, xúc động
phải “quay mặt đi”

Độ tuổi ngoại hình

27t, tầm vóc bé nhỏ,
nét mặt rạng rỡ

Hoàn cảnh sống

một mình trên đỉnh núi
cao 2600m, quanh năm
suốt tháng giữa cỏ cây
và mây núi Sa Pa

Yêu, say mê, gắn bó với công việc
Có tinh thần trách nhiệm

Công việc

đo gió, đo mưa, đo
nắng, tính mây, đo
chấn động mặt
đất..dự báo thời
tiết

Lời nói

vâng mời bác và cô lên
chơi..., tôi cắt thêm mấy cành
nữa, rồi cô muốn lấy bao
nhiêu tùy ý...giọng vui vẻ...

Hành động

(nhận sách) mừng quýnh,
trồng hoa, nuôi gà, chạy vụt
đi..hái hoa, trao hoa cho cô
gái. Đếm từng phút vì sợ hết
mất ba mươi phút gặp gỡ.

Lạc quan, yêu cuộc sống, hiếu
khách, cởi mở,

Suy nghĩ

“thèm gặp người”, “ta với
công việc là đôi sao gọi một
mình được”.

Quan hệ với mọi người

nồng nhiệt chân thành với bác
lái xe, tặng hoa cho cô kĩ sư,
tặng một làn trứng. Lưu luyến
với khách khi chia tay, xúc động
phải “quay mặt đi”

Khiêm tốn, thành thực,
Ân cần ,chu đáo, quý trọng tình cảm







1.Nhân vật anh thanh niên

Yêu,say mê, gắn bó với công việc
Có tinh thần trách nhiệm
Lạc quan, yêu cuộc sống, hiếu khách, cởi mở,
khiêm tốn, thành thực,
Ân cần ,chu đáo, quý trọng tình cảm.

=> Anh thanh niên là đại diện chung cho những người
lao động nhiệt huyết, thầm lặng hoàn thành mọi nhiệm
vụ được giao, cống hiến hết mình cho Tổ Quốc!
 

Phiếu học tập số 3: Nhân vật ông họa sĩ
Cảm xúc suy nghĩ của ông

Tình cảm và thái độ

Vai trò của ông

họa sĩ về con người và

của ông với anh thanh

họa sĩ trong VB

nghệ thuật?

niên?
 

 

 

 

2. Ông họa sĩ

Cảm xúc suy nghĩ của ông họa
sĩ về con người và nghệ thuật?

Vai trò của ông họa sĩ
trong văn bản?

Tình cảm và thái độ của
ông với anh thanh niên?
Suy tư sâu sắc về nghề
nghiệp, cuộc sống, về sức
mạnh và sự bất lực của
nghệ thuật
Xúc động, bối rối khi
gặp anh thanh niên.

Điểm nhìn trần thuật,
thể hiện những suy
nghĩ,, tình cảm của tác
giả.
-> Đặc biệt quan trọng

Người từng trải, yêu cuộc sống, có những suy nghĩ sâu
sắc về nghệ thuật, về con người.

3. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:

1)Vẻ đẹp khung cảnh thiên nhiên Sa Pa hiện lên qua những
chi tiết nào?
2) Nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của tác giả? Tác dụng?
3) Em hình dung và cảm nhận như thế nào về cảnh Sa Pa qua
trang văn của Nguyễn Thành Long .

Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.

[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các

đồng cỏ trong lũng hai bên đường.

"N¾ng b©y giê b¾t ®Çu len tíi, ®èt ch¸y rõng c©y. Những c©y th«ng
chØ cao qu¸ ®Çu, rung tÝt trong n¾ng những ngãn tay b»ng b¹c d­ưới
c¸i nhìn bao che cña những c©y tö kinh thØnh tho¶ng nh« c¸i ®Çu
mµu hoa cµ lªn trªn mµu xanh cña rõng.

- M©y bÞ n¾ng xua, cuén trßn l¹i tõng côc, lăn trªn c¸c
vßm l¸ ­ướt s­ương, r¬i xuèng ®­ường c¸i, luån c¶ vµo
gÇm xe.

Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây
hừng hực như một bó đuốc lớn.

- Những rặng đào, đàn Bò lang cổ đeo chuông ở các đồng cỏ.
- Cây trồng "rung tít trong nắng".
- Những cây tử kinh màu hoa cà.
- Mây bị nắng xua cuộn tròn từng cục...
- Nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như
một bó đuốc lớn.
Bằng vài nét chấm phá, nghệ thuật nhân hóa, so sánh,
ngôn ngữ đặc sắc.
 Tác giả đã khắc hoạ bức tranh thiên nhiên Sa Pa với vẻ
đẹp rực rỡ, tráng lệ, độc đáo, tươi sáng, thơ mộng, đầy sức
sống. SaPa như mời gọi, cuốn hút, hấp dẫn du khách.
=> Tình yêu thiên nhiên của tác giả.

III. TỔNG KẾT:
1. Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.
- Nghệ thuật tả cảnh đặc sắc, tinh tế; miêu tả nhân vật với
nhiều điểm nhìn.
- Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận.
- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.

2. Nội dung:
Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa thành công hình ảnh
những con người lao động bình thường, mà tiêu biểu là anh
thanh niên làm công tác khí tượng ở một mình trên đỉnh núi cao.
Qua đó, truyện khẳng định vẻ đẹp của con người lao động và ý
nghĩa của những công việc thầm lặng.

IV. Luyện tập
1.Ai là nhân vật trung tâm của truyện?
A. Ông họa sĩ
B. Cô kĩ sư
C. Anh thanh niên
D. Bác lái xe

2. Truyện được kể chủ yếu theo điểm nhìn và ý nghĩ
của nhân vật nào?
A. Ông họa sĩ
B. Cô kĩ sư
C. Anh thanh niên
D. Bác lái xe

3. Các nhân vật phụ đã góp phần:
A. Tô đậm thêm chân dung nhân vật chính
B. Tô đậm thêm chân dung nhân vật chính và thể
hiện chủ đề tác phẩm.
C. Đẩy các tình huống truyện trở nên gay cấn,
hấp dẫn hơn.
D. Chỉ B,C đúng.

4. Chất trữ tình trong truyện toát lên chủ yếu từ:
A. Phong cảnh thiên nhiên đẹp và thơ mộng.
B. Nội dung của truyện.
C. Vẻ đẹp của những con người trong truyện.
D. Cả A,B,C đều đúng.

1. Hoàn thành đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về
nhân vật anh thanh niên? Em có suy nghĩ gì về trách
nhiệm của bản thân?
2. Chuẩn bị tiết Thực hành Tiếng Việt