Cung điện nhà Lý trong thành Thăng Long
(phục dựng. Viên nghiên cứu Kinh thành)

Chiếu dời đô năm 1010:
“...Thành Đại La... Ở giữa khu vực trời đất, được
thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông
tây, tiện nghi sông núi sau trước. Vùng này mặt đất
rộng mà bằng
cao mà sáng sủa, dân
? Emphẳng,
biết gìthế
về đất
Lý Công
cử không Uẩn
khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi
thắng địa, thực là chỗ hội tụ quan yếu của bốn
phương, đúng là nơi thương đô kinh sư mãi muôn
đời”
( Đại Việt sử ký toàn thư, tập 1)

Lý Công Uẩn
( Lý Thái Tổ 974 -1028

người châu Cổ Pháp ( Từ
Sơn – Bắc Ninh) là học trò
của sư Vạn Hạnh. Ông làm
quan triều Tiền Lê, giữ
chức Điện tiền chỉ huy sứ,
chỉ huy cấm quân. Ông là
người tài năng chính trực,
nên được triều thần và các
nhà sư ủng hộ.

Tượng Lý Thái Tổ ( vườn
hoa Lý Thái Tổ, Hà Nội )

2. Tình hình chính trị
a. Bộ máy nhà nước

- Năm 1054, Lý Thánh Tông đổi tên
nước là Đại Việt.
- Tiếp tục xây dựng và củng số bộ
máy chính quyền từ trung ương
đến dịa phương
- Bộ máy nhà nước

Nhà Lý đã làm gì để Củng
cố chế độ quân chủ

Bộ máy nhà
nước thời Lý

Vua
Vua

Trung ương

Quan đại thần
Ban quan văn Ban quan võ
24 Lộ

Địa phương

Phủ- Châu
Huyện 

Hương xã 

Hương xã 

b. Luật pháp
- Năm 1042 nhà Lý đã ban hành
bộ Hình thư, đây là bộ luật đầu
tiên thành văn của Việt Nam.

c. Quân đội

- Gồm hai bộ phận: cấm quân và quân
địa phương
- Thi hành chính sách :ngụ binh ư nông

c. Chính trị
- Thi hành chính sách đoàn kết dân tộc.
- Về đối ngoại: giữ quan hệ hòa hiếu
với nhà Tống và Cham –pa nhưng
kiên quyết chống trả mọi âm mưu
xâm lược .

Các vua nhà Lý
Thời
Ngôđã
biếtthời
lấy
dân
??Đến
nhà
Đinh
– Tiền
làm
gốc.khối
Lý
.đã
ban
? Quân đội thời
?
Nhà
Lý
đã
Lê,
nhà
nước
ta
đoàn
kết
dân
hành
bộ
luật
có
Lý được tổ
làm
gì
để
xây
có
luật
pháp
tộc
giữ
vai
trò
tên
gọi
là
gì?
chức như thế
dựng
khối
đoàn
chưa?
Nhà
vua
?
Nêu
chính
quan
trọng
Việc
làm
đó
có
nào? Thi hành
kết
dân
tộc?
sử
tội
bằng
sách
ngoại
giao
trong
công
cuộc
ýchính
nghĩa
như
thế
sách gì?
Chính
sách
đó
cách
nào.
của
nhà
Lý.
xây
dựng
và
nào.
Nêu nghiệm vụ
cóbảo
ý nghĩa
như
vệ
đất
của từng bộ
thế
nào?
nước.phận
Việc làm
đó có ý nghĩa
trong cả bối
cảnh lịch sử
ngày nay

Em có biết
Nhằm răn dạy lòng trung thành với vua, duy
trì sự ổn định của nhà nước phong kiến tập
quyền, quan lại triều Lý cứ tới ngày 4 - 4 âm
lịch hằng năm lại tập trung về đền Đồng Cổ,
lần lượt đọc lời thề: “ làm con bất hiếu, làm
tôi bất trung xin thần linh giết chết...”. Ai
vắng mặt sẽ bị đánh 50 trượng.
( Đại Việt sử ký toàn thư, tập 1, Sdd, trang 251)

3.Cuộc kháng chiến chốnng quân xâm lược Tống (1075-1077)

*Hoàn cảnh: Nhà Tống gặp
khó khăn chồng chất về mọi
mặt
=> Gây chiến tranh với Đại
Việt để giải quyết khó khăn
trong nước.

??? Vì
sao
nhà
Em
Tại hãy
sao gây
?
Trước
tình
Tống
xâm
lược
tường
thuật với
chiến tranh
hình
đó
nhà
Lý
nước
ta.
cuộc
tiến công
Đại Việt,
nhà
đã
làm
gì?
Nêu
?
Việc
làm
đó
sang
Tốngđất
lại Tống
giải
chủ
trươngnhư
của
có
ý
nghĩa
của
Lýđược
Thường
quyết
tình
nhà
Lý.
thế
nào.
Kiệt.
trạng khó khăn
trong nước.

Lược đồ cuộc tấn công để tự vệ của nhà Lý

42 ngày
ản
Đ
g
n
ô
T

Lý Th

t
ệ
i
K
g
ườ n

a. Chủ động tiến công để phòng vệ (1075)
-Nhà Lý chủ động đối phó.
-Cử Lý Thường Kiệt chỉ huy cuộc kháng chiến.
-Chủ trương : chủ động tiến công sang đất Tống phá hủy
toàn bộ kho lương của nhà Tống để chặn thế mạnh của
giặc, giành thế chủ động
+ Tháng 10-1075 Lý Thường Kiệt chỉ huy hơn 10 vạn
quân thủy- bộ, chia làm hai đạo tấn công sang đât Tống
- Kết quả: Sau 42 ngày đêm quân ta hạ thành Ung Châu,
phá hủy kho lương thực dự trữ của giặc và nhanh chóng
rút quân về nước

Nhân vật
lịch sử

Lý Thường Kiệt (1019-1105)

Lý Thường Kiệt quê ở phường
Thái Hòa ( Thăng Long)
Bia Linh Xứng ( Thanh Hóa)
thời Lý khắc bài ca ngợi ông: “
Làm việc thì siêng năng, điều
khiển dân thì đôn hậu... Khoan
hòa, giúp đỡ trăm họ, nhân từ yêu
mến mọi người, ... Giúp chính sự
cho ba triều, dẹp yên loạn ngoài
biên ải, chỉ khoảng vài năm mà
tám phương yên lặng, công thật
lớn lao”.

3.Cuộc kháng chiến chốnng quân xâm lược Tống (1075-1077)

b. Phòng vệ tích cực và chuyển
sang phản công: Trận chiến
trên phòng tuyến sông Như
Nguyệt
- Chuẩn bị của nhà Lý :Lý
Thường Kiệt gấp rút xây dựng
phòng tuyến bên bờ Nam sông
Như Nguyệt. Hạ lệnh cho các
địa phương chuẩn bị bố phòng.

? Sau Khi
rút quân về
nước Lý
Thường
Kiệt đã làm
gì

Sự chuẩn bị của Lý Thường Kiệt
01

02

03

Hạ lệnh cho các
địa phương
chuẩn bị bố
phòng.

Cử Lý Kế
Nguyên chặn
vùng biển
Đông Kênh

Xây dựng
phòng
tuyến Như
Nguyệt

Lược đồ chuẩn bị bố phòng của nhà Lý (1076 – 1077)

Hoàng Kim Mãn

Thân Cảnh Phúc
Vi Thủ An
LÝ THƯỜNG KIỆT

Lý Kế Nguyên

LƯỢC ĐỒ PHÒNG TUYẾN SÔNG NHƯ NGUYỆT
T
ng
Sô

HIỆP HÒA

ơ
hư
ng

LẠNG GIANG

y

i
nú
m
Ta

VIỆT YÊN

o
Đả

Đa Phúc

BẮC GIANG

ng
ô
S

Bến Ngọt
Can Vang
BẮC NINH
VẠN XUÂN

Hồn
g

TỪ SƠN
ng
Sông Đuố

THĂNG LONG

Sô
ng

Th
ái
Bì
nh

Sôn
g

am
N
c
Lụ

Phòng tuyến dài khoảng 100km dọc theo
sông từ Đa Phúc đến Phả Lại, đắp bằng đất
cao, vững chắc, có nhiều lớp giậu tre dày
đặc, dưới sông có những hố chông. Sông
rộng, chông ngầm, giậu dày, lũy cao kết
hợp với nhau tạo thành phòng tuyến rất
vững chắc, lợi hại.

(Tư liệu Sử 7 – NXB Giáo dục 2005)

PHÒNG TUYẾN TRÊN SÔNG NHƯ NGUYỆT

Cảnh quân ta đóng cọc chuẩn bị phòng tuyến Như Nguyệt

LƯỢC ĐỒ TRẬN ĐÁNH TRÊN PHÒNG TUYẾN SÔNG NHƯ NGUYỆT
T
ng
Sô

HIỆP HÒA

ơ
hư
ng

LẠNG GIANG
Trận tuyến quân Tống

VIỆT YÊN
Đa Phúc

Quách Quỳ

Quân Tống tiến đánh
Quân ta chặn đánh

Triệu Tiết

BẮC GIANG

Nhà Lý phòng thủ
Phòng tuyến Như Nguyệt
ng
ô
S

am
N
c
Lụ

Bến Ngọt
YÊN PHONG

Can Vang
BẮC NINH

gH

ồng

VẠN XUÂN

TỪ SƠN
Sông Đuố

ng

THĂNG LONG

Sô
ng

Th
ái
Bì
nh

Sôn

- Diễn biến:
? Hãy tường
thuật lại trận
+ Tháng 1- 1077 Triệu tiết và Quách
chiến trên
Quỳ chỉ huy khoảng 10 vạn quân Tống
phòng tuyến
tiến vào nước ta, bị quân ta chặn lại ở bờ sông Như
Nguyệt
bắc sông Như Nguyệt.
+ Cuối mùa xuân năm 1077 Lý Thường
Kiệt chỉ huy quân nửa đêm vượt sông tấn
công thẳng vào doanh trại giặc. Quân
Tống thua to.
+ Lý Thường Kiệt chủ động giảng hòa. Quân Tống rút
quân về nước

- Kết quả : Cuộc kháng chiến chống Tống kết thúc
thắng lợi. Đập tan âm mưu xâm lược Đại Việt của
nhà Tống. Nền độc lập và chủ quyền Đại Việt được
giữ vững.
? Tại sao Lý
? CuộcThường
kháng chiến
chống
Kiệt lại chủ
Tống của
nhà
Lý
có
nét
độc
động giảng hòa.
đáo gì? Nêu vai trò của Lý
Thường Kiệt.

Để đảm bảo mối quan
hệ bang giao hoà hiếu
giữa 2 nước sau chiến
tranh

Để đảm bảo hoà bình
lâu dài cho đất nước

Để không làm
tổn thương danh
dự của nước lớn

Để thể hiện tinh
thần nhân đạo
của dân tộc ta

Sinh thời, Lý Thường Kiệt có ba cống hiến lớn:
Một là, không ngừng nêu cao tấm gương sáng ngời
về tinh thần đoàn kết vì nghĩa cả, không ngừng nêu
cao phẩm giá trung quân ái quốc tốt đẹp của bậc đại
thần khi vận nước lâm nguy.
Hai là, góp phần đắc lực cung vua và triều đình
trong sự nghiệp xây dựng đất nước.
Ba là, đập tan hoàn toàn mưu đồ xâm lăng nguy
hiểm và xảo quyệt của quân Tống, bảo vệ vững chắc
nền độc lập nước nhà.
(Dẫn theo Danh tướng Việt Nam, Nguyễn Khắc
Thuần, Tập I, tr. 41)

Đánh giá
công lao
của Lí
Thường
Kiệt với
dân tộc?

Đoạn video dưới đây đề cập tới triều đại và nhân vật lịch sử nào?

4. Tình hình kinh tế, xã hội
a. Tình hình kinh tế
- Nông nghiệp : được chú trọng, thực
hiện nhiều biện pháp để khuyến khích
phát triển.
+ Giao ruộng đất cho nông dân
+ Cày lễ tịch điền.
+ Cấm giết mổ trâu bò.
+ Thực hiện chính sách ngụ binh ư nông.
+ Quan tâm thủy lợi, khuyến khích khai
hoang..
=> Nông nghiệp phát triển mùa màng bội
thu.

? Nhà Lý
đã có
những biện
pháp gì để
đẩy mạnh
sản xuất
nông
nghiệp.

- Thủ công nghiệp : khá phát triển.
+ Đúc tiền, chế tạo vũ khí...
+ Ươm tơ, dệt lụa, làm gốm, đúc đồng,
rèn sắt... Xuất hiện nhiều làng nghề.
-Thương nghiệp: phát triển.
+ Việc buôn bán trao đổi trong nước và
ngoài nước được mở rộng

?Trình bày
những nét
chính về
thủ công
nghiệp và
thương
nghiệp.

Ấm Lý tráng quai cá

Ấm Lý trắng

Ấm Lý tráng quai rồng

Ấm Lý trắng men ngọc

Tô Lý lục

Lư hương thời Lý

Ấm Lý nâu chân chim

Các sản phẩm đồ gốm thời Lý

Chuông Quy Điền
được đúc (1080) đời
Lý Nhân Tông. Để
đúc quả chuông này,
vua Lý Nhân Tông
đã cho sử dụng đến
12 ngàn cân đồng
(tương đương với
7,3 tấn) đồng.

Chuông Quy Điền( ảnh minh họa)

Vân Đồn ngày xưa

Vân Đồn ngày nay

Thông tin:
- Vân Đồn nằm ở phía Đông Nam vịnh Hạ Long (thuộc tỉnh Quảng Ninh).
Đây là cảng ngoại thương đầu tiên của nước ta.
- Là nơi có vị trí tự nhiên thuận lợi để thuyền bè qua lại, trú đỗ nằm trên
trục hàng hải từ Trung Quốc xuống các nước vùng Đông Nam Á.

Thời Đinh

Thời Tiền Lê
Trung ương

Vua

Vua
Vua

Quan đại thần

Quan đại thần

Ban
quan
văn

Ban
quan
võ

? Em hãy so sánh
bộ
máy
Ban
quan
văn
Ban
quan
võ
Tăng
nhà
nước
thời
Tiền
Lê
với
quan
thời Lý

10 Lộ

24 Lộ

Địa phương

Phủ- Châu

Phủ- Châu

Giáp 

Huyện

xã 

Hương xã 

Hương xã 

Thời Đinh

Thời Tiền Lê
Trung ương

Vua

Vua
Vua

Quan đại thần

Quan đại thần

Ban
quan
văn

Ban Tăng
quan quan
võ

10 Lộ

Ban quan văn Ban quan võ

24 Lộ

Địa phương

Phủ- Châu

Phủ- Châu

Giáp 

Huyện

xã 

Hương xã 

Hương xã 

a. Tình hình xã hội
- Tầng lớp thống trị: Vua, quý tộc, quan
- Địa chủ gia tăng
? Mô tả vài
- Nông dân chiếm đa số.
nét
về
đời
- Thợ thủ công và thương nhân khá đông.
sống xã hội
- Nô tì có địa vị thấp kém.
thời Lý.

5.Những thành tựu về văn hóa – giáo dục
a. Giáo dục:
-1070 nhà Lý xây dựng Văn Miếu ở Thăng Long.
-1075 tổ chức khoa thi đầu tiên.
-1076 mở Quốc Tử Giám để dạy học cho con vua
b. Văn học:
-Văn học chữ Hán Bước đầu phát triển Có các tác
phẩm: Chiếu dời đô, Nam quốc sơn hà, Cáo tật thị
chúng.
c. Tôn giáo:
-Đạo Phật được tôn sùng. Nhiều công trình kiến
trúc gắn liền với Phật giáo: chuông Quy Điền;
tháp Báo Thiên, chùa Một Cột.
-Nho giáo bước đầu có vai trò, Đa05 giáo thịnh
hành.
d. Nghệ thuật kiến trúc: đa dạng , độc đáo

? Em hãy
nêu những
thành tựu
tiêu biểu
về văn hóa
giáo dục
thời Lý

Đơn vị hành chính cấp địa phương từ
thấp đến cao thời tiền Lê là:

.

   A. Châu – Phủ - Lộ
   B. Phủ - Huyện – Châu
   C. Châu – huyện – xã
   D. Lộ - Phủ - Châu

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Nhà Lý được thành lập trong hoàn cảnh lịch sử như
thế nào?

Nhà Lý được thành lập trong hoàn cảnh lịch sử như thế nào?
A. Lê Long Đĩnh mất, Lý Công Uẩn lên ngôi vua.
B. Quân Tống kéo sang xâm lược nước ta.
.

C. Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất.
D. Thuận theo ý trời

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Kinh đô của nhà Lý là

A. Thăng Long.
B. Hoa Lư.
.

C. Ninh Bình.
D. Cổ Loa.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Đại Việt là tên nước ta có từ thời

A. Nhà Lý.
.

B. Nhà Đinh.
C. Nhà Tiền Lê.
D. Nhà Ngô.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Bộ luật Hình thư là bộ luật thành văn
đầu tiên của
A. Việt Nam.
.

B. Champa.
C. Đại Tống
D. Mông Cổ.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Câu nói: “Ngồi yên đợi giặc, không
bằng đem quân đánh trước để chặn
thế mạnhcủa giặc” là của nhân vật
lịch sử nào?
.

A. Lý Thường Kiệt.
B. Ngô Quyền.
C. Đinh Bộ Lĩnh.
D. Lý Công Uẩn.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Năm 1070, Văn Miếu được vị vua
nào dưới triều nhà Lý cho xây dựng?
A. Lý Thái Tổ.
.

B. Lý Nhân Tông.
C. Lý Thánh Tông.
D. Lý Thần Tông.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Thăng Long có nghĩa là

A. Vùng đất được thiên nhiên ưu đãi.
.

B. B. Vùng đất có nhiều nhân tài.
C. Quy luật di chuyển của Mặt Trăng, Trái Đất, Mặt Trời.
D. Vùng đất có rồng bay lên.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án

Việc nhà Lý ban chức tước và gả công
chúa cho các tù trưởng miền núi thể hiện

A. Nâng cao ý thức tự chủ.
.

B. Nhằm thi hành chính sách đoàn kết dân tộc.
C. Là một hành động ban thưởng.
D. Coi trọng nhân tài.

04
03
02
06
05
01
09
08
07
10
00

Hết
giờ

Start

Đáp án