LỚP 7

Các em hãy quan sát ảnh nhé !

Các em hãy quan sát ảnh nhé !

Vì sao ta có thể đính
một bức tranh lên
bảng bằng sắt?…

I . Nam châm:

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

NHIỆM VỤ 01.
TÌM HIỂU VỀ NAM CHÂM
HS1. Đọc thông tin về lịch sử tìm
ra nam châm
“Khoảng 600 năm trước Công
nguyên, người vùng Magnesia (Hy
Lạp) lần đầu tiên phát hiện 1 loại
đá có khả năng hút các vật bằng
sắt. Sau này loại đá trên được đặt
tên là nam châm (tiếng Anh:
magnet)”

?1 Lực tương tác của nam châm với sắt
là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?
? 2 Hãy kể ra một số dụng cụ
hoặc thiết bị có sử dụng nam
châm vĩnh cửu.

Loa là thiết bị dùng để phát
ra âm thanh. Hãy để xuất
một cách đơn giản giúp xác
định được bộ phận nào
trong loa có từ tính.

1. Lực tương tác của nam châm với sắt là lực tiếp xúc
hay lực không tiếp xúc?
- Lực hút của nam châm là lực không tiếp xúc.
2. Hãy kể ra một số dụng cụ hoặc thiết bị có sử dụng
nam châm vĩnh cửu.
- Nam châm dùng để đính tranh treo vào bảng, cánh cửa
tủ, nắp đậy của hộp bút, ốp điện thoại di động.
* Loa là thiết bị dùng để phát ra âm thanh. Hãy đề xuất
một cách đơn giản giúp xác định được bộ phận nào trong
loa có từ tính.
- Dùng một chiếc đinh sắt đưa gần loa. Ở vị trí nào đinh
sắt bị hút thì vị trí đó là nam châm của loa.

KHÓA NAM CHÂM

KHÓA NAM CHÂM

+

Nam châm là những vật có từ tính có
thể hút được các vật bằng sắt, thép…

+Những nam châm có từ tính tồn tại

trong thời gian dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu .
+ Nếu bảo quản và sử dụng nam châm
không đúng cách thì nam châm có thể
mất từ tính.

QUAN SÁT HÌNH DẠNG CỦA NAM CHÂM

?3 Hãy

0
3
*

gọi tên
các nam châm
trong Hình 18.2
dựa theo hình
dạng của chúng

QUAN SÁT HÌNH DẠNG CỦA NAM CHÂM

Hình 18.2
a). Nam châm thẳng,
b). Nam châm hình chữ U
c). Kim nam châm
d). Nam châm tròn

Cực Bắc

Nam châm
thẳng dùng
làm khóa
cửa tủ
Kim nam
châm dùng
làm la bàn

Cực Nam
Nam châm
hình chữ U
các thiết bị
điện tử
Nam châm
hình tròn
dùng khóa
các hộp đựng
trang sức, túi
xách, ví, đính
bảng sắt, …

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu
II. Tác dụng của nam châm lên các vật liệu khác nhau:

Thí nghiệm khảo sát tác dụng của nam châm lên các vật liệu
khác nhau

?4. Từ kết quả Bảng 18.1, em hãy chỉ ra những vật liệu có
tương tác với nam châm. Có phải các vật làm từ kim loại đều
tương tác với nam châm, Bảng 18.1.

Vật dụng

Vật liệu

Tương tác với nam
châm
Có

Cục tẩy
Quyển vở
Chìa khoá
Kẹp giấy
Bút chì

Cao su
Giấy
Đồng
Sắt
Gỗ

Không
x
x
x

x

x

Từ bảng 18.1, em hãy chỉ ra những vật
liệu có tương tác với nam châm? Có phải
các vật liệu làm từ kim loại đều tương tác
với nam châm?
Những vật liệu có tương tác với nam châm là
những vật liệu có từ tính.
Không, vì có những vật liệu làm bằng kim loại
Aluminium (Al), Zinc (Zn), Gold (Au), ....
Không tương tác với nam châm.

Vật liệu có tương tác với nam
châm được gọi là vật liệu có
tính chất từ (vật liệu từ) và
những vật liệu không tương
tác với nam châm là vật liệu
không có tính chất từ.

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu
II. Tác dụng của nam châm lên các vật liệu khác nhau:
+ Nam châm chỉ tương tác với các vật liệu từ như: Sắt, thép,
cobalt, nickel,…

QUAN SÁT HÌNH DẠNG CỦA NAM CHÂM

Mô tả cấu tạo
và cách vận
hành của máy
tách quặng sắt
được thể hiện ở
hình bên.

Máy tách quặng sắt gồm 2 bộ phận
chính: băng chuyền, trục nam châm
Cách vận hành:
+ Cho quặng hỗn hợp vào băng
chuyền của máy
+ Khi hỗn hợp vào băng chuyền thì
băng chuyền sẽ đưa hỗn hợp đến
trục nam châm, sắt là vật liệu có từ
tính nên sẽ bị trục nam châm hút
vào. Khi đi qua trục nam châm thì
trục nam châm sẽ tự động chia
quặng sắt và tạp chất tách ra khỏi
nhau.

Người ta còn chế tạo các vật
liệu có từ tính mạnh như nam
châm neodymium, ferrite,
alnico,…thường được sử
dụng rộng rãi trong kĩ thuật
như động cơ điện, máy phát
điện, thiết bị điện tử…

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu
II. Tác dụng của nam châm lên các vật liệu khác nhau:
+ Nam châm chỉ tương tác với các vật liệu từ như: Sắt, thép,
cobalt, nickel,…
III. Sự định hướng của nam châm :

THÍ NGHIỆM KHẢO SÁT SỰ ĐỊNH HƯỚNG
CỦA THANH NAM CHÂM

Thí nghiệm khảo sát sự định hướng của thanh
nam châm

?5

a)

b
)
c)

Khi đứng yên, thanh nam châm sẽ nằm theo hướng
nào? Các thanh nam châm ở nhóm các bạn khác làm
thí nghiệm có nằm cùng một hướng không?
Cực nào của nam châm hướng về hướng bắc địa lí gọi
là cực Bắc, cực nào của nam châm hướng về hướng
nam địa lí gọi là cực Nam.
Từ kết quả thí nghiệm Hình 18.3, em hãy nêu cách để
xác định cực của nam châm trong Hình 18.2d.

THÍ NGHIỆM KHẢO SÁT SỰ ĐỊNH HƯỚNG
CỦA THANH NAM CHÂM

a)

b
)
c)

Sau khi nam châm (hoặc kim nam châm) đứng yên, quan
sát để thấy rõ hướng của nam châm: đó là hướng bắc nam địa lí.
Người ta quy ước đầu nam châm chỉ hướng bắc là cực
Bắc, chỉ hướng nam là cực Nam. Em hãy xác định
các cực của nam châm có trong phòng thí nghiệm.
Sau khi treo nam châm ổn định, đánh dấu các cực của
nam châm.

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu
II. Tác dụng của nam châm lên các vật liệu khác nhau:
+ Nam châm chỉ tương tác với các vật liệu từ như: Sắt, thép,
cobalt, nickel,…
III. Sự định hướng của nam châm :
+ Khi để nam châm tự do, đầu luôn chỉ hướng bắc gọi là cực
Bắc (kí hiệu N- North), còn đầu luôn chỉ hướng nam gọi là
cực Nam (kí hiệu S- South).

THÍ NGHIỆM KHẢO SÁT SỰ TƯƠNG TÁC
GIỮA CÁC CỰC CỦA NAM CHÂM

06

Từ các kết quả của thí nghiệm, hãy rút ra kết luận vể
sự tương tác giữa các cực của nam châm.

07

Nếu ta biết tên một cực của nam châm, có thể dùng
nam châm này để biết tên cực của nam châm khác
không?

*

Hai thanh kim loại giống nhau, chúng luôn hút nhau
mà không đẩy nhau. Có thể kết luận gì về hai thanh
kim loại này?

THÍ NGHIỆM KHẢO SÁT SỰ TƯƠNG TÁC
GIỮA CÁC CỰC CỦA NAM CHÂM

06

Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau,
các cực cùng tên đẩy nhau, các cực khác tên
hút nhau.

07

Nếu biết tên một cực của nam châm, có thể
dùng nam châm này để biết tên cực của nam
châm khác.

*

Hai thanh kim loại luôn hút nhau mà không
đẩy nhau thì một trong hai thanh không phải là
nam châm. Có thể là một thanh sắt và một nam
châm.

CHỦ ĐỀ 6 : TỪ
BÀI 18- NAM CHÂM

I . Nam châm:
+ Nam châm là những vật có từ tính.
+ Những nam châm có từ tính tồn tại lâu dài được gọi là nam
châm vĩnh cửu
II. Tác dụng của nam châm lên các vật liệu khác nhau:
+ Nam châm chỉ tương tác với các vật liệu từ như: Sắt, thép,
cobalt, nickel,…
III. Sự định hướng của nam châm :
+ Khi để nam châm tự do, đầu luôn chỉ hướng bắc gọi là cực
Bắc (kí hiệu N- North), còn đầu luôn chỉ hướng nam gọi là
cực Nam (kí hiệu S- South).
+ Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau, các từ
cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau

Vận dụng: Hai thanh kim loại giống nhau, chúng luôn hút
nhau mà không đẩy nhau. Có thể kết luận gì về hai thanh
kim loại này?

=>Hai thanh kim loại luôn hút nhau mà không đẩy
nhau thì một trong hai thanh không phải là nam
châm. Có thể là một thanh sắt và một nam châm.

Bài 1 :Lấy một thanh nam châm đưa lại gần xung quanh
miếng thảm, khu vực nào bị nam châm tương tác thì khu vực
đó có chiếc kim.
Bài 2 : Do các con ốc rất nhỏ nên người ta chế tạo đầu của
vặn đinh ốc có từ tính để đầu của vặn đinh ốc hút được các
con ốc, từ đó con ốc không bị rơi và sử dụng tournevis xoáy
ốc vào các bộ phận dễ dàng hơn.

Tàu đệm từ sử dụng từ trường của các nam châm
điện giữa toa tàu và đường ray để tạo ra lực từ nâng
toa tàu lên cách đường ray khoảng 10 – 15mm, làm
giảm đáng kể lực ma sát. Vì vậy các tàu đệm từ chạy
êm và có tốc độ rất lớn, có thể đạt 500km/h.

Câu 1. Chọn cụm từ thích hợp để điền vào chỗ trống
từ tính

có

không có

hai

1. Nam châm có nhiều hình dạng khác nhau nhưng mỗi nam
châm đều có ……………. cực.
2. Vật liệu có tương tác từ với nam châm được gọi là vật liệu
có ……………….
3. Cao su, giấy, vải là các vật liệu ……………… từ tính.
4. Sắt, thép, nickel, cobalt, … là các vật liệu ………….. từ
tính.

Câu 2: Phát biểu sau đây không đúng khi nói về
nam châm là:
A. Mọi chỗ trên nam châm đều hút sắt mạnh như
nhau.
B. Nam châm luôn có hai từ cực Bắc và Nam.
C. Nam châm có tính hút được sắt, niken.
D. Khi bẻ đôi một nam châm, ta được hai nam châm
mới

Câu 3: Trong bệnh viện, các bác sĩ phẫu thuật có
thể lấy các mạt sắt nhỏ li ti ra khỏi mắt của bệnh
nhân một cách an toàn bằng dụng cụ
A. kẹp (ben).
B. kìm mỏ nhọn.
C. giấy ướt.
D. nam châm.

Câu 4: Khi đưa nam châm lại gần một chiếc áo, ta thấy
chiếc áo bị hút. Hãy chỉ ra các chi tiết nào trên áo có
thể có tương tác với nam châm.
Cúc áo (nút áo) làm bằng sắt hoặc thép có thể có
tương tác với nam châm.

Bài 5: Cho các vật làm bằng các vật liệu khác nhau
trong bảng dưới đây. Khi đưa một thanh nam châm
lại gần thì vật nào bị nam châm hút?

Khi đưa nam châm lại
gần, vật bị nam châm hút
là chìa khóa và đinh ốc vì
các vật liệu này có từ tính

Bài 6: Để nam châm giữ được từ tính lâu dài,
chúng ta phải bảo quản nam châm như thế nào?
- Không nung nóng nam châm hoặc đặt nam châm ở
nơi có nhiệt độ cao.
- Không bẻ gãy, tránh làm va đập nam châm.
- Nên đặt một thanh sắt non nối hai từ cực của nam
châm hoặc đặt hai nam châm ngược chiều nhau.

Bài 7: Nhận định dưới đây là nhận định sai là:
A. Nam châm hút được tất cả các kim loại.
B. Nam châm hút được các vật liệu dẫn từ.
C. Hai nam châm khác cực luôn hút nhau khi đặt gần.
D. Hai nam châm cùng cực đẩy nhau khi đặt gần.

Bài 8: Nam châm hình chữ U hút các vật bằng sắt, thép
mạnh nhất ở
A. hai từ cực của nam châm.
B. phần cong của nam châm.
C. phần thẳng của nam châm.
D. từ cực Bắc của nam châm.

BÀI HỌC HÔM
NAY ĐẾN ĐÂY LÀ
KẾT
THÚC
XIN CHÀO
CÁC EM!