Văn bản 3:

NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI
(Trích, Lê Minh Khuê)

I. ĐỌC HIỂU CHUNG
1. Đọc
Tóm tắt:
Truyện kể về ba cô gái thanh niên xung phong trong một tổ trinh sát ở
một cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn những năm chống Mĩ.
Họ gồm có hai cô gái rất trẻ là Phương Định và Nho, còn tổ trưởng là
chị Thao lớn tuổi hơn một chút. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch
ném bom, đo khối lượng đất đá phải san lấp do bom địch gây ra, đánh
dấu vị trí các trái bom chưa nổ và phá bom để cho xe băng qua. Công
việc hết sức nguy hiểm, đối diện với thần chết nhưng họ vẫn hồn
nhiên, thanh thản, mơ mộng và đặc biệt là gắn bó, yêu thương trong
tình đồng đội.

I. ĐỌC HIỂU CHUNG
1. Đọc
- Đọc to, rõ ràng, diễn cảm; giọng tâm tình; phân biệt lời kể và lời đối
thoại giữa các nhân vật.
- Giọng phù hợp với tâm trạng, cảm xúc, ý nghĩ của những cô gái
thanh niên xung phong: kề cận cái chết mà vẫn hồn nhiên, lạc quan,
mơ mộng.

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả:
- Lê Minh Khuê sinh năm 1949, quê ở Thanh
Hóa.
- Từng tham gia lực lượng Thanh niên xung
phong thời kì kháng chiến chống đế quốc Mỹ.
- Trước năm 1975, bà chủ yếu viết về cuộc
sống chiến đấu của tuổi trẻ ở tuyến đường
Trường Sơn.
- Các tác phẩm tiêu biểu: “Cao điểm mùa hạ”
(1978), “Một chiều xa thành phố” (1986),
“Nhiệt đới gió mùa” (2012),…

b. Tác phẩm:
- Thể loại:
Truyện ngắn.
- Hoàn cảnh sáng tác:
Năm 1971, lúc cuộc kháng
chiến chống Mỹ của dân tộc
đang diễn ra ác liệt.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Người kể chuyện
Câu chuyện được kể bằng lời của ai? Thuộc ngôi
thứ mấy? Ngôi kể đó có tác dụng như thế nào
trong việc thể hiện nội dung câu chuyện?
- Ngôi thứ nhất (Phương Định).
- Tác dụng:
+Tạo điểm nhìn phù hợp để tái hiện hiện thực
chiến tranh và đời sống tâm hồn con người.
+Thuận lợi cho việc diễn tả trực tiếp cảm xúc,
suy nghĩ của nhân vật.
+ Làm cho câu chuyện trở nên chân thực, tự
nhiên và đáng tin cậy hơn.

2. Cốt truyện
Hãy sắp xếp các sự kiện chính sau theo một thứ tự phù hợp với câu chuyện.
1. Máy bay ném
bom, ba cô gái
ra đường phá
bom, bom nổ,
Nho bị thương.
Phương Định
và Thao chăm
sóc vết thương
cho Nho.

2. Một đêm yên
tĩnh, Phương
Định và Nho
ngắm nhìn đoàn
quân ra trận,
tình yêu đồng
đội trào dâng.

3. Một cơn mưa
đá đột ngột trút
xuống cao điểm
khiến ba cô gái
thích thú. Ngắm
mưa, Phương
Định nhớ về
thành phố tuổi
thơ.

4. Ba cô thanh
niên xung phong
làm nhiệm vụ phá
bom trên cao điểm
ác liệt. Họ đang
làm việc riêng
theo ý thích trong
chiếc hang và trò
chuyện về ước mơ
sau chiến tranh.

Trình tự đúng: 4 – 1 – 3 – 2

Ba cô thanh niên
xung phong làm
nhiệm vụ phá bom
trên cao điểm ác
liệt. Họ đang làm
việc riêng theo ý
thích trong chiếc
hang và trò
chuyện về ước mơ
sau chiến tranh.

Máy bay ném
bom, ba cô gái
ra đường phá
bom, bom nổ,
Nho bị thương.
Phương Định
và Thao chăm
sóc vết thương
cho Nho.

Một cơn mưa
đá đột ngột trút
xuống cao điểm
khiến ba cô gái
thích thú. Ngắm
mưa, Phương
Định nhớ về
thành phố tuổi
thơ.

Một đêm yên
tĩnh, Phương
Định và Nho
ngắm nhìn đoàn
quân ra trận,
tình yêu đồng
đội trào dâng.

3. Không gian, thời gian diễn ra sự
kiện
Câu chuyện diễn ra trong không gian,
thời gian nào?
- Không gian:
Một cao điểm thường xuyên bị máy
bay địch bắn phá.
- Thời gian:
Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ
đang trong thời điểm cam go, ác liệt
nhất.

4. Nhân vật chính trong truyện
Nhân vật chính trong truyện là ai? Trình bày cảm nhận của em về nét chung
khiến họ gắn bó với nhau trong một gia đình và những nét riêng ở mỗi người.
Nét chung
của ba cô gái
Nét riêng của
mỗi người
Nhận xét
chung về ba
cô gái

Phương Định

Nho

Thao

a. Nét chung của ba cô gái đã gắn bó thành một khối
thống nhất:
- Nhiệm vụ:
Khi có bom nổ thì chạy lên đo khối lượng đất phải lấp
vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom.
-> Hiểm nguy, cái chết luôn rình rập.
- Phẩm chất:
+ Yêu quê hương, đất nước.
+ Dũng cảm, kiên cường, trách nhiệm với công việc.
+ Tin tưởng, lạc quan.
+ Giàu ước mơ, tâm hồn lãng mạn, nhạy cảm.
+Yêu đồng chí, đồng đội.

b. Nét riêng của mỗi người:
- Phương Định:
Nữ sinh thành phố, nhạy cảm, hồn nhiên, thích mơ mộng và hay sống với
những kỉ niệm tuổi thơ.
- Chị Thao:
Ít nhiều từng trải hơn, không dễ dàng hồn nhiên, mơ ước và dự tính về tương
lai có vẻ thiết thực hơn nhưng cũng không thiếu những khao khát, rung động
của tuổi trẻ. Chị chiến đấu dũng cảm, bình tĩnh nhưng lại rất sợ khi nhìn thấy
máu.
- Nho:
Thích thêu thùa, có vẻ dịu dàng mà rất gan góc.
c. Nhận xét chung về ba cô gái:
Họ là những thanh niên xung phong tiêu biểu cho thế hệ trẻ
Việt Nam trong kháng chiến.

III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật:
Truyện sử dụng vai kể là nhân vật chính, có cách kể
chuyện tự nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung và đặc
biệt thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật.
2. Nội dung:
Truyện đã làm nổi bật tâm hồn trong sang, mơ mộng,
tinh thần dung cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ,
hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của những cô gái
thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Đó chính là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt
Nam trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.