BÀI 8: TRẢI NGHIỆM ĐỂ TRƯỞNG THÀNH
Văn bản 1:
BẢN ĐỒ DẪN ĐƯỜNG

(Đa-ni-en Gốt-li-ep)

I. KHỞI ĐỘNG
Phiếu học tập số 1

Vì sao khách du
lịch thường chuẩn
bị một tấm bản đồ
trước khi đến một
miền đất lạ?

Đến với tương lai, mỗi
người phải tự tìm cho
mình một “con đường”
hay đã có “con đường”
do ai đó vạch sẵn?

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản

Yêu cầu:
 Chọn giọng đọc phù hợp
với tính chất tự sự, biểu
cảm hay nghị luận của từng
đoạn.
 Sử dụng chiến lược đọc:
theo dõi

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
2

1

Đa-ni-en Gốt-li-ep,
sinh năm 1946

3

Người Mỹ

4

Là nhà tâm lí học thực
hành, bác sĩ điều trị
tâm lí gia đình đồng
thời là chuyên gia sức
khỏe tâm thần

Tiếng nói của xung đột
(2001), Những bức thư gửi
cháu Sam (2006), Tiếng nói
trong gia đình (2007), Học
từ trái tim (2008), ....

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Thể loại

Thư từ

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Xuất xứ

Trích từ cuốn
“Những bức thư gửi
cháu Sam, Thông
điệp cuộc sống”

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Xuất xứ

Trích từ cuốn
“Những bức thư gửi
cháu Sam, Thông
điệp cuộc sống”

Phương thức biểu đạt

Nghị luận kết hợp tự sự,
biểu cảm

II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Bố cục

Phần 1:
Từ đầu
đến“bước vào
bóng tối”
Kể lại một
câu chuyện
có tính chất
ngụ ngôn

Phần 2:
Tiếp theo đến
“chúng ta trong
cuộc sống”
Giải thích “tấm bản
đồ dẫn đường” và
vai trò của nó đối
với đường đời của
con người

Phần 3:
Tiếp theo đến “ý
nghĩa của cuộc
sống là gì”
Câu chuyện
tìm kiếm
“tấm bản
đồ” của
“ông”

Phần 4:
Đoạn
còn lại
Những lời
khuyên
“ông”
dành cho
“cháu”

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Phần mở đầu văn bản

Cách giới thiệu
vấn đề

Kể lại câu chuyện có tính chất ngụ ngôn
Câu chuyện tìm chìa khóa của một người đàn ông

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Phần mở đầu văn bản

Hành động
kì khôi

Lập luận
kì khôi

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Phần mở đầu văn bản
Kể lại câu chuyện có
tính chất ngụ ngôn
Câu chuyện tìm chìa khóa
của một người đàn ông

Ý nghĩa câu chuyện
Nếu “bản đồ” (tức là quan niệm, cách thức hành
động mà người ta vạch ra trong đầu) không phù
hợp với thực tế đời sống thì sẽ thất bại → Mỗi
người cần có cách suy nghĩ, phán đoán, đánh giá
và đưa ra “bản đồ” sao cho phù hợp nhất.

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Phần mở đầu văn bản

Vấn đề nghị luận:
Trong cuộc sống, mỗi người cần tự lựa
chọn con đường của mình nhằm đạt
mục đích đã xác định

Câu văn chỉ ra mối liên hệ: “Sam, ông chợt nhớ lại
câu chuyện ngụ ngôn này khi nghĩ tới những tấm
bản đồ dẫn đường cho chúng ta. Rất nhiều khi
chúng ta tìm kiếm câu trả lời nơi sáng sủa, trong
khi cái chúng ta cần là phải bước vào bóng tối.”

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Phần mở đầu văn bản

Cách giới thiệu
vấn đề

Tác dụng:

 Bài học rút ra từ câu chuyện đã
được kết nối khéo léo với vấn đề
nghị luận.
 Cách giới thiệu vấn đề hấp dẫn,
sinh động, khiến người đọc chú ý
hơn

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
a. Cách giải thích hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
Tấm bản đồ

Cách nhìn về cuộc
đời, con người

Cách nhìn nhận
về bản thân

2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
a. Cách giải thích hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
Phiếu học tập số 2
Hoàn thành bảng sau:

Tấm bản đồ
Cách nhìn về cuộc đời,
con người
Lí lẽ

Bằng chứng

Cách nhìn nhận
về bản thân
Lí lẽ

Bằng chứng

2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
a. Cách giải thích hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
Cách nhìn về cuộc đời, con người
Lí lẽ

Cách nhìn nhận về
cuộc đời và con người
tất yếu sẽ hình thành ở
mỗi chúng ta, được
truyền từ bố mẹ, được
điều chỉnh theo hoàn
cảnh sống, theo tôn
giáo hay kinh nghiệm
bản thân.

Dẫn chứng

Nếu có hai cách nhìn
cuộc đời và con người
không giống nhau (một
cách nhìn tin tưởng, lạc
quan; một cách nhìn
thiếu tin tưởng, bi quan)
tất yếu sẽ dẫn đến hai
sự lựa chọn khác nhau
về đường đời.

Câu chuyện về
sự khác nhau
trong cách nhìn
đời của mẹ
“ông” và của
bản thân “ông”
dẫn đến hai
quan điểm sống
khác nhau.

2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
a. Cách giải thích hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
Cách nhìn về bản thân
Lí lẽ
Đoạn văn đặt ra hàng loạt
câu hỏi: Tôi có phải là
người đáng yêu? Tôi có giàu
có, có thông minh? Tôi có
quá yếu đuối và dễ dàng bị
người khác làm cho tổn
thương? Khi gặp khó khăn,
tôi sẽ gục ngã, hay chiến
đấu một cách ngoan cường?

Dẫn chứng
Người viết lí giải:
Từng câu trả lời
cho những câu hỏi
trên sẽ là từng nét
vẽ tạo nên hình
dáng tấm bản đồ
mà chúng ta mang
theo trong tâm trí
mình.

Câu chuyện về
chính cuộc đời
ông: Sau vụ tai
nạn, ông đã có
thay đổi đáng
kể để từ đó
hiểu mình là
ai, ý nghĩa
cuộc sống là gì.

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
a. Cách giải thích hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”

Tấm bản đồ
Cách nhìn về cuộc
đời, con người

Cách nhìn nhận
về bản thân

 Cách giải thích rõ ràng, dễ hiểu
 Lí lẽ, dẫn chứng chân thực, thuyết phục

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Hình ảnh “tấm bản đồ dẫn đường”
b. Vai trò của “tấm bản đồ” đối với đường đời của con người

Tấm bản đồ

Quyết định cách nhìn của
chúng ta đối với cuộc
sống, với mọi người và
với chính bản thân mình.

Quyết định đối với những
thành bại của chúng ta
trong cuộc sống.

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Câu chuyện về việc tìm kiếm “tấm bản đồ” của “ông”
Sự trái ngược trong cái nhìn
về cuộc đời và con người
ÔNG:
yêu mến, tin
tưởng mọi người
xung quanh;
thấy cuộc đời là
chốn an toàn

MẸ ÔNG:
cuộc đời là nơi
đầy hiểm nguy,
cần luôn đề
phòng, cảnh
giác

Mất tự tin với quan điểm của mình, và trở nên vô cùng khó
khăn trong việc xác định tấm bản đồ riêng cho bản thân.

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
3. Câu chuyện về việc tìm kiếm “tấm bản đồ” của “ông”

Bài học cho “cháu”
Mình có thể nhận được từ người thân
những tình cảm cao quý, sự quan
tâm, nhưng tấm bản đồ của riêng
mình thì không nên lệ thuộc. Sự tự
nhận thức về cuộc đời, quan điểm,
tình cảm của mình đối với người
khác và đối với bản thân – đó mới là
yếu tố quyết định.

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
4. Kết thúc văn bản

Lời khuyên của
“ông” dành cho
“cháu”

Bài học
cho mỗi người

Thực hiện hai điều:
 Thứ nhất: phải tìm kiếm bản đồ
cho chính mình;
 Thứ hai: tấm bản đồ đó “cháu”
phải tự vẽ bằng chính kinh
nghiệm của mình.
Việc làm của “cháu” sẽ giúp “cháu”
biết tự chủ, tự chịu trách nhiệm về
chính cuộc đời mình.
Cần tìm kiếm cho mình tấm bản đồ,
tự lựa chọn con đường đi riêng nhằm
đạt mục đích đã xác định.

IV. TỔNG KẾT
1. Nội dung

2. Nghệ thuật

Văn bản thể hiện cách diễn
giải của tác giả về ý nghĩa
của hình ảnh “bản đồ dẫn
đường”, giúp người đọc
nhận thức đươc rằng:
Trong cuộc sống, mỗi
người tự lựa chọn con
đường của mình nhằm đạt
mục đích đã xác định.

 Kết hợp nghị luận với
tự sự và biểu cảm.
 Các ý kiến, lí lẽ thuyết
phục; bằng chứng cụ
thể, chân thực.
 Sử dụng hình ảnh có
tính chất ẩn dụ.
 Lời văn tâm tình, giàu
tính triết lí.

V. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Trên “con đường” đi tới tương lai của bản thân, “tấm
bản đồ” có vai trò như thế nào? Hãy trả lời câu hỏi trên
đây bằng một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu).

Gợi ý:
Yêu cầu:
- Hình thức:
+ Viết đoạn văn dung lượng khoảng 5 – 7 câu.
+ Có phần mở đoạn, thân đoạn và kết đoạn rõ ràng.
+ Các câu trong đoạn phải đúng ngữ pháp, tập trung vào
chủ đề, liên kết với nhau bằng các phương tiện phù hợp.
Hạn chế các lỗi về chính tả, diễn đạt.

V. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Trên “con đường” đi tới tương lai của bản thân, “tấm
bản đồ” có vai trò như thế nào? Hãy trả lời câu hỏi trên
đây bằng một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu).

Gợi ý:
Yêu cầu:
- Nội dung: Vai trò của “tấm bản đồ” trên “con đường” đi tới
tương lai của bản thân.
+ Làm rõ được trên hành trình đến với tương lai, mỗi người
cần có riêng cho mình một “tấm bản đồ”
+ “tấm bản đồ” giúp con người chủ động, tự tin vào hướng
đi mình lựa chọn
+ Vượt qua những khó khăn thử thách trên từng bước
đường đời, ...

V. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
Trên “con đường” đi tới tương lai của bản thân, “tấm
bản đồ” có vai trò như thế nào? Hãy trả lời câu hỏi trên
đây bằng một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu).

Đoạn văn tham khảo:
Trên hành trình đến với tương lai, mỗi người cần có riêng cho
mình một “tấm bản đồ”. “Tấm bản đồ” ấy chính là cách nhìn về
cuộc đời, bao gồm cả cách nhìn về con người và chính bản thân
chúng ta nữa. Có nó, chúng ta không chỉ chủ động, tự tin vào
hướng đi mình lựa chọn mà còn giúp ta vượt qua những khó khăn
thử thách trên từng bước đường đời. Mỗi người có một hành trình
riêng. Trong quá trình trưởng thành, bài học chỉ được rút ra từ
trải nghiệm của bản thân, kể cả thành công và thất bại, không thể
bắt chước, vay mượn kinh nghiệm sống của bất kì ai khác.

Văn bản 1:
BẢN ĐỒ DẪN ĐƯỜNG

(Đa-ni-en Gốt-li-ep)

 I. KHỞI ĐỘNG
II. ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHUNG
III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
IV. TỔNG KẾT
V. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC