Em có nhận xét gì về
hình ảnh dưới đây? Và
cho biết thông tin về họ?

Anh Kosen

Anh Dangi

Với chiều cao 2,51m, anh
Kosen người Thổ Nhĩ Kì được
sách kỉ lục Guiness ghi nhận là
người đàn ông cao nhất thế
giới vào ngày 9/5/2011.

Với chiều cao 0,51m
anh Dangi người Nepal
được ghi nhận là người
đàn ông trưởng thành
thấp nhất thế giới vào
ngày 26/2/2012.

BÀI 38:
HỆ NỘI TIẾT Ở
NGƯỜI

I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người

Hình 38.1 Một số tuyến nội tiết trong cơ thể người

Hình 38.2 Các hormone của tuyến yên và
cơ quan chịu tác dụng của chúng

Cặp đôi hoàn
hảo
- 3 cặp đôi có câu trả lời nhanh
nhất sẽ chạy nhanh lên bục
giảng.
- Lần lượt trình bày câu trả lời đã
thống nhất
- Cặp đôi nhanh nhất, đúng nhất,
trình bày hay nhất sẽ trở thành
cặp đôi hoàn hảo và nhận được
giải thưởng của cuộc thi “Cặp đôi
hoàn hảo”

1. Hormone là gì, hormone được vận
chuyển theo đường nào và có vai trò gì?

2. Hormone có tính chất gì?

I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
- Hormone do các tuyến nội tiết tiết ra rồi
được vận chuyển theo đường máu đến cơ quan
đích và có vai trò điều khiển, điều hoà hoạt
động của các cơ quan, duy trì sự ổn định của
môi trường bên trong cơ thể.
- Hormone có hoạt tính sinh học cao nên chỉ cần
một lượng nhỏ cũng gây hiệu quả rõ rệt.

Quan sát các hình sau và đặt
tên cho các tuyến nội tiết

1

2
4

3

5

Tuyến yên

Tuyến giáp

Tuyến trên thận

Tuyến sinh
dục

Tuyến tụy

1. Hình thức: Làm việc nhóm
2. Thời gian: 10 phút
3. Nhiệm vụ:
- Kể tên các tuyến nội tiết, loại hormone và chức năng của chúng.
Các tuyến nội tiết

Hormone

Chức năng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Giải thích vì sao hoạt động của các Hormone tuyến tuỵ giúp ổn định lượng đường trong máu.
Quá trình tiết Hormone điều hoà đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?

Các tuyến nội tiết

 1. Tuyến yên

Hormone

 2. Tuyến giáp

- GH
- TSH
- Oxytocin
-…
 - Thyroxine (TH)

 3. Tuyến tuỵ

- Insulin và glucagon

 4. Tuyến trên thận  - Adrenaline và
noradrenaline
 5. Tuyến sinh dục

- Testosterone (nam)
- Estrogen (nữ)

Chức năng

- Tăng trưởng của cơ và xương
- Thúc đẩy tuyến giáp tăng cường hoạt động
- Sự co thắt cơ trơn ở tử cung
-…
 - Trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng
trong tế bào.
- Chuyển hoá glucose trong máu thành
glycogen dự trữ ở gan và cơ làm giảm đường
huyết và ngược lại
 - Tăng nhịp tim, nhịp hô hấp, dãn phế quản,
co mạch và góp phần làm tăng đường huyết
đồng thời còn có vai trò điều hoà sinh dục nam
…
- Biến đổi tuổi dậy thì ở nam và nữ

Giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tuỵ giúp
ổn định lượng đường trong máu. Quá trình tiết hormone điều
hoà đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
- Hoạt động của các hormone tuyến tuỵ giúp ổn định lượng
đường trong máu vì tuyến tuỵ tiết hai loại hormone là insulin
chuyển hoá glucose trong máu thành glycogen dự trữ ở gan và
cơ làm giảm đường huyết và glucagon chuyển hoá glycogen
trong gan và cơ thành glucose làm tăng đường huyết.
- Quá trình tiết hormone điều hoà đường huyết bị rối loạn có thể
dẫn đến hậu quả: bị bệnh đái tháo đường (tiểu đường)

II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
1. Bệnh đái tháo đường
2. Bệnh bướu cổ do thiếu iodine

1. Hình thức: Làm việc nhóm (tổ)
2. Thời gian: 5 phút
3. Nhiệm vụ:
• Nhóm 1, 3: Tìm hiểu bệnh đái tháo đường.
• Nhóm 2, 4: Tìm hiểu bệnh bướu cổ do thiếu iodine.
Tìm hiểu về:
- Nguyên nhân
- Triệu chứng
- Hậu quả
- Cách phòng tránh

Các biến chứng của bệnh tiểu đường

Bệnh bướu cổ do thiếu iodine

II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
1. Bệnh đái tháo đường
- Nguyên nhân: Rối loạn chuyển hoá glucose trong máu.
- Triệu chứng: Ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân…
- Hậu quả: Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như
mù loà, tổn thương dây thần kinh, hoại tử da …
- Cách phòng tránh: Chế độ dinh dưỡng hợp lí, lối sống lành
mạnh hạn chế chất béo, đường, luyện tập thể dục thể thao đều
đặn…

2. Bệnh bướu cổ do thiếu iodine
- Nguyên nhân: Do cơ thể thiếu iodine dẫn đến TH không
tiết ra, tuyến yên tiết TSH thúc đẩy tuyến giáp tăng cường
hoạt động gây phì đại tuyến.
- Triệu chứng: Tăng lên về kích thước của tuyến giáp.
- Hậu quả: Trẻ em chậm lớn, trí tuệ kém phát triển. Người
lớn trí nhớ giảm sút, hoạt động thần kinh suy giảm…
- Cách phòng tránh: Bổ sung đầy đủ iodine trong chế độ ăn
hàng ngày.

1. Hình thức: Làm việc nhóm (tổ)
2. Thời gian: 5 phút
3. Nhiệm vụ:
1. Tìm hiểu một số bệnh nội tiết ở địa phương theo gợi ý
trong bảng 38.1 SGK/159
2. Vận dụng hiểu biết về các tuyến nội tiết, hãy đề xuất các biện
pháp bảo vệ sức khoẻ của bản thân và gia đình, nêu tác dụng của các
biện pháp đó?

Đại diện các nhóm lên trình bày
kết quả tìm hiểu một số bệnh
thường gặp ở địa phương\
1. Tên bệnh, tật
2. Số lượng người mắc
3. Nguyên nhân
4. Biện pháp phòng chống

LUYỆN TẬP

Câu hỏi 1 : Tuyến nào dưới đây vừa có chức năng ngoại tiết, vừa có chức
năng nội tiết?

 A. Tuyến cận giáp

 B. Tuyến yên

 C. Tuyến tuỵ

 D. Tuyến trên thận

Câu hỏi 2 : Tuyến nội tiết nào dưới đây nằm ở vùng đầu?

 A. Tuyến tụy

 B. Tuyến giáp

 C. Tuyến trên thận

 D. Tuyến yên

Câu hỏi 3 : Sản phẩm tiết của tuyến nội tiết có tên gọi là gì ?

 A. Hormone

 B. Kháng thể

 C. Kháng nguyên

 D. Enzim

Câu hỏi 4: Hoocmôn có vai trò nào sau đây ?

 A. Xúc tác cho các phản ứng chuyển
hóa vật chất bên trong cơ thể

 B. Duy trì tính ổn định của môi trường
bên trong cơ thể

 C. Xúc tác cho các phản ứng chuyển hóa
vật chất bên ngoài cơ thể

 D. Tiêu diệt các tác nhân gây bệnh xâm
nhập vào cơ thể

Câu hỏi 5: Chỉ cần một lượng rất nhỏ, hoocmôn đã tạo ra những chuyển
biến đáng kể ở môi trường bên trong cơ thể. Điều này cho thấy tính chất
nào của hoocmôn ?
 A. Có tính đặc hiệu

 B. Có tính phổ biến

 C. Có hoạt tính sinh học rất cao

 D. Có tính đặc trưng cho loài

Câu hỏi 6: Sản phẩm tiết của các tuyến nội tiết được phân bố đi khắp cơ
thể qua con đường nào?

 A. Hệ thống ống dẫn chuyên biệt

 B. Đường bạch huyết

 C. Đường máu

 D. Ống tiêu hóa

Câu hỏi 7: Ở người, vùng cổ có mấy tuyến nội tiết ?

 A. 4

 B. 3

 C. 1

 D. 2

Câu hỏi 8: Hormone insulin do tuyến tuỵ tiết ra có tác dụng sinh lí như thế
nào?
 A. Chuyển glucose thành glycogen dự
trữ trong gan và cơ

 B. Chuyển glucose thành tinh bột dự
trữ trong gan và cơ

 C. Chuyển glycogen thành glucose dự
trữ trong gan và cơ

 D. Chuyển glycogen thành tinh bột dự
trữ trong gan và cơ

Câu hỏi 9: Nhóm nào dưới đây gồm hai loại hoocmôn có tác dụng sinh lý
trái ngược nhau?

 A. Insulin và canxitônin

 B. Insulin và tirôxin

 C. Ôxitôxin và tirôxin

 D. Insulin và glucagon

Câu hỏi 10: Hoocmôn nào dưới đây do phần tuỷ tuyến trên thận tiết ra ?

 A. Cooctizôn

 B. Norađrênalin

 C. Canxitônin

 D. Tirôxin

Vận dụng
- Dựa vào kiến thức đã học làm việc cá nhân, đề xuất các
biện pháp bảo vệ sức khoẻ bản thân và gia đình, nêu tác
dụng của các biện pháp đó.

Biện pháp phòng tránh một số bệnh nội tiết
thường gặp.
- Chế độ dinh dưỡng hợp lí
- Lối sống lành mạnh
- Lao động và nghỉ ngơi hợp lí
- Tránh tiếp xúc các chất độc hại.
- Luyện tập thể dục thể thao đều đặn, vừa sức.
- Khám sức khoẻ định kì…

Bài tập về nhà:
Sau khi học xong bài này, các
em hãy
Lựa chọn cho bản thân
mình khẩu phần ăn phù
hợp để phòng chống các
bệnh về hệ nội tiết

Bài học đến đây là kết
thúc, hẹn gặp lại các
em!