Trường THPT
MÔN VẬT LÍ

SÓNG
ĐIỆN TỪ

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được khái niệm sóng điện từ
• Trình bày được ứng dụng của sóng điện từ trong
đời sống
• Trình bày được khái niệm và các nguồn phát ra
ánh sáng nhìn thấy
• Trình bày được khái niệm và các nguồn phát ra tia
hồng ngoại (IR)

1. KHỞI ĐỘNG

NỘI
DUNG

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
2.1. SÓNG ĐIỆN TỪ
2.2. THANG SÓNG ĐIỆN TỪ (ÁNH

BÀI
HỌC

SÁNG NHÌN THẤY, TIA HỒNG NGOẠI)

3. LUYỆN TẬP
4. VẬN DỤNG

HOẠT
ĐỘNG
1

KHỞI
ĐỘNG

CHIA NHÓM

CẢ LỚP CÙNG NHAU BỐC THĂM
NGẪU NHIÊN ĐỂ CHIA NHÓM

NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

NHÓM 4

XIN MỜI CÁC BẠN DI CHUYỂN ĐẾN
VỊ TRÍ CỦA NHÓM MÌNH

NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

NHÓM 4

CÂU HỎI

MỖI NHÓM LẦN LƯỢT LIỆT KÊ
CÁC PHƯƠNG TIỆN LIÊN LẠC
ĐƯỢC SỬ DỤNG PHỔ BIẾN?

ĐÁN ÁN

MỘT SỐ PHƯƠNG TIỆN LIÊN LẠC
ĐƯỢC SỬ DỤNG PHỔ BIẾN

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh hay
chiếc máy tính được kết nối với internet là ta
có thể trao đổi thông tin toàn cầu.
Tại sao thông tin lại có thể lan truyền được với
khoảng cách xa và nhanh chóng như vậy?

HOẠT

TÌM HIỂU

ĐỘNG

SÓNG

2.1

ĐIỆN TỪ

BÀN TRÒN
TRI THỨC

CÁCH CHƠI
• Các đội ngồi xoay quanh thành vòng tròn. Ở
lượt đầu tiên, mỗi cá nhân độc lập suy nghĩ và
viết câu trả lời của mình vào phần ý kiến cá
nhân trong vòng 3 phút.
• Ở lượt thảo luận chung, cả đội cùng tổng hợp ý
kiến và ghi vào phần ý kiến chung trong vòng 2
phút.
• Sau đó GV gọi ngẫu nhiên 1 nhóm lên trình bày,
cả lớp tiến hành nhận xét, tự sửa chữa.

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

THẢO LUẬN NHÓM

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP – BÀN TRÒN TRI THỨC
Câu 1: Nêu khái niệm sóng điện từ?
Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian (+15 điểm)
Câu 2: Kể tên 3 thiết bị sử dụng sóng điện từ mà chúng ta thường sử dụng?
• Ti vi (+5 điểm)
• Điện thoại di động (+5 điểm)
• Lò vi sóng (+5 điểm)
Câu 3: Tốc độ sóng điện từ truyền trong chân không có giá trị bao nhiêu?
C = 3.108 m/s (+10 điểm)
Câu 4: Một dải rộng tần số (hoặc bước sóng) của sóng điện từ được gọi là?
Thang sóng điện từ (+10 điểm)

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
- Sóng điện từ là điện từ trường lan truyền trong không gian.
- Sóng điện từ là sóng ngang.
- Tốc độ của sóng điện từ trong chân không là 3.108 m/s,
bằng với tốc độ ánh sáng.
- Ánh sáng là sóng điện từ.
- Sóng điện từ bao gồm một dải rộng tần số (hoặc bước
sóng) gọi là thang sóng điện từ.

HOẠT

THANG SÓNG

ĐỘNG

ĐIỆN TỪ

2.2

•

Ánh sáng nhìn thấy

•

Tia hồng ngoại

TRUY TÌM MẢNH GHÉP
Mỗi đội sẽ nhận được 1 bộ mảnh ghép, cả đội có 5 phút
cùng nhau thảo luận để ghép các mảnh vào đúng vị trí.
Sau khi hoàn thiện các mảnh ghép. Đội hoàn thành đầu
tiên sẽ được +10 điểm, đội nhanh nhì +5 điểm. Mỗi
mảnh ghép đúng +10 điểm.

HÃY ĐƯA CÁC MẢNH GHÉP VỀ ĐÚNG VỊ TRÍ
ÁNH SÁNG NHÌN THẤY

TIA HỒNG NGOẠI IR

Bước sóng
Nhin thấy
Nguồn phát
Đặc điểm
Vật có nhiệt độ cao hơn
môi trường thì phát
được tia hồng ngoại

Bếp than

Ngọn lửa

Một dảy màu từ tím
đến dỏ

0,36 µm – 0, 76 µm

Nhìn thấy

Mặt trời

Tia chớp

0,76 µm – 1 mm

Không nhìn thấy

Bòng đèn dây tóc

Bếp gas

HÃY ĐƯA CÁC MẢNH GHÉP VỀ ĐÚNG VỊ TRÍ
Bước sóng
Nhin thấy

Nguồn phát

Đặc điểm

ÁNH SÁNG NHÌN THẤY

TIA HỒNG NGOIẠ IR

0,36 µm – 0, 76 µm

0,76 µm – 1 mm

Nhìn thấy

Không nhìn thấy

Ngọn lửa

Bếp than

Tia chớp

Bếp gas

Mặt trời

Bòng đèn dây tóc

Một dảy màu từ tím
đến dỏ

Vật có nhiệt độ cao hơn
môi trường thì phát
được tia hồng ngoại

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
ÁNH SÁNG NHÌN THẤY

ĐẶC ĐIỂM

NGUỒN
PHÁT

- Quang phổ của ánh sáng nhìn thấy là
một dải màu biến thiên liên tục từ tím
đến đỏ.
- Bước sóng nằm trong khoảng từ 0,38
μm (ánh sáng tím) đến 0,76 μm (ánh
sáng đỏ).

TIA HỒNG NGOẠI IR
- Là sóng điện từ không nhìn thấy có
bước sóng trong khoảng từ 0,76 μm
đến 1 mm.
- Có tính chất tuân theo định luật
truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ, …
- Đặc trưng nổi bật là tác dụng nhiệt.
- Ứng dụng: trong các điều khiển từ
xa, bếp điện, lò nướng,…

Mặt Trời, một số loại đèn, tia chớp, Vật có nhiệt độ cao hơn môi
ngọn lửa, …
trường xung quanh. Nguồn phát
thông dụng như bóng đèn dây tóc,
bếp gas, bếp than, điot hồng
ngoại,…

HOẠT
ĐỘNG
3

LUYỆN
TẬP

Bắt đầu

Trò chơi gồm các câu hỏi trắc nghiệm .Ở mỗi
câu hỏi, các em sẽ có thời gian 10 giây để đưa
ra đáp án. Để trả lời, em sẽ giơ thẻ màu tương
ứng với màu đáp án. Hãy cẩn thận vì nếu trả
lời sai sẽ bị loại ra khỏi cuộc chơi đấy

Cam

Xanh
dương

Xanh
lá

Đỏ

Câu 1: Thiết bị nào sau đây không sử
dụng sóng điện từ?

A.Ti vi

B. Điện thoại di động

C. Lò vi sóng

D. La bàn

Câu 2: Điện vào chỗ trống:” Sóng điện từ
là … lan truyền trong không gian”

A.Điện từ trường

B. Điện tử

C. Điện thế

D. Điện cao áp

Câu 3: Tốc độ của các sóng điện từ truyền
trong chân không có giá trị bao nhiêu?

A.108 m/s

B. 3.108 m/s

C. 5.108 m/s

D. 8.103 m/s