TRÂN TRỌNG ĐÓN CHÀO
VÀ CẢM ƠN CÁC CÔ GIÁO
ĐẾN DỰ GIỜ, THĂM LỚP!

KHỞI ĐỘNG

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

BÀI 8: CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

Nöõ phoùng vieân
ñaàu tieân
(Traàn Nhaät Vy)

NỘI DUNG TIẾT HỌC
Tìm hiểu Tri thức Ngữ văn
Văn bản 1: Nữ phóng viên đầu tiên
Luyện tập
Vận dụng

Tr i
thức
ngữ văn

1. CÁC YẾU TỐ HÌNH THỨC CỦA VĂN
BẢN THÔNG TIN.

Văn bản thông tin sử dụng các dấu
hiệu hình thức để người đọc dễ dàng
nắm bắt nội dung: nhan đề, đề mục,
sơ đồ, bảng biểu, chữ in nghiêng, chữ
in đậm, phương tiện phi ngôn ngữ,....

2. BỐ CỤC, MẠCH LẠC CỦA VĂN BẢN
THÔNG TIN.

-Một văn bản thông tin được cấu
thành từ các yếu tố: chủ đề, các ý
chính và ý phụ.
-Các yếu tố ấy giúp người đọc nắm
được bố cục, mạch lạc của văn bản,
hiểu được bản chất của vấn đề được đề
cập, từ đó sẽ dễ dàng tiếp nhận và ghi
nhớ thông tin.

3. CÁCH TRÌNH BÀY DỮ LIỆU
TRONG VĂN BẢN THÔNG TIN.
-Được tổ chức theo một số mô hình
tổ chức chính:
+) Tổ chức thông tin theo trật tự
thời gian.

+) Tổ chức thông tin theo trật tự
nhân quả.

+) Tổ chức thông tin theo tầm
quan trọng của vấn đề.
+) Tổ chức thông tin theo quan hệ
so sánh tương phản.

4. MỤC ĐÍCH, QUAN ĐIỂM
CỦA NGƯỜI VIẾT TRONG VĂN
BẢN THÔNG TIN.
-Văn bản thông tin có nội dung
khách quan nhưng tác giả vẫn gửi
gắm ý đồ riêng:
+) Mục đích: Cung cấp thông tin,
thuyết phục, giải trí giải thích vấn
đề. ​
+) Quan điểm/Thái độ: Thể hiện gián
tiếp hoặc trực tiếp qua tiếp cận, lí giải
chủ đề hoặc giọng điệu và cách dùng từ
ngữ.

Xin chân thành
cảm ơn thầy cô và
các bạn đã lắng
nghe!

TRI THỨC NGỮ VĂN
1. Các yếu tố hình thức của văn bản thông tin.
2. Bố cục, mạch lạc của văn bản thông tin.
3. Cách trình bày dữ liệu trong văn bản thông tin.
4. Mục đích, quan điểm của người viết trong văn bản thông tin

1. Các yếu tố hình thức của văn bản thông tin

* Nhan đề → nêu chủ đề
* Đề mục → chia nội dung chính
* In đậm / in nghiêng → nhấn mạnh từ then chốt
* Hình ảnh, bảng biểu → trực quan hóa
👉 Nhìn hình thức → nhận ra chủ đề & cấu trúc.

2. Bố cục, mạch lạc của văn bản thông tin
* Chủ đề → vấn đề chính
* Ý chính → nội dung quan trọng
* Ý phụ → làm rõ, bổ sung
=> Ý chính: thường ở đầu/cuối đoạn.
👉 Xác định đúng → hiểu bố cục, mạch lạc
của văn bản.

3. Cách trình bày dữ liệu trong văn bản thông tin

* Theo trật tự thời gian
* Theo trật tự nhân quả
* Theo mức độ quan trọng
* Theo quan hệ so sánh / tương phản
=> Nhận biết qua các từ ngữ tín hiệu.

4. Mục đích, quan điểm của người viết trong văn bản thông tin

VBTT có tính chất khách quan
* Mục đích chính: cung cấp thông tin. Có thể kèm:
thuyết phục, giải trí
* Quan điểm thể hiện qua:
→ Cách lí giải
→ Giọng điệu, từ ngữ

BÀI 8: CẤU TRÚC CỦA VĂN BẢN THÔNG TIN

VB1: NỮ PHÓNG VIÊN ĐẦU TIÊN
(Trần Nhật Vy)

Bộ sách “Văn chương Sài Gòn 1881 - 1924” (5 tập).

HỌP BÁO:

Ấn tượng Văn bản

“Nữ phóng viên đầu tiên”

I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả
01
02
03

- Trần Nhật Vy (Nguyễn Hữu Vang), sinh
năm 1956 tại Đồng Tháp.
Nhà nghiên cứu, viết về lịch sử báo chí, góp
phần phục dựng tư liệu báo chí
Một số tác phẩm chính: Sài Gòn chốn chốn
rong chơi (2016), Văn chương Sài Gòn
1881-1924,….

2. Văn bản Nữ phóng viên đầu tiên
a. Xuất xứ, thể loại
a.1 Xuất xứ
In trên báo
Tuổi trẻ, ngày
18/6/2015.
a.2.Thể loại
Văn bản
thông tin

b.Ý nghĩa nhan đề
- Cho biết đối tượng chính của văn bản là người nữ phóng viên đầu tiên của báo chí
Việt Nam. Từ “nữ” nhấn mạnh vai trò của phụ nữ trong bối cảnh xã hội xưa khi nghề
báo chủ yếu do nam giới đảm nhiệm. Cụm từ “đầu tiên” khẳng định vị trí tiên phong,
mở đầu cho sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực báo chí. Qua đó, nhan đề tôn vinh
tinh thần tiên phong và vai trò của phụ nữ trong lịch sử báo chí.

c. Bố cục
-Phần 1: Giới thiệu bối cảnh xã hội và nhân vật nữ phóng viên đầu tiên.
-Phần 2: Trình bày quá trình trở thành phóng viên, hoạt động và đóng góp của nhân vật
đối với báo chí.
-Phần 3: Đánh giá và khẳng định ý nghĩa, vai trò tiên phong của nhân vật, qua đó tôn
vinh vị trí của phụ nữ trong lịch sử báo chí Việt Nam.

d.Nội dung, ý nghĩa
-Văn bản kể về người nữ phóng viên đầu tiên của báo chí Việt
Nam.
-Tái hiện bối cảnh xã hội xưa khi nghề báo chủ yếu do nam giới
đảm nhiệm.
-Giới thiệu quá trình bà tham gia làm báo, công việc và những
đóng góp đối với báo chí và xã hội.
-Làm nổi bật hình ảnh người phụ nữ dũng cảm, bản lĩnh, vượt
qua định kiến để theo đuổi nghề nghiệp.

Cảm ơn thầy cô và
các bạn đã lắng
nghe

2. Văn bản Nữ phóng viên đầu tiên
b. Nhan đề

- Nữ: Nhấn mạnh về giới tính
- Phóng viên đầu tiên: Tính tiên phong, đi đầu
= > Cung cấp thông tin về nữ phóng viên Nguyễn
Thị Kiêm (Manh Manh nữ sĩ).
👉 Nhan đề nổi bật, tạo ấn tượng.

2. Văn bản Nữ phóng viên đầu tiên
c. Bố cục

* Phần Sapo
* Phần Nội dung
- Phần 1: Giới thiệu nhân vật;
- Phần 2: Quá trình hoạt động và những đóng góp của
nhân vật;
- Phần 3: Sự ảnh hưởng của nhân vật, cả sự nuối tiếc
của người viết.
= > Rõ ràng, mạch lạc.

LUYỆN TẬP

Bằng những kiến thức thực tế và những thông
tin đã đọc được trong văn bản Nữ phóng viên
đầu tiên, hãy trình bày quan điểm của mình
về vấn đề: Vị thế của người phụ nữ ngày hôm
nay đã thay đổi như thế nào so với phụ nữ
Việt Nam đầu thế kỉ XX?

Vào đầu thế kỉ XX, phụ nữ Việt Nam chịu nhiều thiệt thòi do tư tưởng
trọng nam khinh nữ và những ràng buộc khắt khe của lễ giáo phong kiến. Họ
ít được học hành, hầu như không có quyền tham gia các hoạt động xã hội,
chính trị và càng hiếm người được làm nghề như báo chí. Qua văn bản Nữ
phóng viên đầu tiên, hình ảnh bà Nguyễn Thị Khiêm cho thấy, để được cầm bút
và khẳng định mình, người phụ nữ khi ấy đã phải vượt qua rất nhiều định
kiến. Ngày nay, vị thế của phụ nữ đã thay đổi rõ rệt. Phụ nữ không chỉ được
học tập đầy đủ mà còn giữ nhiều vị trí quan trọng trong xã hội. Ở Việt Nam, bà
Nguyễn Thị Kim Ngân từng giữ cương vị Chủ tịch Quốc hội; trên thế giới, bà
Angela Merkel đã lãnh đạo nước Đức trong nhiều năm. Trong khoa học và
công nghệ, nhiều phụ nữ cũng khẳng định tài năng và bản lĩnh. Những dẫn
chứng ấy cho thấy phụ nữ ngày nay đã tự tin, chủ động và có nhiều cơ hội phát
triển, đóng góp to lớn cho gia đình và xã hội, khác xa so với hoàn cảnh hạn chế
của phụ nữ đầu thế kỉ XX.

CỦNG CỐ

VẬN DỤNG
Thực hiện phỏng vấn giả định (dạng video):
Đặt mình vào vai một nhà báo trẻ hiện nay, xây dựng 5
câu hỏi để phỏng vấn “Nữ phóng viên đầu tiên”.
Yêu cầu:
- Câu hỏi gắn với nội dung đã học (hoàn cảnh sống, khó
khăn nghề nghiệp, khát vọng…)
- Câu trả lời thể hiện được tinh thần, phẩm chất nhân vật
- Thời lượng 3–5 phút

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
CÁC CÔ VÀ CÁC EM!