Trò chơi người ấy là ai ?
Luật chơi:
Cô có 1 người bạn thân và cô chỉ tiết lộ tên người bạn
này cho duy nhất 1 bạn trong lớp.
Bằng cách đưa ra 2 câu hỏi (dựa vào đặc điểm bên ngoài
của 4 bạn) các em hãy đưa ra tên của người bạn thân đó.
Lưu ý bạn biết thông tin chỉ được trả lời có hoặc không

Giới Động vật

Giới thực vật

1

Giới Nấm

2

3

KhóaKhóa
phân
loạiphân
sinh vật
lưỡng
4

5

7

8

6

9

TIẾT 22+ 23- BÀI 15
KHÓA LƯỠNG PHÂN

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. SỬ DỤNG KHOÁ
LƯỠNG PHÂN
TRONG PHÂN LOẠI
SINH VẬT

1

2

II. THỰC HÀNH XÂY
DỰNG KHOÁ LƯỠNG
PHÂN

BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH
VẬT
Quan sát hình bên và trả lời
một số câu hỏi sau:
1. Các đặc điểm giúp phân
loại các động vật trong hình
thành các nhóm khác nhau ở
các bước 1, 2, 3 là gì?
- Trong
các
sinhloại,
vật
2.
Bước
Trongmỗi
từng
1: bước,
Dựa
bước
phân
vào
môi
được
phân
làmngười
2 nhóm.
từluôn
trường
đầu
đến
sống
cuối,
ta
- Bước
luôn
phân
2: Dựa
loại các
vào loài
đặc động
điểm
vậtcủa
trên
taithành mấy nhóm?
- Bước 3: Dựa vào khả năng
sủa

I. SỬ DỤNG KHOÁ LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI
SINH VẬT
Sinh vật
Động vật
Trên cạn

Dưới nước

Dưới nước

Trên cạn

…6…

…3…
Tai nhỏ

Tai lớn

Có gai

Không có gai

…1…

…2…

…4…

…5…

……

5

…….

2

Em hãy lựa chọn
hình ảnh các sinh
vật tương ứng với
các vị trí 1,2,3,4,5
trên sơ đồ ?

Thực vật

……

6

……

1

…….

3

………….

4

Khoá
lưỡng
phân là
gì?
nguyên
tắc khoá
lưỡng
phân?


-MỤC ĐÍCH: DÙNG ĐỂ PHÂN CHIA CÁC SINH VẬT THÀNH TỪNG NHÓM, DỰA TRÊN SỰ GIỐNG HOẶC KHÁC NHAU Ở MỖI ĐẶC ĐIỂM
CỦA SINH VẬT.
- NGUYÊN TẮC: TỪ MỘT TẬP HỢP CÁC ĐỐI TƯỢNG BAN ĐẦU ĐƯỢC TÁCH THÀNH HAI NHÓM CÓ ĐẶC ĐIỂM ĐỐI LẬP NHAU.

BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH
VẬT
Các
Đặc điểm
Tên cây
bước
Đi tới bước 2
Lá không xẻ thành nhiều
1a
thùy
Quan sát hình
Đi tới bước 3
Lá xẻ thành nhiều thùy hoặc
ảnh sách giáo
1b
khoa và hoạt
lá xẻ thành lá con
Lá cây lục
động nhóm ,
bình ?
hoàn
thành
Lá có mép lá nhẵn
2a
bảng bên
Lá cây ô rô
2b
Lá có mép lá răng cưa
?
Lá cây sắn
Lá xẻ thành nhiều thùy, các
?
3a
thùy xẻ sâu
3b

Lá xẻ thành nhiều thùy, là
những lá con, xếp dọc hai

Lá cây hoa
hồng ?

BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH
VẬT
Cây bèo, cây sắn, cây hoa hồng, cây
ô rô
Lá xẻ thùy hoặc có lá
con

Lá không xẻ
thùy

Mép lá
nhẵn
Cây bèo lục bình
hoa hồng

Mép lá có
nhiều răng
cưa
Cây ô rô

Các
thùy xẻ
sâu

Có nhiều lá con
xếp dọc 2 bên
cuống lá
Cây sắn

Cây



CÓ 2 DẠNG KHÓA
LƯỠNG PHÂN

Dạng viết

Dạng sơ đồ phân nhánh

 Bước

Sinh vật
Động vật
Trên cạn

Dưới nước

Thực vật
Trên cạn

Dưới nước

1:
a…………….
b…………….
Bước 2:
a…………….
b…………….
Bước 3:
a…………….
b…………….
Bước 4:
a…………….
b…………….

Nếu sử dụng khóa lưỡng phân để phân biệt thì em sử dụng các đặc điểm
nào sau đây để tách?
Lá
Lá có răng
không
cưa
có răng
cưa

1. Màu sắc lá
2. Có hoa
hay không?

3. Mép lá có
răng cưa hay
không?

Có hoa

Không có
hoa

Nêu những
đặc điểm để
phân biệt
các sinh vật
trong hình

Con cá rô

Con nhện
Con lươn

Con cua đồng

Con chuồn chuồn

II.XÂY DỰNG KHÓA LƯỠNG PHÂN
Bước 1: Lựa chọn đặc điểm để phân chia được
các loài cần phân loại thành hai nhóm với những
đặc điểm đối lập nhau cho đến khi xác định được
từng loài.
Bước 2: Lập sơ đồ phân loại

II.XÂY DỰNG KHÓA LƯỠNG PHÂN
Xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại một số động vật sau:

ChúngCó
cóchân
đặc điểm
đối
lập
nào?
hay không có chân?

Không có chân

Có chân

Không có chân

Có vảy

Có vảy hay không có vảy?
Không có vảy

Không có chân

Có chân

Không có chân

Có vảy

Không có vảy

Có chân

Có chân

Không có cánh

Có cánh?
Không có cánh?

Có cánh

Không có chân

Có chân

Không có cánh
Có vảy

Không có vảy

Có cánh

8 chân

Không có cánh

Có mấy chân?

10 chân

Có chân

Không có chân

Không có cánh
Có vảy

Không có vảy
8 chân

10 chân

Có cánh

4 cánh
Có cánh

Có mấy cánh?
2 cánh

Có chân

Không có chân

Không có cánh
Có vảy

Có cánh

Không có vảy
8 chân

10 chân

4 cánh

2 cánh

Cho các loài sinh vật dưới đây. Tiến hành xây dựng
khóa lưỡng phân để phân loại chúng.

Gợi ý
•Sống trên cạn hay dưới nước ?
•Có tai nhỏ hay tại hay tai lớn ?
•Không thể sủa hay có thể sủa?

Cho các loài sinh vật dưới đây. Tiến hành xây dựng
khóa lưỡng phân để phân loại chúng.

Gợi ý
•Có chân hay không có chân?
•Có cánh hay không có cánh?
•Có mỏ hay không có mỏ?
•Có lông mao hay không có lông mao?

Chim, bọ ngựa, cá voi, khỉ, rùa

VẬN
DỤNG

Có chân

Có cánh

Có mỏ

Không có
mỏ

Không có chân

Không có cánh

Có lông

Không có lông

LUYỆN
TẬP
(Cá nhân)

KIẾN VỀ TỔ

Hãy giúp các chú kiến
mang thức ăn về tổ
trước khi trời mưa
bằng cách trả lời đúng
các câu hỏi.

1

3
2

4

1

Khi tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để
phân loại một nhóm sinh vật cần tuân thủ
A.theo
Từ một
tập hợp tắc
sinh nào?
vật B.  Từ một tập hợp sinh
nguyên

ban đầu tách thành hai
nhóm có những đặc điểm
đối lập nhau.
C. Từ một tập hợp sinh vật
ban đầu tách thành hai
nhóm có những đặc điểm
đối lập nhau.

vật ban đầu tách thành hai
nhóm có môi trường sống
khác nhau.
D.  Từ một tập hợp sinh
vật ban đầu tách thành hai
nhóm có kiểu dinh dưỡng
khác nhau.

C

2

Đặc điểm đối lập của con chim gõ
kiến và con chim đà điểu là??

A. Biết bay và không B. Có mỏ và không có
biết bay
mỏ
C. Có cánh và không D. Có lông vũ và không
có cánh
có lông vũ

A

3

Khóa lưỡng phân sẽ được dừng
phân loại khi nào?
A. Khi các loài sinh
vật cần phân loại quá
nhiều

B. Khi các loài sinh vật
cần phân loại quá ít

 C. Khi các loài sinh D.  Khi đã phân loại
vật cần phân loại có triệt để được các loài
điểm khác nhau
sinh vật

D

4

Ý nghĩa của khóa phân loại sinh vật
làTăng
gì?mức độ đa dạng B. Giúp nhận diện nhanh
A.
sinh học

các loài ngoài thiên nhiên.

C. Giúp xác định vị trí
phân loại của loài một
cách thuận lợi

D. Giúp tìm ra những đặc
điểm giống nhau giữa các
sinh vật.

C

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- Hoạt động cá nhân
- Yêu cầu: Xây dựng khoá lưỡng phân
cho các loài sinh vật em gặp trong khu
vực nhà em ( khoảng 5-6 sinh vật)