UBND PHƯỜNG TÔ CHÂU
TRƯỜNG THCS TÔ CHÂU
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI VỚI
MÔN: LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

Giáo viên: Vũ Thị Hương

KHỞI ĐỘNG
Em hãy đặt tên cho hình ảnh dưới đây.

BĂNG TAN (BĂNG TRÔI)

THỬ TÀI ĐẶT
TÊN

Hãy đặt tên cho hình ảnh dưới đây.
Chim cánh cụt

THỬ TÀI ĐẶT TÊN
Hãy đặt tên cho hình ảnh dưới đây.

Núi băng

THỬ TÀI ĐẶT TÊN
Hãy đặt tên cho hình ảnh dưới đây.

Dựng lều trên tuyết

BÀI 19: CHÂU
NAM CỰC

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Lịch sử khám phá và nghiên cứu châu Nam
Cực
2. Vị trí địa lí
3. Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
4. Kịch bản về sự thay đổi thiên nhiên châu Nam Cực
khi có biến đổi khí hậu toàn cầu

Tiết 1

11 Lịch sử khám phá và nghiên cứu Châu Nam Cực

Mảnh ghép lịch sử
Dựa vào nội dung SGK (Mục 1- Trang 162) và hiểu biết của bản
thân, dán các mảnh ghép về thời gian và sự kiện sao cho phù hợp
Thời gian
1820
1900
1911
1957
1959
1997

Sự kiện

• Hoạt động nhóm:
• 3 phút

Mảnh ghép lịch sử
ĐÁP ÁN
Năm

Sự kiện

1820

Phát hiện ra lục địa Nam Cực.

1900

Đặt chân tới lục địa Nam Cực.

1911

Người đầu tiên tới được điểm cực Nam của Trái Đất.

1957

Việc nghiên cứu châu Nam Cực mới được xúc tiến mạnh mẽ.

1959

12 quốc gia kí “Hiệp ước châu Nam Cực”

1997

Người Việt Nam đầu tiên đặt chân tới Nam Cực.

1

Lịch sử khám phá và nghiên cứu Châu Nam Cực
- Năm 1820, hai nhà hàng hải người Nga là Bê-linh-hao-den và La-da-

rép đã phát hiện ra lục địa Nam Cực.

- Năm 1900, nhà thám hiểm người Na-uy là Boóc-rơ-grê-vim đã đặt
chân tới lục địa Nam Cực.
- Ngày 14/12/1911, nhà thám hiểm A-mun-sen người Na Ủy (cùng

các đồng đội) tới được điểm cực Nam của Trái Đất.

- Từ năm 1957, việc nghiên cứu châu Nam Cực được xúc tiến mạnh
mẽ và toàn diện.

Một số hình ảnh, hoạt động nghiên cứu tại châu Nam Cực
Trạm Amundsen – Hoa Kì

Trạm Casey- Úc

Trạm Bellinghausen – Nga

Trạm MacMurdo – Hoa Kì

Hình 1. Một trạm nghiên cứu ở châu Nam Cực

Một số hình ảnh hoạt động, nghiên cứu tại châu Nam Cực

Khoan thăm dò địa hình

Nghiên cứu trên biển

Hoàng Thị Minh Hồng

Ngày 14/12/1911 ROALD AMUNDSEN và đoàn thám hiểm
NA-UY là những người đầu tiên tới được điểm cực Nam

là đại diện nữ duy nhất
của Việt Nam tự hào
giương lá cờ tổ quốc
tại Nam Cực trong
chuyến thám hiểm Nam
Cực mang tên “Thách
thức Nam Cực” năm
1997, khi đó cô mới 24
tuổi.

“Hiệp ước Nam Cực” được kí vào thời gian nào, gồm bao nhiêu nước, nhằm
mục đích gì?

ĐỨC

HÀ LAN

CHI LÊ ANH

NIU DI LÂN

THỤY SĨ
NA UY NHẬT BẢN
ÔXTRÂYLIA
HOA KÌ
PHÁP
AC HEN TI NA

Ngày 1/12/1959, 12 nước đã kí "Hiệp ước Nam Cực" với mục đích: vì hòa bình và
không công nhận những đòi hỏi phân chia lãnh thổ, tài nguyên

2. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ.
Chặng 1

Chặng 2

• Xác định vị trí và
phạm vi châu Nam
Cực.

• Ý nghĩa của vị trí
địa lí châu Nam Cực

Nhóm
Cá nhân

PHIẾU HỌC TẬP

Nhiệm vụ: Dựa vào hình 2 (tr163) và đọc SGK, thảo luận
nhóm trong thời gian 5 phút hoàn thành các bài tập sau:

0

60

Nhiệm vụ 1:

N

-Tô đậm đường ranh giới của châu Nam Cực.
- Đánh dấu đường vòng cực.
- Điền tên các đại dương tiếp giáp.

Nhiệm vụ 2: Hoàn thành các thông tin sau
- Diện tích châu Nam Cực:………………………
(đứng thứ…. trong các châu lục trên Thế giới).
- Lãnh thổ gồm các bộ phận:……………………
- Đại bộ phận lãnh thổ nằm từ…………………
đến cực Nam.

900T

900Đ

Lược đồ trống châu Nam Cực

2

Vị trí địa lí

Nam Đại Dương

- 14,1 triệu km2 (đứng thứ 4 trong các
châu lục trên Thế giới).
Biển
Bê-lin-haođen

- Gồm: Lục địa Nam cực và các đảo
ven lục địa
- Đại bộ phận lục địa Nam Cực nằm
trong phạm vi của vòng cực Nam
66033'N

Biển
A-muxen

Biển
Đa-vit
Biển

Rốt

Nam Đại Dương

Hình 2. Bản đồ Châu Nam Cực

Đại dương thứ 5
NAM ĐẠI DƯƠNG
- Được công nhận -vào ngày Đại dương Thế

giới 8/6/2021
- Diện tích: 20,3 triệu km2 (lớn thứ 4)
- Bờ biển kéo dài gần 18.000 km
- Độ sâu trung bình của Nam Đại Dương
khoảng 3.200m. Điểm sâu nhất ở Nam Đại
Dương là ở rãnh South Sandwich với độ sâu
hơn 7.000m.
- Nhiệt độ nước biển của Nam Đại Dương
dao động từ -20C đến 100C, dao động theo
mùa.

2. Vị trí địa lí
Cho biệt vị trí địa lí có ảnh hưởng như
thế nào tới khí hậu của châu Nam Cực?

2

Vị trí địa lí

-Vị trí: Đại bộ phận diện tích lục địa nằm trong phạm vi của
vùng cực Nam
-Giới hạn: gồm lục địa Nam Cực và các đảo ven lục địa. Vì
thế có khí hậu lạnh giá quanh năm.
- Diện tích: 14,1 Triệu km2

.

LUYỆN TẬP
VÀ VẬN DỤNG

 Học sinh nghe câu hỏi, lựa chọn và có đáp án
 Nếu trả lời đúng 1 câu được 1 điểm cộng

.Câu 1: Lục địa Nam Cực được phát hiện vào năm

A. Năm 1280

B. năm 1820

C. Năm 1911

D. năm 1959

B. Năm 1820

Câu 2. Nhà hàng hải của quốc gia nào
sau đây đã phát hiện ra lục địa Nam
Cực?
A. Mĩ.
B. Tây Ban
Nha.
C. Pháp.
D. Nga.

D. Nga

Câu 3 Sự kiện nào sau đây gắn liền với lịch sử khám phá châu Nam
Cực vào năm 1900?
A.

Các quốc gia kí :Hiệp ước Nam Cực”.

B.

Hai nhà hàng hải người Nga phát hiện ra lục địa Nam Cực.

C.

Nhà thám hiểm Na-Uy đặt chân tới lục địa nam Cực.

D.

Châu Nam Cực được xúc tiến nghiên cứu.

C. Nhà thám hiểm Na-Uy đặt chân
tới lục địa Nam Cực.

Câu 4. Vào ngày 14/12/1911, người đầu tiên tới được cực
Nam của Trái đất là
A. Bê-linh-hao-đen.
B. La-da-rép.
C. Ma-gien-lăng.
D. A-mun-sen.

D. A-mun-sen.

Câu 5. Lựa chọn đáp án phù hợp để điền các thông tin còn thiếu
trong câu sau: “ Hiệp ước Nam Cực được kí kết vào năm ...
với ... quốc gia.”
A. 1957; 10.
B. 1959; 10.
C. 1959; 12.
D. 1957; 12.

c. 1959; 12.

Câu 6. Diện tích của Châu nam Cực là
A. 10 triệu km2
B. 12 triệu km2
C. 14,1 triệu km2
D. 15 triệu km2

C. 14,1 triệu km2

Câu 7. Đặc điểm về vị trí nào dưới đây không thuộc Châu Nam
Cực
A. Đại bộ phận diện tích nằm trong phạm vi vòng cự nam
B. Xích đạo nằm ngang chạy qua châu lục
C. Được bao bọc bởi biển và đại dương
D. Nằm cách xa các châu lục

B. Xích đạo nằm ngang
chạy qua châu lục

Câu 8.Châu nam Cực được gọi là
A. Cực lạnh của thế giới
B. Cực nóng của thế giới
C. Cực già của thế giới
D. Cực trẻ của thế giới

A, Cực lạnh của thế giới

Câu 9. Châu Nam Cực là châu đứng thứ mấy về diện tích trên
thế giới
A. Thứ nhất
B. Thứ hai
C. Thứ ba
D. Thứ tư

C. Thứ tư

Câu 10. Hiệp ước Nam Cực được kí vào ngày tháng, năm nào?
A. 1/12/1958
B. 12/12/1958
C. 1/12/1959
D. 12/1/1959

C. 1/12/1959

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

NHÓM TÀI NĂNG

Thời gian: 5
PHÚT
Dựa vào thông tin và hình ảnh trong mục a, nêu đặc điểm tự nhiên của châu Nam Cực.
HĐ: NHÓM 4

Nhóm 1
Tìm hiểu Địa hình

Nhóm 2
Tìm hiểu khí hậu

Nhóm 3:
Tìm hiểu sinh vật

Nhóm 4:
Tìm hiểu khoáng sản

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Đặc điểm tự nhiên

Địa hình
- 98% bề mặt bị phủ bởi lớp bằng
dày trung bình trên 1 720 m ,nơi
dày nhất lên đến 3000 - 4000m.

Hình 23.2. Lát cắt địa hình ở châu Nam Cực

Hình 23.1. Bản đồ địa hình và khoáng sản châu Nam Cực

•Với lớp băng bao phủ dày, độ cao
TB của bề mặt lục địa đạt 2 040m, trở
thành lục địa cao nhất Địa cầu.

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

Khí hậu
- Lượng mưa
TB năm thấp,
khoảng
166mm/năm.
- Mưa chủ yếu
ven lục địa,
vùng nội địa
gần như
không có
mưa

Hình 23.3. Bản đồ phân bố lượng mưa ở Châu Nam Cực

13

Đặc điểm tự nhiên Châu Nam Cực

Vậy tại sao châu Nam Cực lại là nơi lạnh
nhất trên thế giới?

3

Đặc điểm tự nhiên châu Nam Cực

Hình 23.4 Biểu đồ nhiệt tại một số điểm ở Châu Nam Cực

Lạnh giá quanh năm, nhiệt độ không quá 00C

Loại gió thổi thường xuyên ở châu Nam cực? Vận tốc của gió?

900
600
300
00

300
600
900

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình
Khí
hậu
sinh
vật
Khoáng
sản

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

Lạnh và khô nhất thế giới.Nhiệt độ không bao giờ vượt
quá 0°C. Là khu vực có gió bão nhiều nhất thế giới.

c. Sinh vật

Hải báo

Chim cánh cụt

Cá voi

Hải cẩu

Rêu , địa y và tảo tại
Nam Cực

Đánh bắt cá voi xanh ở vùng biển Nam Cực

Cá voi xanh sau khi bị săn bắt

ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN
Địa
hình

Là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình của bề
mặt lục địa trên 2040 m.

Khí
hậu

Lạnh và khô nhất thế giới.Nhiệt độ không bao giờ vượt
quá 0°C. Là khu vực có gió bão nhiều nhất thế giới.

sinh
vật

- Do khí hậu khắc nhiệt nên sinh vật sức nghèo nàn.Thực
vật: rêu và địa y. Động vật: cá voi xanh,chim cánh
cụt,chim..

Khoáng
sản

d. Khoáng sản
- Than đá, sắt
phân bố dãy
xuyên Nam Cực
và vùng núi
phía đông.
- Dầu mỏ và khí
tự nhiên phân
bố vùng thềm
lục địa.

U

Hình 23.1. Bản đồ địa hình và khoáng sản châu Nam cực