BÀI 30
SƠ LƯỢC VỀ HOÁ HỌC VỎ TRÁI ĐẤT
VÀ
KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

BÀI 32: SƠ LƯỢC VỀ HOÁ HỌC VỎ TRÁI ĐẤT VÀ
KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

NỘI DUNG
I. Nguyên tố hóa học trong vỏ trái đất
II. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất

Bảng 30.1. Phần trăm KL của 10 NTHH
phổ biến trong vỏ trái đất
Thành phần
Thành phần
Nguyên tố
Nguyên tố
(%)
(%)

O
Si
Al
Fe
Ca

46,10
28,20
8,23
5,63
4,15

Na
Mg
K
Ti
H

2,36
2,33
2,09
0,56
0,14

Trong vỏ trái đất tổng hàm lượng của 10 NTHH phổ biến là bao nhiêu
phần trăm

Biểu đồ thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên
tố dưới dạng cột và hình tròn.
Thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố.

Thành phần phần trăm khối lượng các nguyên tố

45
40

40.1

4%

35

3%
3% 2%

6%

30

28.2

25

43%

9%

20
15

8.23

10
5
0

O

Si

Al

5.63

Fe

4.15

Ca

2.36
Na

Thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố.

Nhận xét: -

2.09

2.33

K

Mg

30%

O

Si

Al

Fe

Ca

Na

K

Mg

Hai nguyên tố oxygen và silicon có hàm
lượng cao hơn hẳn so với các nguyên tố còn lại.

Viết CTHH của một số hợp chất của nguyên tố oxygen trong vỏ trái
đất mà em biết ?

Thạch anh ( SiO2)

Đá cẩm thạch
( CaCO3, MgCO3...)

Quặng sắt
( Fe2O3, Fe3O4...)

Dolomite (CaCO3,
MgCO3...)

Quặng Nhôm boxit
( Al2O3)

Đá hoa cương:
(muối silicate của
Al, Na, K, Ca...)

1. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất
Vỏ trái đất được tạo nên từ các đơn chất và hợp chất của các
nguyên tố như : O, Si, Al, Fe, Ca, Na, K,....trong đó nguyên tố
Oxygen và silicate chứa hàm lượng lớn trong vỏ trái đất.
2. Dạng chất trong vỏ trái đất

            

2. Dạng chất trong vỏ trái đất
- Trong vỏ Trái Đất, các nguyên tố hoá học thường tồn tại ở dạng
oxide và muối.
- VD: Oxide: SiO2, Al2O3, Fe2O3...
- Muối: NaCl, CaSiO3; CaCO3
- Một số ít nguyên tố có dạng tồn tại là đơn chất như Carbon
trong than, S trong khoáng vật; một số nguyên tố vàng, platium
(Pt)...

II. Khai thác tài nguyên trong vỏ trái đất
1/ Lợi ích của việc thai thác tài nguyên trong vỏ trái đất.

1/ Lợi ích của việc thai thác tài nguyên trong vỏ trái đất.

1. Lợi ích của việc khai thác tài nguyên trong vỏ Trái Đất
+ Cung cấp vật liệu cho ngành xây dựng. VD: cát, đá,…
+ Cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp hoá chất, ngành công
nghiệp silicate, ngành sản xuất phân bón, ngành công nghiệp luyện
kim,…
+ Cung cấp nhiên liệu (than mỏ, dầu mỏ, khí thiên nhiên,…) để tạo ra
năng lượng phục vụ cho các quá trình sản xuất và quá trình sinh hoạt
của con người.
- Đất trên bề mặt vỏ Trái Đất là môi trường tồn tại và phát triển của
sinh vật.
- Đối với con người, hoạt động khai thác tài nguyên giúp phát triển
nền kinh tế và các quan hệ xã hội

3. Có thể tách được đơn chất
rắn nào từ khoáng vật chính
tạo nên cát trắng?
• Thành phần chính tạo nên
cát trắng là SiO2 nên có thể
tách được đơn chất Si ra.

4. Kể tên ít nhất ba loại sản
phẩm mà trong đó đất sét
(hình 30.5) được dùng làm
nguyên liệu chính.?
Sản phẩm được làm ra từ đất
sét như gạch, ngói, các xoong
nồi từ đất, đồ gốm sứ, ...

2. Lợi ích của việc tiết kiệm và bảo vệ tài nguyên trong vỏ Trái Đất
- Bảo đảm sự phát triển bền vững của xã hội, đồng thời giữ được sự
cân bằng của môi trường tự nhiên.
- Việc sử dụng các vật liệu được chế tạo lại từ các vật liệu hỏng, cũ
hoặc phế thải (vật liệu tái chế); sử dụng ethanol, hydorgen,… làm
nhiên liệu thay thế than, dầu mỏ,…; sử dụng năng lượng mặt trời,
năng lượng gió,… (năng lượng tái tạo);… đều góp phần vào việc tiết
kiệm được tài nguyên.

• Khi sử dụng nhôm tái chế
con người sẽ tiết kiệm được
các tài nguyên nào?
• Khi sử dụng nhôm tái chế
con người sẽ tiết kiệm được
các tài nguyên như quặng
bauxite, năng lượng điện,
nước. Vì quá trình sản xuất
nhôm từ quặng bauxite tiêu
tốn nhiều năng lượng điện
và nước, ngoài ra còn gây ô
nhiễm môi trường.

LUYỆN TẬP
Câu 1: Nguyên tố hóa học chiếm hàm lượng lớn nhất trong vỏ trái đất là
A. oxygen.
B. silicate.
C. sođium.
D. aluminium.
Câu 2: Thành phần chủ yếu của các khoáng chất trong vỏ trái đất là
A. Oxide.
B. Muối.
C. Nước.
D. Cả A và B đúng.
Câu 3: Thành phần chính của cát trắng là
A. Aluminium oxide .
B. Silican oxide.
C. Magnesium Carbonate.
D. Calcium Carbonat.
Câu 4: Quặng nào sau đây là nguyên liệu để vừa điều chế được kim loại
vừa điều chế được sunfuric acid?
A. Pyrite (FeS2).
B. Manhetite (Fe3O4).
C. Dolomite (CaCO3, MgCO3).
D. Bauxite (Al2O3.2H2O).

VẬN DỤNG
Cát là vật liệu được xử dụng nhiều
trong xây dựng:
- Hãy cho biết thành phần hóa học và ứng
dụng của cát?
- Việc khai thác trái phép ở các lòng
sông, bãi biển có thể gây ra hậu quả gì?
- Thành phần hoá học của cát:
SiO2.
- Ứng cụng của cát: là vật liệu
xây dựng, là nguyên liệu cho
công nghiệp sản xuất gốm sứ, xi
măng, thuỷ tinh,...

- Việc khai thác cát trái phép ở
các lòng sông, bãi biển có thể gây
tình trạng xói mòn, sạt lở bờ
sông,...