Tiết 41 +42+43
BÀI 14
Ba lần kháng chiến
chống quân xâm lược
Mông – Nguyên

NỘI DUNG
Cuộc kháng chiến
chống quân Mông
Cổ năm 1258.

Cuộc kháng chiến
chống quân Nguyên
năm 1287 – 1288.

Cuộc kháng chiến
chống quân Nguyên
năm 1285.

Nguyên nhân thắng lợi và
ý nghĩa lịch sử của ba lần
kháng chiến chống quân
Mông - Nguyên.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
1. Cuộc kháng chiến chống quân Mông
Cổ năm 1258

1.Dựa vào thông tin trong mục và lược đồ
hình 1, hãy trình bày những nét chính của
cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ
năm 1258.
2. Câu nói của Trần Thủ Độ trong tư liệu 1
thể hiện điều gì về tinh thần đánh giặc của
quân dân nhà Trần?

S.
C

hả
y LƯỢC ĐỒ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN MÔNGS.CỔ (1258)
Cầ
u

Quy Hóa

Sông Thao

Bạch Hạc

Tháng1-1258

Bình Lệ Nguyên
S. Cà

Đà
.
S

Lồ

Phù Lỗ

S. Nhị( S.
Hồng)

THĂNG LONG

S. Đuốn
g

Đông Bộ Đầu

)
ồng
S. H
hị(
S. N

Thiên Mạc

S.
Ch
ảy

LƯỢC ĐỒ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG
S. QUÂN MÔNG CỔ (1258)
Cầ
u

Quy Hóa
Bạch Hạc
Bình Lệ Nguyên
S. Cà

à
Đ
S.

S. Nhị( S.
H

Lồ

Phù Lỗ

ồng)

THĂNG LONG

S. Đuốn
g

Đông Bộ Đầu

h
S. N
ị( S

29-1-1258

ng)
. Hồ

Thiên Mạc

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
1. Cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ năm 1258

Dựa vào thông tin trong mục và lược đồ
hình 1, hãy trình bày những nét chính của
cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ năm
1258.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
1. Cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ năm 1258

-Tháng 1/1257, quân Mông Cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tiến đánh
Đại Việt.
-Vua Trần trực tiếp chỉ huy cuộc kháng chiến, đến vùng Bình Lệ Nguyên
quân giặc bị chặn lại.
-Để bảo toàn lực lượng, nhà Trần thực hiện kế sách “Vườn không, nhà
trống”
 Giặc vào Thăng Long gặp nhiều khó khăn
-Ngày 29/1/1258, nhà Trần mở cuộc phản công ở Đông Bộ Đầu
 Cuộc kháng chiến thắng lợi.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
1. Cuộc kháng chiến chống quân Mông
Cổ năm 1258

Câu nói của Trần Thủ Độ trong tư liệu 1
thể hiện điều gì về tinh thần đánh giặc
của quân dân nhà Trần?

Câu nói của Trần Thủ Độ thể hiện:
-Tinh thần đấu tranh kiên cường,
bất khuất, quyết không khoan
nhượng, không lùi bước trước kẻ
thù xâm lược.
- Sự dũng cảm, gan dạ, ý chí sắt đá
và lòng tự tôn, tự chủ của dân tộc ta.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và
Hốt Tất Liệt chủ trương xâm lược
Đại Việt của nhà Nguyên.
Chăm-pa và Đại Việt để làm gì?
- Làm cầu nối xâm lược và thôn tính
các nước ở phía Nam Trung Quốc.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
Để xâm lược nước ta quân nhà Nguyên
đã chuẩn bị

Thoát
Hoan

Toa Đô

Ô Mã Nhi

Hình hoạ các tướng lĩnh

300 chiến thuyền
đánh chiếm Chăm
–pa trước.

50 vạn quân đánh
Đại Việt

Tại sao quân
Nguyên đánh
Chăm-pa trước
Đại Việt?

CHÚ GIẢI
Quân
Nguyên tiến
đánh.

Tướng Toa Đô

VIJAYA

Quân Cham pa
chặn đánh.

Xâm lược Cham-pa

Chuẩn bị đánh Đại Việt

Lược đồ quân Nguyên xâm lược
Cham-pa làm bàn đạp tấn công Nam Đại Việt (1283)

Đường gianh
giới

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và
Đại Việt của nhà Nguyên.
Làm cầu nối xâm lược và thôn tính các
nước ở phía Nam Trung Quốc.
b. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Triệu tập các quan, vương hầu họp
bàn kế đánh giặc ở Bình Than.

Nhà Trần đã chuẩn bị những gì?
HỘI NGHỊ BÌNH THAN

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN (tiết 2)
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và Đại Việt của nhà Nguyên.
Làm cầu nối xâm lược và thôn tính các nước ở phía Nam Trung Quốc.
b. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Triệu tập các quan, vương hầu họp bàn kế đánh giặc ở Bình Than.
- Mời các bậc phụ lão có uy tín trong nước ở hội nghị Diên Hồng 1285.
- Cử Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ huy cuộc kháng chiến.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và
Đại Việt của nhà Nguyên.
Làm cầu nối xâm lược và thôn tính các
nước ở phía Nam Trung Quốc.
b. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Triệu tập các quan, vương hầu họp
bàn kế đánh giặc ở Bình Than.
- Mời các bậc phụ lão có uy tín
trong nước ở hội nghị Diên Hồng
1285.
- Cử Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ
huy cuộc kháng chiến.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN (tiết 2)
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và
Đại Việt của nhà Nguyên.
Làm cầu nối xâm lược và thôn tính các
nước ở phía Nam Trung Quốc.
b. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.
- Triệu tập các quan, vương hầu họp
bàn kế đánh giặc ở Bình Than.
- Mời các bậc phụ lão có uy tín
trong nước ở hội nghị Diên Hồng
1285.
- Cử Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ
huy cuộc kháng chiến.
→ Cả nước sẵn sàng chiến đấu.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
c. Diễn biến:
Quan sát video kết hợp SGK trang
70 và rút ra những ý chính của diễn
biến trận đánh chống quân Nguyên
năm 1285?

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
c. Diễn biến:
-Năm 1279, sau khi thôn tính toàn bộ Trung Quốc, nhà Nguyên ráo riết chuẩn
bị xâm lược Đại Việt.
-Vua Trần triêu tập hội nghị Bình Than, hội nghị Diên Hồng để bàn kế đánh
giặc. Trần Hưng Đạo được cử làm tổng chỉ huy các lực lượng kháng chiến.
-Tháng 1/1285, Thoát Hoan dẫn 50 vạn quân, toa đô dẫn 10 vạn quân tấn công
Đại Việt.
 Thế giặc mạnh, nhà Trần thực hiện kế sách “vườn không nhà trống”
-Tháng 5/1285, nhà Trần tổ chức phản công ở Tây Kết, Hàm Tử, Chương
Dương, tiến về giải phóng kinh đô. Cuộc kháng chiến thắng lợi.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG – NGUYÊN (tiết 2)
2. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1285.
a. Âm mưu xâm lược Cham-pa và Đại
Việt của nhà Nguyên.
b. Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến.

c. Diễn biến:
d. Kết quả và ý nghĩa
- Thoát Hoán chui vào ống
đồng trốn về nước, Toa Đô bị
chém đầu.
- Nền độc lập của nước ta được
giữ vững.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên
năm 1287 – 1288

Trình bày tóm tắt diễn biến chính của cuộc
kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287
– 1288 trên lược đồ.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 – 1288
-Tháng
12/1287,
quân Nguyên tấn
công Đại Việt lần 3

Đường bộ: Thoát Hoan chỉ huy

Đường thủy: Ô Mã Nhi chỉ huy
-Tháng
1/1288,
Thoát Hoan chia 3
đạo tiến đánh Thăng
Long

Ô Mã Nhi chỉ huy 600 chiến thuyền

Trương Văn Hổ và đoàn thuyền
lương bị phục kích tiêu diệt

Nhà trần thực hiện kế sách
“Vườn không nhà trống”
Quân giặc gặp khó khăn, quyết
định rút về nước.

-Tháng 4/1288, Trần
Hưng Đạo bố trí
trận địa quyết chiến
chiến lược trên sông
Bạch Đằng

Quân giặc tháo chạy về nước
Cuộc kháng chiến thắng lợi

Sơ đồ thời gian những diễn biến chính
của cuộc kháng chiến chống quân
Nguyên năm 1287-1288

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN

3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 –
1288
a, Nguyên nhân

- Sau hai lần thất bại thảm hại, nhà Nguyên vẫn không từ bỏ
tham vọng thôn tính Đại Việt, muốn mở rộng lãnh thổ xuống
phía nam và làm bàn đạp để xâm chiếm các nước Đông
Nam Á khác.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 – 1288

b, Diễn biến
- Cuối năm 1287, quân Nguyên ồ ạt tiến vào nước ta. Quân dân nhà Trần chặn
đường tiến quân của giặc đến Thăng Long. 
- Trần Khánh Dư chỉ huy quân phục kích đoàn thuyền lương của quân Nguyên
giành thắng lợi tại Vân Đồn – Cửa Lục (Quảng Ninh).
- Đầu năm 1288, quân Nguyên chiếm Thăng Long, nhưng trúng kế “vườn
không nhà trống” của nhà Trần.
- Nhà Trần quyết định tổ chức phản công, bố trí trận địa mai phục tại vùng cửa
sông Bạch Đằng dưới sự chỉ huy trực tiếp của Trần Quốc Tuấn.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 – 1288

Kết quả:
- Trận Bạch Đằng đại thắng. Cánh quân bộ trên đường rút lui cũng bị quân
dân nhà Trần đánh cho tan tác.
- Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên năm 1287 – 1288 kết thúc thắng lợi.

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
3. Cuộc kháng chiến chống quân Nguyên
năm 1287 – 1288
Dựa vào tư liệu 4 cho biết: Vì
sao Trần Quốc Tuấn trả lời
với vua Trần: “Năm nay đánh
giặc nhàn”.

Trong lần này, nhà Trần chủ
động mai phục và tiêu diệt
đoàn thuyền chở quân lương
của giặc, đẩy chúng lâm vào
tình thế khó khăn, thiếu thốn. 

Trần Quốc Tuấn chủ động xây
dựng trận địa mai phục trên
sông Bạch Đằng, tiêu diệt gọn
lực lượng quân giặc, kết thúc
thắng lợi cuộc kháng chiến. 

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
4. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa
lịch sử của ba lần kháng chiến chống
quân Mông - Nguyên
a.Nguyên nhân thắng lợi
- Do truyền thống yêu nước, tinh thần chiến
đấu dũng cảm của quân dân Việt Nam
- Do tinh thần đoàn kết của quý tộc, tướng
lĩnh nhà Trần và các tầng lớp nhân dân.
- Vai trò lãnh đạo, tài chỉ huy của các vua
Trần cùng các tướng lĩnh  như Trần Thủ Độ,
Lê Phụ Trần, Trần Quốc Tuấn,...

Phân tích những nguyên nhân dẫn đến
thắng lợi của quân dân nhà Trần trong ba
lần kháng chiến chống quân xâm lược
Mông- Nguyên (thế kỉ XIII)

BÀI 14. BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
4. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa
lịch sử của ba lần kháng chiến chống
quân Mông - Nguyên
a.Nguyên nhân thắng lợi
b.Ý nghĩa lịch sử:
- Đập tan tham vọng, ý chí xâm lược
Đại Việt của quân Mông – Nguyên,
bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc. 
- Để lại nhiều bài học kinh nghiệm
quý báu: chăm lo sức dân, xây dựng
khối đại đoàn kết dân tộc, nghệ thuật
quân sự,...
- Góp phần làm suy yếu đế chế Mông Nguyên

Nêu ý nghĩa lịch sử của ba lần nhà Trần
kháng chiến chống quân xâm lược MôngNguyên

AI LÀ TRIỆU PHÚ
Ai là người dẫn 50 vạn quân Nguyên
tiến hành xâm lược nước ta?
 A. Tào Tháo.

 B. Toa Đô.

 C. Ô Mã Nhi.

 D. Thoát Hoan.

AI LÀ TRIỆU PHÚ
"Bệ hạ chém đầu thần rồi hãy hàng”
là câu nói của ai?
 A. Trần Quốc Toản.

 B. Trần Quang Khải.

 C. Trần Khánh Dư.

 D. Trần Quốc Tuấn.

AI LÀ TRIỆU PHÚ
Khi quân Nguyên tiến vào thành Thăng
Long nhân dân ta đã thực hiện kế hoạch gì?
 A. Vườn không nhà trống.
 C. Đánh trực tiếp.

 B. Nghi binh.
 D. Du kích.

AI LÀ TRIỆU PHÚ
Trước thế giặc mạnh quân nhà Trần đã
rút về đâu?
A. Nghệ An.

B. Hoa Lư.

C. Thiên Trường.

D. Thanh Hoá.

AI LÀ TRIỆU PHÚ
Sau khi không tiêu diệt được lực lượng và bắt sống
được vua Trần , Quân Nguyên rơi vào tình cảnh gì?
 A. Không bị gì.
 C. Chuyển sang thế tấn
công.

 B. Vẫn chiến đấu hăng say .
 D. Thế bị động.
Cạn kiệt lương thực.

AI LÀ TRIỆU PHÚ
Tháng 5-1285, quân Trần tổ chức phản
công đánh bại giặc Nguyên ở đâu?
A. Tây Kết

B. Vân Đồn

C. Tây Kết, Tương
Dương, Hàm Tử.

D. Đông Bộ Đầu

Luyện tập

1
2
3
4
5
6
7
8

Đ

Ô N G B Ộ Đ Â U
T H I Ê N T R Ư Ờ N G
T R Ầ N Q U Ố C T O Ả N
H À M T Ử

S Á T T H Á T
T H O Á T H O A N
T O A Đ Ô
D I Ê N H Ồ N G
Hàng
ngang
thứ
7
gồm
5
ô
chữ:
Hàng
ngang
thứ
1
gồm
9
ô
chữ:
3
12
ô
chữ:
Hàng
ngang
thứ
5
gồm
7
ô
chữ:
Hàng
ngang
thứ
6
gồm
9
ô
chữ:
Hàng
ngang
thứ
4 gồm
5 ô811chữ:
Hàng
ngang
thứ
gồm
chữ::
Hàng
ngang
thứ
82gồm
ô ôchữ:
Tên
tướng
giặc
bị
quân
ta
chém
đầu?
Đây
là
nơi
mà
nhà
Trần
tập
trung
binh
lính?
Tên
anh
hùng
đã
bóp
nát
trái
cam?
Binh
sĩ
đã
khắc
chữ
gì
trên
tay?
Tên
tướng
giặc
phải
chui
vào
ống
đồng
chạy
vềLong?
nước?
Nơi
nhà
Trần
phản
công
vàlớn
giành
thắng
lợikháng
lớn?
Nơi
nhà
Trần
lui hội
quân
sau
khi
rútchuẩn
khỏi Thăng
Một
trong
những
nghị
để
bị
chiến?

SUY NGẪM SAU BÀI HỌC
điều em học được.

điều em còn thắc mắc.
đề xuất để giờ học hiệu quả hơn.

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ

Hoàn thành phần vở ghi bài.

Chuẩn bị tiếp bài 14. ( tiết 3)