TRƯỜNG THCS NGUYỄN THÁI BÌNH

LỚP 6
Gv: PHẠM THỊ THÙY QUYÊN

Bài 15: Chất tinh khiết - Hỗn hợp

Các loại lương thực, thực phẩm ở
dạng tinh khiết hay hỗn hợp?

1. Chất tinh khiết

Nước cất

* Quan sát một số
chất trong cuộc sống:

Em có nhận xét gì về số lượng các chất có trong nước
cất, bình khí oxygen, sản phẩm đường tinh luyện và
muối ăn

Nước cất

Các chất đều được tạo nên từ 1 chất, không lẫn
tạp chất

Nếu bị lẫn tạp chất thì tính chất của các chất trên
có thay đổi không?

Những Mỗi
tính
chất này có thể dùng để nhận biết chất
chất tinh khiết đều có thành phần hóa học và tính chất nhất định
tinh khiết
Chứa 11,2 %
hydrogen và
88,8% oxygen
về khối lượng

Nhiệt độ đông
đặc ở 0oC

Nhiệt độ sôi
100o C

Khối lượng riêng
D= 1g/ml

Chất tinh khiết
Chất rắn

Chất lỏng

Chất khí

Chất, theo quy ước là chất tinh khiết

Thế nào là
chất tinh khiết?

Độ
Hóa
tinh
chất
khiết
sử dụng
của
trong
PTN
ảnh hưởng
Vì
vậy
trước
khihóa
làmchất
thí
rất
thường
lớn đến
là người
kết
các quả
chất
tinh
nghiệm
khiết
cũng
nghiệm,
tathí
thường
kiểm
như
cứuhóa chất
trakết
độquả
tinhnghiên
khiết của
và có biện pháp làm sạch hóa
chất nếu cần thiết

Bài 15: Chất tinh khiết - Hỗn hợp
1. Chất tinh khiết
Chất tinh khiết (chất nguyên chất) được tạo
ra từ một chất duy nhất.
Ví dụ: Nước cất, khí oxygen, muối tinh.
2. Hỗn hợp

2. Hỗn hợp
Quan sát sản phẩm chứa hỗn hợp các chất
3. Bột canh có phải là
chất tinh khiết không?

Bột canh không phải là chất tinh khiết
Em hãy liệt kê các thành phần tạo nên bột canh

4. Nếu có đủ các nguyên liệu trên làm thế nào để có
bột canh? Nếu bớt 1 thành phần của bột canh thì vị
có thay đổi không? Giải thích?

Mỗi chất
trongchất
hỗn
Tính
hợp hỗn
được
của
gọi là
một
hợp
phụ
thành vào
phần
thuộc
hỗn hợp
thành
phần
hỗn hợp và
hàm lượng
của chúng

5. Nước khoáng thiên nhiên có phải là nước nguyên
chất hay không? Giải thích.

Bài 15: Chất tinh khiết - Hỗn hợp
1. Chất tinh khiết Các nguyên liệu trong tự nhiên
Vậy
hỗn
hợp
là
gì?
thường tồn tại ở dạng hỗn hợp
2. Hỗn hợp
Hai hay nhiều chất
trộn lẫn với nhau gọi
là hỗn hợp.
Ví dụ: Nước
khoáng, nước cam..

Em hãy
xem
vật
Những
vậttìm
liệu hiểu
cần thiết
để những
tạo nên vữa
xây dựng
măng,vữa
cát , xây
nướcdựng
liệu
gì tạogồm:
nênxiđược

3. Hỗn hợp đồng nhất, hỗn hợp không đồng nhất
Thí
nghiệm
Tạohợp
hỗnđồng
hợp đồng
hỗnkhông
hợp
Phân
biệt 1:hỗn
nhất,nhất
hỗnvàhợp
không
đồng đồng
nhất nhất

Nước cất
Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

B1: Lấy 2 ống nghiệm, sau đó thêm nước cất đến
1/3 ống nghiệm

Ống nghiệm 1

Ống nghiệm 2

B2: Lần lượt cho 1 thìa etanol vào ống nghiệm
thứ nhất và 1 thìa dầu ăn vào ống nghiệm thứ 2

6. Các chất lỏng có hòa tan trong nhau không
Rượu
Dầu ăn
tan được
không tan
trong
trong
Hỗn
nước
nước, nổi

hợp
đồng
nhất

Hỗn hợp
lên
trên
do
không
dầu ăn
đồng
nhẹ
hơn
nhất
nước

B3: Lắc đều 2 ống nghiệm, để yên và quan
sát hện tượng

7. Quan sát hình 15.4, hãy nhận xét sự phân bố thành phần các
chất trong hỗn hợp đồng nhất và không đồng nhất

Các chất phân
bố đồng đều
trong hỗn hợp

Các chất phân bố
không đồng đều
trong hỗn hợp

Bài 15: Chất tinh khiết - Hỗn hợp
3. Hỗn hợp đồng nhất, hỗn hợp không đồng nhất
- Hỗn hợp đồng nhất là hỗn hợp có thành phần
giống nhau tại mọi vị trí trong toàn hỗn hợp.
Ví dụ: nước và rượu
- Hỗn hợp không đồng nhất là hỗn hợp có thành
phần không giống nhau trong toàn hỗn hợp.
Ví dụ: nước và dầu ăn.

? Hãy lấy ví dụ về 1 số hỗn hợp đồng nhất và không
đồng nhất thường gặp

Rượu
Cồn
Hỗn hợp đồng nhất

Hỗn hợp không đồng nhất

Nước hoa

Vì dầu nhẹ hơn nước và không tan trong
nước nên khi đổ nước vào thì dầu sẽ nổi lên
bề mặt,từ đó bấc có thể chạm được vào dầu
để tiếp tục cháy thêm một thời gian ngắn
nữa

1. Hoàn thành thông tin theo mẫu ở bảng sau:
Đối tượng nghiên
cứu

Thành phần
Nước

Chất tinh khiết
hay hỗn hợp

Nước cất

Muối, nước

Chất tinh
khiết
Hỗn hợp

Nước biển

Cà phê, sữa

Hỗn hợp

Cà phê sữa

Oxygen

Chất tinh
khiết
Hỗn hợp

Khí oxygen
Không khí
Vữa xây dựng

Oxygen, nitrogen, .
..
Xi măng, cát,
nước

Hỗn hợp

Đồng nhất hay
không đồng
nhất
Đồng nhất
Đồng nhất
Không đồng
nhất
Đồng nhất
Đồng nhất
Không đồng
nhất

Bài 3 sgk trang 80. Cho các từ sau: chất tinh
khiết, hỗn hợp, đồng nhất, không đồng nhất,
oxygen, carbon dioxide. Xác định từ phù hợp
để hoàn thành câu dưới đây:
Nước uống có gas là một (1)………gồm
đường, màu thực phẩm, hương liệu, chất
bảo quản và khí (2)………. tan trong nước, tạo
thành hỗn hợp (3)…..
1) hỗn hợp
(2) Carbon dioxide
(3) đồng nhất
(

4. Chất rắn tan và không tan trong nước
Thử khả năng hòa tan các chất rắn trong nước

Thí nghiệm 2: Hòa tan các chất rắn trong nước

Bước 1: Quan sát trạng thái, màu sắc của các chất rắn
trước khi tiến hành thí nghiệm

B2: Lấy 6 ống nghiệm sạch được đánh số từ 1-6.
Cho vào mỗi ống nghiệm 1/3 nước cất

B3: Cho vào 6 ống nghiệm trên lần lượt thìa nhỏ muối
ăn, đường, bột mì, cát, thuốc tím, iot. Sau đó lắc đều
ống nghiệm và quan sát

9. Em hãy hoàn thành thông tin theo mẫu bảng sau
Ống
nghiệm

Chất tan

1

Muối ăn

2

Đường

3

Bột mì

4

Cát

5

Thuốc tím

6

Iodine

Hiện tượng quan sát được

Hỗn hợp đồng nhất
Hỗn hợp đồng nhất
Xuất hiện 1 ít bột mì lơ lửng trong
nước, phần còn lại lắng xuống đáy ống
nghiệm.
Lắng xuống đáy ống nghiệm
Hỗn hợp đồng nhất màu tím
Chất rắn màu tím đen, lắng xuống đáy
ống nghiệm. Nước vẫn trong suốt,
không màu

Giải thích

Muối ăn tan được
trong nước
Đường tan được trong
nước
Bột mì không tan
trong nước
Cát không tan
trong nước
Thuốc tím tan trong
nước
Thuốc tím tan trong
nước

4. Chất rắn tan và không tan trong nước
- Một số chất rắn tan được
trong nước và một số chất
rắn không tan được trong
nước.
- Khả năng hòa tan trong
nước của các chất rắn là
khác nhau.

8. Em hãy kể tên một số
chất rắn có khả năng hòa tan
trong nước và một số chất
rắn không hòa tan được
trong nước mà em biết
- Chất rắn tan được trong nước
như: đường, muối ăn, mì
chính…
- Chất rắn không tan được trong
nước như: sắt, cát, đá, vôi, bột
mì…

5. Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng chất rắn
hòa tan trong nước
Thí nghiệm 3: Hòa tan đường phèn

B1: Lấy 5 cốc thủy tinh 250 ml đánh số từ 1-5,
cho vào mỗi cốc 100 ml nước ở nhiệt độ khác
nhau

B2: Cho vào các cốc 1-4, mỗi cốc 3 viên đường
phèn. Cho 3 viên đường phèn đã nghiền nhỏ vào
cốc 5. Khấy đều cốc 4,5

Dùng đồng hồ bấm giây để quan sát cho đến khi
đường tan hết vào nước thành hỗn hợp đồng nhất.

Học sinh hoàn thành bảng sau:

10. Đường ở cốc nào sẽ tan nhanh nhất, chậm
nhất, giải thích?

Tại sao khi nung nóng dung dịch lại làm chất rắn
tan nhanh hơn ?
Ở nhiệt độ cao, các hạt chất của nước chuyển động nhanh
hơn, làm tăng số lần va chạm giữa các hạt chất của nước với
bề mặt chất rắn, làm chất rắn tan nhanh hơn.

Tại sao nghiền nhỏ chất rắn lại làm chất rắn
tan nhanh hơn?
Khi nghiền nhỏ chất rắn sẽ làm tăng diện tích tiếp
xúc bề mặt giữa chất rắn với các hạt của nước, khiến
chất rắn được hòa tan nhanh hơn.

Tại sao khuấy đều dung dịch lại làm chất rắn
hòa tan nhanh hơn
Vì khi khuấy đều sẽ tạo ra sự tiếp xúc liên tục
giữa chất rắn và các hạt chất của nước, khiến quá
trình hòa tan chất rắn xảy ra nhanh hơn

Muốn chất rắn tan nhanh trong nước ta thực
hiện biện pháp nào?

5. Các yếu tố ảnh hưởng đến lượng chất rắn
hòa tan trong nước
* Muốn chất rắn tan nhanh trong nước, ta có thể thực
hiện một, hai hoặc cả ba biện pháp sau:
- Khuấy dung dịch.
- Đun nóng dung dịch.
- Nghiền nhỏ chất rắn.

6. CHẤT KHÍ TAN TRONG NƯỚC
Khi mở nắp chai nước ngọt để rót vào cốc thì thấy bọt khí tạo ra và nghe
tiếng “xì xèo” ở miệng cốc. Em hãy giải thích hiện tượng này?

Trong nước ngọt có hòa tan thêm khí CO2 , khi sản xuất người ta dung áp lực lớn để
ép CO2 hòa tan vào nước sau đó nạp vào chai hoặc lon kín lại thu được nước ngọt.
Khi mở nắp chai nước ngọt, áp suất bên ngoài thấp hơn trong chai nên CO2 lập tức
bay vào không khí, tạo ra bọt khí với tiếng “xì xèo” ở miệng cốc.

6. CHẤT KHÍ TAN TRONG NƯỚC
Hòa tan một số khí vào nước:
- Khí ammonia, hydrogen chloride
tan tốt trong nước
- Khí carbon dioxide, oxygen tan
ít trong nước;
- Khí hydrogen, nitrogen gần như
không tan trong nước.

6. CHẤT KHÍ TAN TRONG NƯỚC

Một số chất khí có thể hòa tan
trong nước. Khả năng hòa tan trong
nước của các chất khí là khác nhau.

7. DUNG DỊCH – DUNG MÔI - CHẤT TAN
Phân biệt dung dịch – dung môi - chất tan
Dựa vào hình bên, em hãy mô tả quá
trình tạo ra dung dịch?
Khi cho đường vào nước và khuấy đều, các
hạt đường sẽ tan và phân bố đều vào nước,
tạo thành hỗn hợp đồng nhất gọi là dung
dịch đường

7. DUNG DỊCH – DUNG MÔI - CHẤT TAN

- Dung dịch là hỗn hợp đồng nhất của chất tan và dung
môi
- Chất tan là chất được hòa tan trong dung môi. Chất
tan có thể là chất rắn, lỏng hay khí.
- Dung môi là chất dùng để hòa tan chất tan. Dung
môi thường là chất lỏng.

8. HUYỀN PHÙ
Hằng năm khi mùa lũ về, trên các sông lại có sự bồi đắp thêm chất dinh
dưỡng cho đất ở vùng đồng bằng nơi chúng chảy qua. Em có biết tại sao lại
có hiện tượng này?

Nước sông đem theo phù sa giàu dinh dưỡng
là các hạt rắn lơ lửng trong nước. Khi chảy qua
đồng bằng, các hạt phù sa rắn này bị giữ lại, bồi
đắp thêm chất dinh dưỡng cho đồng bằng.

8. HUYỀN PHÙ

Huyền phù là một hỗn hợp
không đồng nhất gồm các hạt
chất rắn phân tán lơ lửng trong
môi trường chất lỏng.