CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ
MÔN TIẾNG VIỆT - LỚP 4A
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: KIỀU THỊ ÁNH

I.Khởi động

TIẾNG VIỆT: LUYỆN TỪ
VÀ CÂU

DẤU NGOẶC
ĐƠN

II. Khám phá

Bài 1: Các câu ở cột A có gì
khác với các câu ở cột B
Cột A

Cột B

Nguyễn Phan Hách là một nhà văn
Việt Nam

Nguyễn Phan Hách
(1944-2019) là một nhà văn Việt
Nam

Sông Bạch Đằng là
con sông gắn liền với lịch sử chống
giặc ngoại xâm của người Việt
Nam

Sông Bạch Đằng (còn gọi là
sông Rừng) là con sông gắn liền
với lịch sử chống giặc ngoại xâm
của người Việt Nam

Bài 1: Các câu ở cột A có gì
khác với các câu ở cột B
Cột A

Nguyễn Phan Hách là một
nhà văn Việt Nam

Không có thông tin về năm
sinh và năm mất của
nhà văn.

Cột B
Nguyễn Phan Hách
(1944-2019) là một nhà văn Việt
Nam

Có thông tin về
năm sinh và năm mất của
nhà văn.

Nhà văn:
h
c
á
H
n
a
h
P
n
ễ
Nguy
( 1944 – 2019 )
- Là một nhà thơ, nhà văn Việt Nam. Ông
sinh ra tại huyện Nam Sách (nay là xã
Nam Sách), tỉnh Hải Dương (một vùng
quê giàu truyền thống văn học).
-Ông có nhiều tác phẩm nổi tiếng, trong đó
bài thơ Hoa sữa (rất quen thuộc với nhiều
người), Đường đi Sa Pa, Kỳ Diệu Rừng
Xanh được nhiều bạn đọc yêu thích.

Bài 1: Các câu ở cột A có gì
khác với các câu ở cột B
Cột A

Cột B

Sông Bạch Đằng là
con sông gắn liền với lịch sử chống
giặc ngoại xâm của người Việt
Nam

Sông Bạch Đằng (còn gọi là
sông Rừng) là con sông gắn liền
với lịch sử chống giặc ngoại xâm
của người Việt Nam

Không có thông tin về tên
gọi khác của
sông Bạch Đằng.

Có thông tin về tên gọi khác
của sông Bạch Đằng.

Sông Bạch Đằng (một con sông nổi
tiếng ở miền Bắc Việt Nam) gắn liền với
nhiều chiến công lịch sử. Dòng sông
này chảy qua Quảng Ninh và Hải Phòng
(hai tỉnh, thành phố ven biển). Nơi đây
từng diễn ra trận chiến năm 938 (Ngô
Quyền đánh tan quân Nam Hán). Ngoài
ra, vào năm 1288 (Trần Hưng Đạo đánh
bại quân Nguyên – Mông), quân dân ta
cũng làm nên chiến thắng vang dội trên
dòng sông này. Chiến thắng Bạch Đằng
nổi bật với chiến thuật cắm cọc gỗ
(được giấu dưới lòng sông), góp phần
bảo vệ đất nước.
Mô tả trận chiến
trên sông Bạch Đằng

Sông Bạch Đằng

=>Câu ở cột B có thêm
thông tin (năm sinh, tên
gọi khác…) giúp câu rõ
nghĩa hơn.

Bài 2: Dấu ngoặc đơn trong mỗi câu cột B
( bài tập 1) có tác dụng gì?
Nguyễn Phan
Hách
(1944-2019) là
một
nhà văn Việt
Nam

Bổ sung thêm
thông tin về năm
sinh và năm mất
của nhà văn
Nguyễn Phan Hách

Bài 2: Dấu ngoặc đơn trong mỗi câu cột B
( bài tập 1) có tác dụng gì?
Sông Bạch Đằng (còn gọi
là
sông Rừng) là con sông
gắn liền với lịch sử chống
giặc ngoại xâm của
người Việt Nam

Bổ sung thêm thông
tin về tên gọi khác
của sông Bạch Đằng

Ghi nhớ:
👍 Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú
thích (nhằm giải thích, bổ sung thêm, thuyết
minh).

III. Luyện tập Thực hành

Bài 3: Có thể đặt dấu ngoặc đơn vào vị trí nào trong
mỗi đoặn văn dưới đây:
a.Chiếc xe đưa tôi từ Buôn Ma Thuật lên Buôn Đôn một làng ở gần biên giới.
Những cánh rừng khộp bát ngát và bằng phẳng, kéo dài như không bao giờ
dứt ở hai bên đường.
(Minh Khôi)

b. Máu trên chân con voi vẫn chảy. Người quản tượng bèn
hái lá sài đất và nhọ nồi những thứ lá cầm máu rất nhanh
giã giập rồi đắp lên vết thương cho con voi. Sau đó ông lấy
đất rừng nhào nhuyễn phủ lên trên.
(Theo Vũ Hùng)

Đáp án

a.Chiếc xe đưa tôi từ Buôn Ma Thuật lên Buôn Đôn ( một làng ở gần biên giới).
Những cánh rừng khộp bát ngát và bằng phẳng, kéo dài như không bao giờ dứt ở
hai bên đường.
(Minh Khôi)

Buôn Đôn là tên một địa danh nổi tiếng ở Việt
Nam.
📍 Vị trí: Thuộc tỉnh Đắk Lắk, ở vùng Tây
Nguyên, gần biên giới Campuchia.
🌳 Đặc điểm: Đây là vùng đất có nhiều rừng
khộp, và thiên nhiên hoang sơ.
🐘 Nổi tiếng nhất: Buôn Đôn được biết đến là
vùng đất của voi – xưa kia nổi tiếng với nghề
săn bắt và thuần dưỡng voi rừng.

Rừng khộp
Rừng khộp là một kiểu rừng đặc trưng ở vùng Tây Nguyên (như
Buôn Đôn – Đắk Lắk).
🌳 Đặc điểm cây: Chủ yếu là cây khộp – thân cao, thẳng, lá to.
🍂 Mùa khô: Cây rụng lá gần hết, nhìn rừng khá trơ trụi, nhiều ánh
nắng chiếu xuống.
🌱 Mùa mưa: Cây xanh trở lại, rừng trở nên tươi tốt hơn.
🔥 Khí hậu: Thường ở nơi khô nóng, đất cằn, ít nước.
👉 Rừng khộp là khu rừng mà cây thường rụng lá vào mùa khô và
xanh lại vào mùa mưa.

Đáp án

b. Máu trên chân con voi vẫn chảy. Người quản tượng bèn hái lá sài
đất và nhọ nồi những thứ lá cầm máu) rất nhanh giã giập rồi đắp
lên vết thương cho con voi. Sau đó ông lấy đất rừng nhào nhuyễn phủ
lên trên.
(Theo Vũ
Hùng)

(

Lá nhọ nồi
Lá nhọ nồi, thường dùng để cầm
máu.
Lá sài đất giúp giải nhiệt, làm mát
cơ thể và hay được dùng để nấu
nước uống.

Lá sài đất

Bài 4: Viết đoạn văn 2–3 câu miêu tả cảnh đẹp
quê hương hoặc nơi em sống, có sử dụng
dấu ngoặc đơn.

Bài 4:

Nơi em đang sinh sống là một vùng quê thanh bình (nằm
bên
dòng sông nhỏ hiền hòa). Buổi sáng, làn gió nhẹ thổi qua
cánh đồng (mang theo hương lúa mới rất dễ chịu). Con
đường làng uốn lượn (được trải bê tông phẳng phiu) dẫn vào
từng xóm nhỏ. Hai bên đường là những hàng tre xanh
(nghiêng mình trong gió, tạo bóng mát quanh năm). Chiều
đến, tiếng chim hót và tiếng nói cười vang lên khắp nơi (làm
không gian thêm rộn ràng). Vào những ngày nghỉ, em hay
được chơi nhiều trò chơi dân gian rất thú vị cùng các anh chị
trong xóm.

Dấu ngoặc đơn giúp câu rõ
nghĩa,
cụ thể và sinh động hơn.

Trò chơi:
Oẳn tù tì

Câu 1: Tác dụng của dấu ngoặc đơn
là gì?
A. Đánh dấu phần chú thích cho một phần trước đó.

B. Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu ngoặc
kép).

C. Đánh dấu phần có chức năng chú thích (giải thích, bổ sung,
...).

Câu 2: Hãy chỉ ra tác dụng của dấu ngoặc
Võ Quảng (1920 – 2007),
nhà trong
văn nổi tiếngví
củadụ
Việt Nam
(tác giả của nhiều tác
đơn
sau
phẩm thiếu nhi như Quê nội, Tảng sáng, Gà mái hoa), quê ở Quảng Nam.

A. Đánh dấu lời đối thoại.
B. Báo trước nội dung liệt kê.
C. Chú thích, bổ sung, giải thích thêm thông tin
cho câu.

Câu 3: Cần đặt dấu ngoặc đơn vào vị trí nào trong câu
sau:
Cầu sông Hàn cây cầu đầu tiên do kĩ sư và công nhân
Việt Nam xây dựng và thi công.
A. Cầu (sông Hàn) cây cầu đầu tiên do kĩ sư và công nhân
Việt Nam xây dựng và thi công.
B. Cầu sông Hàn (cây cầu đầu tiên) do kĩ sư và công nhân
Việt Nam xây dựng và thi công.
C. Cầu sông Hàn (cây cầu đầu tiên do kĩ sư và công nhân
Việt Nam xây dựng và thi công).

Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô và
các
em học sinh!