BÀI 9: ÂM VANG CỦA LỊCH
SỬ

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM

ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN
Lê Ngô Cát – Phạm Đình Toái
CA
GIÁO VIÊN: Hồ Hoàng Gia

I
TRẢI NGHIỆM
CÙNG VĂN BẢN

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
I. Trải nghiệm cùng văn bản
1. Đọc

Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

I. Trải nghiệm cùng văn bản
1.Tìm hiểu chung
a. Tác giả
- Tác giả ban đầu : Lê Ngô Cát, quê quán : Hà Nội. Đậu cử nhân năm Mậu Thân 1848 bổ làm việc
trong Quốc sử Quán.
- Tác giả chỉnh sửa : Phạm Đình Toái, quê quán : Nghệ An.
- Tác phẩm này theo lời bạt của bản in năm 1870 thì tác giả nguyên thủy là Lê Ngô Cát làm với
1887 câu lục bát (3774 dòng), được án sát tỉnh Bình Định Phạm Đình Toái sửa lại thành 1027 câu.
- Về tác giả Lê Ngô Cát, tiểu sử ghi ông quê ở xã Hương Lang, huyện Chương Đức, tỉnh Hà Nội
(nay là xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội), đậu cử nhân năm Mậu Thân 1848 bổ làm
việc trong Quốc sử Quán. Ông còn có thời gian làm quan án sát tỉnh Cao Bằng.
- Còn về Phạm Đình Toái, ông quê ở NghệAn, đậu cử nhân năm 1843, làm án sát tỉnh Bình Định,
sau thăng đến Hồng lô Tự khanh, là chức Trưởng quan của Hồng Lô tự của Nhà Nguyễn, chuyên
lo việc nghi lễ trong các khoa thi cử như xướng danh, yết bảng.

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
I. Trải nghiệm cùng văn bản
1.Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm

Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

- Xuất xứ : Trích từ “Đại Nam quốc sử diễn ca”
- Tác phẩm này được thực hiện theo lệnh của vua Tự Đức.
- Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm. Bản chữ Quốc ngữ đầu tiên cũng xuất
hiện năm 1870 do Trương Vĩnh Ký diễn âm.
- Tác phẩm viết theo thể lục bát, chép lịch sử dân Việt từ Kinh Dương Vương
và họ Hồng Bàng đến hết nhà Lê.
- Yếu tố biểu đạt chính : Tự sự.
- Nội dung : kể 2 sự kiện lịch sử Chuyện Phù Đổng Thiên Vương và Hai Bà Trưng
dựng nền độc lập.

II
SUY NGẪM VÀ
PHẢN HỒI

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hình tượng người Anh hùng Thánh Gióng

Điểm giống và khác nhau về hình tượng
nhân vật Thánh Gióng ở truyền thuyết đã
học lớp 6 và được thể hiện qua bài diễn ca.
(Bảng)

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hình tượng người Anh hùng Thánh Gióng
Nội dung
Không gian, thời gian
Thánh Gióng ra đời và
lớn lên
Thánh Gióng ra trận

Truyền thuyết
Thời gian : vua Hùng thứ sáu.

Thời gian : vua Hùng thứ sáu.

Không gian : làng Gióng

Không gian : làng Phù Đổng

Kể chi tiết : lí do và quá trình bà mẹ mang thai, sinh con,…

Kể ra đời và lớn lên : không nói, không cười.

Sự giúp đỡ nhân dân nuôi Gióng lớn lên.

Vũ khí : áo giáp, gậy sắt và việc nhổ tre đánh giặc

đánh giặc và chiến thắng Gióng nhổ tre đánh giặc,..
Thánh Gióng về trời

Dấu xưa còn lại

Điểm tương đồng
Điểm khác biệt

Diễn ca

Gióng cởi giáp sắt để lại và về trời
Tre đằng ngà, ao hồ làng Phù Đổng, vua phong Phù Đổng Thiên Vương, lập miếu
thờ…

chưa kể chi tiết
Gióng cởi áo nhung (có thể hiểu giáp sắt) để lại và về
trời
Có ghi nhận miếu đình, cố viên.

Từ truyện kể trong truyền thuyết đến nội dung đoạn diễn ca đều tập trung làm nổi bật thời điểm, địa điểm và công trạng của người anh
hùng làng Gióng.
Do đặc điểm ngắn gọn, hàm súc và hợp vần của thơ ca nên vài sự việc có điểm khác biệt.

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hình tượng người Anh hùng Thánh Gióng

- Từ truyện kể trong truyền thuyết đến nội dung
đoạn diễn ca đều tập trung làm nổi bật thời điểm,
địa điểm và công trạng của người anh hùng làng
Gióng. Người anh hùng có công đánh đuổi giặc Ân
xâm lược ra khỏi bờ cõi vào đời vua Hùng thứ sáu.

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị)

Tìm chi tiết (câu thơ) thể hiện phẩm chất
anh hùng của Hai Bà Trưng qua bài diễn
ca. Nêu ý nghĩa của chi tiết ấy.
Gợi ý làm bài:
+ Em hiểu thế nào về phẩm chất anh hùng ? Người
mang phẩm chất anh hùng có điểm khác nào về ý chí,
hành động, mục đích,…..so với người bình thường ?
+ Những biểu hiện của phẩm chất anh hùng ở Hai Bà
Trưng là gì ?
+ Chi tiết em chọn đã làm nổi bật biểu hiện nào về
phẩm chất anh hùng của Hai Bà Trưng ?

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

II. Suy ngẫm và phản hồi
1. Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị)
- Hai bà giữ vững lời thề, Trưng Trắc thay chồng cầm quân đánh đuổi giặc ngoại xâm.
- Dù phận gái, nhưng hai bà đã lập nên kì tích với chiến công oanh liệt : đánh tan đội
quân xâm lược do Tô Định cầm đầu, mang lại sự yên ổn toàn vẹn cho đất nước.

III
TỔNG KẾT

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
III. Tổng kết

1.Nội dung
-Thể thơ lục bát giúp người đọc dễ đọc,
dễ thuộc và dễ nhớ.

Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái
2.Nghệ thuật
- Đoạn trích đã làm nổi bật chí khí anh hùng và tinh thần
yêu nước bất diệt của nhân dân ta qua hai sự kiện lịch sử
tiêu biểu : Thánh Gióng đánh đuổi giặc Ân xâm lược ở thời
Hùng Vương thứ sáu và Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng
đánh tan quân Hán do tên thái thú Tô Định cầm đầu.

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

Câu 1 : Chuyện Phù Đổng Thiên Vương là kể về nhân vật lịch sử nào dưới đây trong truyện
truyền thuyết mà em đã học ?
A. Truyền thuyết Thánh Gióng.
B. Truyền thuyết Hùng Vương thứ sáu.
C. Truyền thuyết về làng Phù Đổng
D. Truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh.
Câu 2 : Chiến công của Phù Đổng Thiên Vương là gì ?
A. Nghe vua cầu tướng ra quân thì thưa với mẹ được đi đánh giặc.
B. Tạo ra được gươm vàng, ngựa sắt để đi đánh giặc.
C. Đánh tan giặc xâm lược vào thời vua Hùng thứ sáu.
D. Để lại áo nhung và bay về trời.
Câu 3 : Quê quán của Hai Bà Trưng ở đâu ?
A. châu Phong
B. Long Biên
C. Mê Linh
D. Lĩnh Nam
Câu 4 : Kết quả cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng là gì ?
A. Đuổi ngay Tô Định dẹp yên biên thành.
B. Đô kì đóng cõi Mê Linh
C. Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta.
D. Cả 3 ý thơ trên.

ĐKNCĐ - ĐẠI NAM QUỐC SỬ DIỄN CA
Lê Ngô Cát – Phạm Đình
Toái

VẬN DỤNG (BTVN)
Tìm hiểu thêm về các nhân vật lịch
sử hay sự kiện lịch sử trong tác phẩm
Đại Nam quốc sử diễn ca. Viết đoạn
văn nêu lên cảm nghĩ của em về một
trong những nhân vật lịch sử ấy.

Giáo án của Hồ Hoàng Gia
SĐT/Zalo: 0785584435
Mail: hogia0785@gmail.com
WEBSITE: www.hohoanggia.io.vn
-Nhận thiết kế các bài giảng elearning, giáo án điện tử giảng dạy,
hỗ trợ soạn các giáo án, đề thi, đề kiểm tra và các loại giáo án
khác,...
-TIÊU CHUẨN: RẺ - CHUẨN – ĐẸP!!!
Xin hân hạnh được hỗ trợ quý thầy cô!!!
THẦY CÔ TRUY CẬP WEBSITE HỒ HOÀNG GIA ĐỂ XEM CHI TIẾT