Giải pháp rèn kĩ năng
làm văn miêu tả cho
học sinh lớp Năm
Một hành trình phát triển ngôn ngữ và cảm xúc cho thế hệ trẻ.

GIỚI THIỆU

Thông tin tác giả
Tô Thị Thái Trúc

Tổ 5

Tác giả giải pháp

Tổ chuyên môn

Sư Phạm Tiểu học

Trường Tiểu học Phan Rí Thành 2

Chuyên môn đào tạo

Đơn vị công tác

Vì sao cần giải pháp này?
Phân môn Tập làm văn, đặc biệt là văn miêu tả, luôn là một thách thức lớn đối với học sinh lớp 5. Để giúp các em vượt qua khó khăn và
phát triển toàn diện, giải pháp này ra đời với những lý do cấp thiết:

Nội dung khó

Hạn chế của học sinh

Văn miêu tả đòi hỏi sự tinh tế trong quan sát, vốn từ phong phú
và khả năng diễn đạt mạch lạc.

Các em thường gặp khó khăn về vốn từ, kĩ năng quan sát, tư
duy và cách thể hiện cảm xúc.

Phát triển năng lực

Thực tiễn giảng dạy

Rèn kĩ năng làm văn miêu tả giúp học sinh phát triển năng lực
ngôn ngữ, tư duy và cảm thụ cái đẹp, hỗ trợ tốt cho môn Tiếng
Việt và các môn học khác.

Từ thực tế giảng dạy tại lớp 5B, giải pháp này được lựa chọn
nhằm nâng cao chất lượng dạy học, tạo hứng thú cho học sinh.

MỤC TIÊU

Mục tiêu hướng đến
Giải pháp này đặt ra những mục tiêu cụ thể nhằm trang bị cho học sinh lớp 5 những kĩ năng cần thiết để làm chủ
phân môn văn miêu tả, từ đó tự tin thể hiện suy nghĩ và cảm xúc của mình.

Nhận diện và nắm vững

Kĩ năng quan sát

Phát huy sáng tạo

Giúp học sinh nhận diện đúng

Biết quan sát tinh tế, lập dàn ý

Kích thích trí tưởng tượng và

các dạng văn miêu tả và nắm

logic và diễn đạt mạch lạc, rõ

phát triển cảm xúc cá nhân

vững cách làm bài theo yêu cầu.

ràng.

trong từng bài viết.

Mục tiêu cuối năm học
Phấn đấu 100% học sinh có thể viết được bài văn miêu tả hoàn chỉnh, có chất lượng.

THỰC TRẠNG

Thực trạng trước khi áp dụng giải pháp
Ưu điểm

Hạn chế

•
•

•
•
•

Giáo viên có kinh nghiệm, nhiệt huyết.
Học sinh được trang bị đầy đủ sách giáo khoa và đồ dùng học
tập.

Vốn từ vựng nghèo nàn, hạn chế khả năng diễn đạt.
Một số em chưa đọc – viết thành thạo.
Tình trạng phụ thuộc vào văn mẫu còn phổ biến.

Kết quả khảo sát ban đầu

Hoàn thành xuất sắc

Hoàn thành tốt

Hoàn thành

Tỷ lệ học sinh chưa hoàn thành bài văn miêu tả còn ở mức đáng kể (13,3%) vào giữa Học kỳ I.

Chưa hoàn thành

Nội dung các giải pháp trọng tâm
Giải pháp tập trung vào 5 nhóm kĩ năng cốt lõi, được thiết kế để phát triển toàn diện khả năng làm văn miêu tả của học sinh:

1

2

3

Phân loại đối tượng học sinh

Rèn kĩ năng quan sát

Chọn đề tài gần gũi

Nắm rõ từng nhóm (xuất sắc, tốt, hoàn

Hướng dẫn quan sát theo trình tự

Ưu tiên các đối tượng quen thuộc

thành, chưa hoàn thành) để có biện

(tổng thể → chi tiết, xa → gần) qua

(người thân, bạn bè, ngôi trường) và

pháp dạy học và hỗ trợ phù hợp.

nhiều hình thức: trực tiếp, tranh ảnh,

cho học sinh quyền lựa chọn đề bài để

phim ảnh và thực tế cuộc sống.

phát huy sở trường.

4

5

Hướng dẫn lập dàn ý

Làm giàu vốn từ & viết câu

Dạy học sinh lập dàn ý trước khi viết, biết phân chia mở bài –

Tích lũy từ ngữ gợi tả qua quan sát, đọc sách, trò chơi; luyện

thân bài – kết bài và sắp xếp ý hợp lí, mạch lạc.

viết câu đúng ngữ pháp, giàu hình ảnh và sử dụng dấu câu
chính xác.

QUAN SÁT & TỪ VỰNG

Phát triển kĩ năng quan sát và làm giàu vốn từ
Tầm quan trọng của quan sát

Làm giàu vốn từ

Quan sát là bước đầu tiên và quan trọng nhất

Vốn từ phong phú là chìa khóa để diễn đạt ý tưởng

trong văn miêu tả. Việc hướng dẫn học sinh quan

một cách hiệu quả. Giáo viên cần tạo cơ hội để học

sát một cách khoa học và có trình tự sẽ giúp các

sinh tiếp xúc với nhiều từ ngữ gợi tả, gợi cảm.

em thu thập được những chi tiết đắt giá, làm cho
bài văn sinh động và chân thực hơn.

Đọc sách báo: Giới thiệu các tác phẩm văn học
giàu hình ảnh.

Quan sát trực tiếp: Khuyến khích các em tương

Trò chơi ngôn ngữ: Tổ chức các hoạt động giúp

tác với đối tượng miêu tả.

học sinh học từ mới một cách vui vẻ.

Qua các phương tiện: Sử dụng tranh ảnh, video
để mở rộng tầm nhìn.

HIỆU QUẢ

Hiệu quả vượt trội sau khi áp dụng giải pháp
Chuyển biến rõ rệt

So sánh kết quả khảo sát

Sau thời gian áp dụng các giải pháp, chất lượng bài văn
miêu tả của học sinh đã có sự chuyển biến tích cực, thể
hiện qua các số liệu cụ thể.
Tỷ lệ Hoàn thành xuất sắc và tốt: Tăng mạnh, cho
thấy sự tiến bộ rõ rệt của học sinh.
Tỷ lệ Chưa hoàn thành: Giảm đáng kể, chứng tỏ giải
pháp đã khắc phục được những khó khăn ban đầu.

Giữa HKI

Cuối HKI

Tính mới và khả năng áp dụng rộng rãi
Giải pháp này không chỉ mang lại hiệu quả cao mà còn có tính mới và khả năng áp dụng linh hoạt, dễ dàng nhân
rộng trong nhiều môi trường giáo dục.

Quan sát thực tế

Tạo lập văn
bản cá nhân

Tham gia tích
cực

khuyến khích tương

Phát triển khả năng

Học sinh chủ động

tác trực tiếp với thế

sáng tạo, thể hiện

nhận xét, trao đổi,

giới xung quanh, thu

"chất riêng" trong

trình bày sản phẩm,

thập cảm nhận cá

từng bài viết, không

từ đó nâng cao kĩ

nhân, tránh tình

sao chép máy móc.

năng giao tiếp và tư

Học sinh được

trạng phụ thuộc văn

duy phản biện.

mẫu.

Khả năng áp dụng
Giải pháp dễ dàng triển khai, phù hợp với nhiều đối tượng học sinh lớp 5, có thể nhân rộng hiệu quả.

Kết luận và triển vọng
Giải pháp "Rèn kĩ năng làm văn miêu tả cho học sinh lớp Năm" đã chứng minh được hiệu quả vượt trội và mở ra
nhiều triển vọng tích cực cho giáo dục tiểu học.

1

2

3

Nâng cao chất lượng

Phát triển toàn diện

Khả năng nhân rộng

Góp phần cải thiện rõ rệt chất

Phát triển năng lực ngôn ngữ, tư

Có thể áp dụng và nhân rộng

lượng dạy và học văn miêu tả.

duy, cảm xúc cho học sinh một

trong toàn bộ chương trình

cách bền vững.

Tiếng Việt tiểu học.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc giúp các em học sinh không chỉ viết tốt mà còn yêu thích và cảm thụ vẻ
đẹp của ngôn ngữ tiếng Việt.