ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 6

CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC
SINH ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY

BÀI 5: TỰ LẬP

Môn: Giáo dục công dân 6

I. Mở đầu:

Chúng ta cùng xem một đoạn clip ngắn

( h t t p s : / / y o u t u . b e / _ Ty e Z - E 5 A H U ? s i = T M x E s X U w 3 5 s d s 7 z t)
N g u ồ n : Giáo dục số - GDS Media

Câu hỏi : Em hãy cho biết đoạn clip
trên muốn nói điều gì?

Đáp án : Rèn đức tính tự lập

TRÒ CHƠI:
ĐUỔI HÌNH BẮT
CHỮ

Hình ảnh
gợi em nhớ
đến câu thơ
nào?

TRÒ CHƠI:
ĐUỔI HÌNH BẮT
CHỮ

Hình ảnh
gợi em nhớ
đến câu thơ
nào?

ĐÁP ÁN:
Bàn tay ta làm nên tất vả
Có sức người sỏi đá cũng thành công

Câu thơ sau thể hiện đức tính gì?
Bàn tay ta làm nên tất vả
Có sức người sỏi đá cũng thành công

Đáp án: Tự lập

II. Khám phá

1.

Thế nào là tự lập

ĐỌC TRUYỆNTự lập từ lòng yêu thương gia đình
Bố đi xa. Mẹ ốm triển miên. Bé Trường thua
thiệt đủ đường. Một năm nay, bệnh ung thư của
mẹ trở nên trầm trọng, không thể đi lại. Tất cả
việc trong nhà đều đến tay Trường. Em dần quen
với mọi việc trong nhà và trở thành “trụ cột” của
gia đình khi mới 5 tuổi. Ai cũng bảo Trường thật
kiên cường.
Cậu bé tự chăm lo cho bản thân: tắm rửa, ăn uống, vệ sinh cá nhân. Không
những thế,Trường còn biết chăm sóc mẹ khi đau ốm, dọn dẹp nhà cửa,... Nhìn bạn
bè được bố mẹ đưa đón, được chơi các trò chơi khác nhau, các cô chú hàng xóm
thấy thương Trường, bảo sẽ đưa Trường đi chơi. Trường cảm ơn và đáp: “Cháu
phải ở nhà phụ mẹ. Chiều nào đúng giờ cháu củng xoa dầu, bóp tay chân cho mẹ
đỡ đau ạ.”
Lê Phương -Trung Kiên (Theo báo dantri.com.vn)

Học sinh trả lời các câu hỏi sau
Câu 1: Em hãy liệt kê những biểu hiện tự lập của Trường?
Câu 2: Em thích nhất việc làm nào của bé Trường trong câu
chuyện trên? Tại sao?
Câu 3: Em rút ra được điều gì cho bản thân từ câu chuyện của
Trường?
Câu 4: Thế nào là tự lập?

PHIẾU
BÀI
TẬP

Câu 1: Em hãy liệt kê
những biểu hiện tự
lập của Trường?

-Tự chăm lo cho bản thân: tắm rửa, ăn uống,
vệ sinh cá nhân.
-Trường còn biết chăm sóc mẹ khi đau ốm, dọn
dẹp nhà cửa,...

Câu 2: Em thích nhất
việc làm nào của bé
Trường trong câu
chuyện trên? Tại sao?

Có thể: Trường biết chăm sóc mẹ khi đau
ốm, thể hiện lòng hiếu thảo

Câu 3: Em rút ra
được điều gì cho bản
thân từ câu chuyện
của Trường?

Câu 4: Qua câu
chuyện trên em rút
ra bài học gì cho bản
thân?

- Không trông chờ, dựa dẫm người khác

- Phải quyết tâm không ngại khó khăn.
- Có ý chí và nghị lực vươn lên và tự lập
trong học tập và trong cuộc sống

Tự lập là tự làm, tự giải quyết công
việc của mình không dựa dẫm, phụ
thuộc vào người khác.

HỌC SINH QUAN SÁT TRANH VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI

………..

………

…………..

Các nhân vật trong 4 bức tranh đang làm gì?
Những việc làm trên thể hiện tính cách gì?
Bản thân em đã tự làm được việc nào trong những việc làm trên?
Em hiểu thế nào là tự lập?

……………

Học bài

Đạp xe đi học

Tưới cây

Gấp chăn màn

1

- Các nhân vật trong 4 bức tranh đang học bài, tự đạp xe đi học,
tưới cây, tự gấp chăn màn.

2

- Những việc làm trên thể hiện tính cách tự lập.

3

- Bản thân em đã tự làm được tất cả các việc trên.

4

- Tự lập là tự làm lấy các công việc bằng khả năng và sức lực của mình.

HIỂU TỰ LẬP NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG

Điền đúng ( Đ), sai (S) vào các ý kiến dưới đây.
- Tự lập là tách khỏi gia đình, sống hưởng thụ,
buông thả.
- Tự lập là tự cô lập mình, sống ích kỷ.
- Tự lập là còn phụ thuộc vào hoàn cảnh.
- Tự lập là tự phát triển, hoàn thiện nhân cách
bản thân; tự tạo hạnh phúc đích thực cho bản
thân, gia đình, xã hội.
- Tự lập là không cần quan hệ với ai, không cần
ai giúp đỡ mình.
- Tự lập thể hiện tinh thần trách nhiệm cao với
bản thân, cuộc đời, biết yêu thương, chia sẻ với

HIỂU TỰ LẬP NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG

Điền đúng ( Đ), sai (S) vào các ý kiến dưới đây.
- Tự lập là tách khỏi gia đình, sống hưởng thụ, buông thả.
- Tự lập là tự cô lập mình, sống ích kỷ.
- Tự lập là còn phụ thuộc vào hoàn cảnh.
- Tự lập là tự phát triển, hoàn thiện nhân cách bản thân; tự tạo
hạnh phúc đích thực cho bản thân, gia đình, xã hội.
- Tự lập là không cần quan hệ với ai, không cần ai giúp đỡ mình.
- Tự lập thể hiện tinh thần trách nhiệm cao với bản thân, cuộc
đời, biết yêu thương, chia sẻ với mọi người.

S
S
S
Đ
S
Đ

BÀI 5: TỰ LẬP
I. MỞ ĐẦU
II.KHÁM PHÁ

1. Tự lập: là chủ động, tự giác
làm các công việc bằng khả
năng và sức lực của mình.

Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký

Những vận động viên tham gia Đại hội thể dục thể thao dành cho người
khuyết tật, có người bị mù cả đôi mắt, có người bị mất đi một bộ phận trên
cơ thể của mình, nhưng với tính tự lập họ đã vượt qua những trận đấu gay
go đem vinh quang về cho nước nhà…

2. Biểu hiện của tính tự lập.
a. Biểu hiện của tự lập

?

Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

- Em hãy quan sát 4 bức tranh trong sách và cho biết, các bạn trong tranh
đang làm các công việc gì?
- Những ai có thể làm được các công việc này?
- Từ các bức tranh trên, em hãy rút ra biểu hiện của tính tự lập?

2. Biểu hiện của tính tự lập.
a. Biểu hiện của tự lập

Bạn nam đang hút bụi,
lau dọn nhà.

Biểu
hiện
của tự
lập

Bạn nữ đang nấu cơm. Bạn nam đang học bài.

Bạn nữ đang
giặt quần áo.

Tự tin, tự làm lấy việc của mình.
Bản lĩnh, tự mình tìm cách vượt qua khó khăn
Có ý chí nỗ lực phấn đấu, kiên trì, bền bỉ thực
hiện kế hoạch đã đề ra.

BÀI 5: TỰ LẬP
I. MỞ ĐẦU:
II.KHÁM PHÁ:

2. Biểu hiện của tự lập
- Tự suy nghĩ, tự thực hiện,
tự chịu trách nhiệm về
quyết định của mình

b. Phân biệt biểu hiện
tự lập và trái với tự lập.
TT

Lĩnh vực

1

Trong sinh hoạt hàng
ngày

2

Trong học tập

3

Trong lao động

THẢO LUẬN
NHÓM
Biểu hiện của tự
lập

Biểu hiện trái với tự
lập

Biểu hiện của tự lập và trái với tự lập trong sinh hoạt
ngày.

Nhóm
1 hàng
Nhóm
2
Nhóm
3

Biểu hiện của tự lập và trái với tự lập trong học tập.
Biểu hiện của tự lập và trái với tự lập trong lao động.

b. Phân biệt biểu hiện tự lập và trái với tự lập.
TT

Lĩnh vực

Biểu hiện của tự lập

Biểu hiện trái với tự lập

1

Trong sinh
hoạt hàng
ngày

Luôn tự làm việc của bản
thân mà không cần ai nhắc
nhở.

Được nhắc nhở mới làm

2

Trong học
tập

Luôn tự giác học bài, làm bài Không tự giác làm bài tập
tập ở nhà, chuẩn bị đồ dung về nhà, chuẩn bị đồ dùng
học tập.
học tập.

3

Trong lao
động

Luôn học hỏi, tiếp thu hoàn
thành tốt nhiệm vụ được
giao.

Không tự giác làm việc,
bảo mới làm

Em tán thành hay không tán thành các ý kiến
dưới đây ? Vì sao ?
1. Chỉ có con nhà nghèo mới cần tự lập.
2. Những người có tính tự lập thường gặt hái được
nhiều thành công trong cuộc sống.
3. Khi làm bài kiểm tra không được, chúng ta hãy nhờ
bạn cho chép bài để lấy điểm cao.
4. Tự lập không có nghĩa là không được tìm kiếm sự hỗ
trợ, giúp đỡ chính đáng của những người tin cậy khi
gặp khó khăn

3. Ý nghĩa của tính tự lập
a. Đọc thông tin và trả lời câu hỏi:
Long là học sinh giỏi môn Toán và các môn khác như
Văn, Hoá, Sinh, Tiếng Anh. Năm lớp 12, Long đã đạt
giải nhất môn Toán trong kì thi học sinh giỏi cấp Tỉnh.
Từ năm lớp 10, Long đã chủ động xin ba mẹ cho đi
làm thêm ở một quán cà phê. Vì xót con, mẹ Long
ngăn cản, sợ con đi làm gặp những tình huống không
hay.
Sau khi đã thuyết phục mẹ đồng ý, Long thấy mình có
thời gian rảnh rỗi nên đi làm thêm để trải nghiệm. Nhờ
đó, Long có một khoản tiền nho nhỏ mua sách vở và
những món đồ mình yêu thích mà không phải xin tiền
ba mẹ.
Theo Long, tinh thần tự lập trong mỗi người rất quan
trọng. Nó không chỉ giúp bạn trẻ tự chủ, bản lĩnh trong
cuộc sống, mà còn là cách để giảm bớt gánh nặng
cho ba mẹ.

HOÀN THÀNH CÁC YÊU CẦU SAU VÀO PHIẾU HỌC TẬP:

a. Em có suy nghĩ gì qua thông tin trên?
b. Vì sao anh Long có thể mua sách vở và những món
đồ mình yêu thích mà không cần phải xin tiền ba mẹ?
c. Có ý kiến cho rằng, người tự lập là người không cần
sự giúp đỡ từ người khác. Em có đồng tình với quan
điểm trên không? Vì sao?

a, Việc làm của Long rất đúng. Điều này có thể Long có thêm trải nghiệm dày
dạn hơn trong cuộc sống, lại rèn luyện tính tự lập và giảm bớt gánh nặng cho ba
mẹ.
b, Anh Long có thể mua sách vở và những món đồ mình yêu thích mà không
cần phải xin tiền ba mẹ vì giờ đây anh có thể tự kiếm ra tiền.
c, Ý kiến cho rằng, người tự lập là người không cần sự giúp đỡ từ người khác là
không đúng, vì tự lập đôi khi cũng cần những người khác giúp đỡ, định hướng
và góp ý để mình có hướng đi đúng đắn hơn.

Nhóm 1: Ý nghĩa của tự lập
đối với kết quả học tập và
làm việc của bản thân, cá
nhân.

Nhóm 2: Ý nghĩa của tự
lập đối với mỗi gia đình.

Nhóm 3: Ý nghĩa của tự lập đối với
xã hội.

Ý nghĩa của tự lập

Đối với bản thân, cá
nhân

Đối với gia đình

Đối với xã hội

- Giải quyết công
việc hiệu quả, thành
công.
- Được mọi người
kính trọng.
- Có thêm kinh
nghiệm sống.
- Tự tin, bản lĩnh.
- Làm chủ cuộc sống.

- Cha mẹ hạnh phúc
vì con cái tự lập.
- Mọi thành viên đều
yên tâm khi mỗi cá
nhân đều tự lo được
cho bản thân.

- Góp phần phát
triển xã hội

Cách rèn luyện.

- Chủ động làm việc, từ lúc còn nhỏ, từ những việc nhỏ.
- Tự tin vào bản thân.
- Cố gắng, kiên trì và quyết tâm thực hiện công việc.

BÀI 5: TỰ LẬP
I. MỞ ĐẦU
II.KHÁM PHÁ

3.Ý nghĩa: giúp chúng ta tự tin, có bản
lĩnh cá nhân, dễ thành công trong cuộc sống,
xứng đáng được người khác kính trọng
4.Cách rèn luyện:
 Chúng ta cần chủ động làm việc, tự tin và
quyết tâm khi thực hiện thành công

Khái
niệm:

Tự lập là chủ động, tự giác, làm công việc bằng khả năng, sức
lực của mình.
Tự suy nghĩ.

Biểu
hiện:

TỰ
LẬP

Tự thực hiện
Tự chịu trách nhiệm về việc làm của mình

Ý nghĩa:
Cách
rèn
luyện:

Giúp chúng ta tự tin, có bản lĩnh cá nhân.
Giúp chúng ta thành công trong cuộc sống.

Xứng đáng được người khác yêu mến, kính trọng.
Chúng ta cần chủ động làm việc.
Tự tin và quyết tâm khi thực hiện hành động.

III. Luyện tập

Bài tập 1
Em hãy quan sát bảng kế hoạch hoạt động trong hè và nhận xét về tính tự lập của bạn Hoa
Lĩnh vực

BẢNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRONG HÈ

Nội dung công việc

Biện pháp thực hiện

Kết quả

Học tập

-Học tiếng Anh
- Làm bài tập hè

- Học 5-7 từ mới mỗi
ngày
- Học 2-3 môn mỗi ngày

- Thuộc được 100 từ mới
- Hoàn thành bài tập hè

Lao động

- Dọn dẹp nhà cửa
- Chăm sóc vườn cây của
bà nội.

- Quét nhà mỗi ngày, tự
- Đôi lúc quên không
rửa chén bát sau khi ăn.
quét nhà.
- Tưới cây hằng ngày.
- Vườn cây xanh tốt.

Sinh hoạt
hằng ngày

- Rèn luyện sức khỏe

- Chạy bộ trong công viên
mỗi ngày

- Chỉ thực hiện được 2 tuần
đầu.

- Tham gia hoạt động tập
thể

- Đăng kí tham gia sinh
hoạt Đội ở phường

- Có thêm được nhiều bạn
mới, múa đẹp hơn

Hoạt động tập
thể

Nhận xét về tính tự lập của bạn
Hoa: ...............................................................................................................................
.......................................................................................................................................

PHIẾU BÀI TẬP
Em hãy quan sát bảng kế hoạch hoạt động trong hè và nhận xét về tính tự lập của bạn Hoa
Lĩnh vực

BẢNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRONG HÈ

Nội dung công việc

Biện pháp thực hiện

Kết quả

Học tập

-Học tiếng Anh
- Làm bài tập hè

- Học 5-7 từ mới mỗi
ngày
- Học 2-3 môn mỗi ngày

- Thuộc được 100 từ mới
- Hoàn thành bài tập hè

Lao động

- Dọn dẹp nhà cửa
- Chăm sóc vườn cây của
bà nội.

- Quét nhà mỗi ngày, tự
- Đôi lúc quên không
rửa chén bát sau khi ăn.
quét nhà.
- Tưới cây hằng ngày.
- Vườn cây xanh tốt.

Sinh hoạt
hằng ngày

- Rèn luyện sức khỏe

- Chạy bộ trong công viên
mỗi ngày

- Chỉ thực hiện được 2 tuần
đầu.

- Tham gia hoạt động tập
thể

- Đăng kí tham gia sinh
hoạt Đội ở phường

- Có thêm được nhiều bạn
mới, múa đẹp hơn

Hoạt động tập
thể

Nhận xét về tính tự lập của bạn Hoa là: Hoa là người rất có tính tự lập, bạn chia ra
thời gian biểu, ghi đầy đủ nội dung công việc, biết đề ra biện pháp thực hiện để
mình thực hiện có hiệu quả, đồng thời nhận xét trung thực về kết quả đạt được.

AI THÔNG MINH HƠN
HỌC SINH LỚP 6
Tình huống 1:
Nhà An ở gần trường nhưng bạn ấy
hay đi học muộn. Khi lớp trưởng hỏi lí
do, An luôn nói: “ Tại bố mẹ không gọi
mình dạy”

LUẬT CHƠI:
Sắm vai ở tình huống,
tập làm chuyên gia để
trả lời.

Bài tập 2
Tình huống 2:
Đọc đề bài toán, có chỗ
không hiểu. Hùng rủ Tâm
đến nhờ cô giáo hướng dẫn.
Tâm khuyên Hùng không
nên làm như vậy.

Tình huống 3:
Khi được cô giáo phân nhóm
để thực hiện các nhiệm vụ học
tập, Đạt nghĩ rằng làm việc
nhóm sẽ dẫn tới sự ỷ lại, dựa
dẫm vào người khác nên
không tích cực tham gia.

SẮM VAI THÀNH CHUYÊN GIA TRẢ LỜI BẠN
Tình huống 1:
Em không có đồng tình với bạn An.
Vì bố mẹ có công việc của bố mẹ, đôi
lúc họ có thể bận công việc, nên
những việc nhỏ nhặt như dậy sớm đi
học thì bạn nên rèn luyện tính tự giác
cho bản thân mình
Nếu là bạn của An, em sẽ khuyên bạn
nên tập tính tự giác ngay từ bây giờ
từ việc dậy sớm đến vệ sinh các nhân
và đến lớp đúng giờ, không nên lúc
nào cũng chờ đợi bố mẹ.

Tình huống 2:

Em đồng tình với Tâm .
Vì đọc bài toán khó chúng ta nên cùng
các bạn tìm cách giải, không nên chưa
suy nghĩ gì đã vội hỏi cô giáo.
Nếu em là Hùng em sẽ cùng tâm ngồi
lại nghiên cứu cách giải, nếu không
Tình huống 3:
được em có thể hỏi các bạn trong lớp, Em không có đồng tình với Đạt.
cùng các bạn suy nghĩ để làm.

Vì làm nhóm là việc học tập cùng nhau
trao đổi nên vì thế cá nhân mỗi người
phải tích cực thì mới đem lại kết quả.
Nếu là bạn của Đạt, em sẽ nói với Đạt
không nên có suy nghĩ như vậy, vì cá
nhân mỗi người phải tập tính tự lập suy
nghĩ và đóng góp ý kiến của mình vào
bài nhóm có như vậy thì nhóm mới ngày
phát triển và thành tích học tập của
mình cũng được cải thiện nhiều hơn.

Tìm ca dao, tục ngữ, châm ngôn về
Tự lập

TỤC NGỮ
1. Tự lực cánh sinh
2. Đi bằng chính đôi chân của mình
3. Có thân phải lập
4. Muốn ăn thì lăn vào bếp

CA DAO
1. “Nước lã mà vã nên hồ,
Tay không mà dựng cơ đồ mới ngoan.”
2. “Làm người ăn tối lo mai,
Việc mình hồ dễ để ai lo dùm.”

5. Đói thì đầu gối phải bò

3. Giàu thì ta chẳng có tham,

6. Hay làm đắp ấm cho thân

Khó thì ta liệu, ta làm ta ăn”

IV. Vận dụng

VẬN DỤNG 2

1. Em hãy xây dựng và thực hiện kế hoạch khắc
phục những biểu hiện thiếu tự lập của bản thân.
2. Em hãy viết lá thư ngắn hoặc một đoạn văn ngắn
nhắc nhở bản thân tư lập hơn mỗi ngày

GIỜ HỌC KẾT THÚC
CẢM ƠN CÁC EM, CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!