Hoạt
động
mở đầu

ĐỌC MỞ RỘNG
THEO THỂ LOẠI

Mùa xuân
nho nhỏ

Thanh

Hình
thành
kiến
thức

I. Trải nghiệm
Mọc giữa dòng
Mùa
xuân
nho
nhỏ
cùng
văn
bản
sông xanh
Một bông hoa tím
biếc
Ơi, con chim chiền
chiện
Hót chi mà vang
trời
Từng giọt long
lanh rơi
Tôi đưa tay tôi
hứng.

(Thanh
Đất Hải)
nước bốn
ngàn năm

Vất vả và gian
lao
Đất nước như vì
sao
Cứ đi lên phía
trước.
Ta làm con

Một mùa xuân
nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho
đời
Dù là tuổi hai
mươi
Dù là khi tóc bạc,
Mùa xuân - ta xin
hát
Câu Nam ai, Nam

II. Báo cáo đọc
1. Tìm hiểu đặc điểm thể loại thơ.
mở rộngPHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.a
- Tìm các từ ngữ, hình ảnh đặc sắc, các BPTT trong 3 khổ thơ đầu
để làm rõ vẻ đẹp của mùa xuân của thiên nhiên, đất nước?
Từ ngữ, hình ảnh, BPTT thể hiện trong khổ
Nhận xét
thơ
Khổ 1
* Từ ngữ, hình ảnh:
 
* Biện pháp tu từ
Khổ 2
* Từ ngữ, hình ảnh:
 
* Biện pháp tu từ
Khổ 3
* Từ ngữ, hình ảnh:
 
* Biện pháp tu từ
Nhận
xét
- Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhà thơ

Từ ngữ, hình ảnh, BPTT thể hiện trong khổ thơ
Khổ * Từ ngữ, hình ảnh
1
- Màu sắc: Dòng sông xanh, hoa tím biếc

Nhận xét

Mùa xuân của
thiên
nhiên
- Âm thanh: Âm thanh của thiên nhiên “chim chiền tươi thắm, đầy
chiện”, “hót vang trời”.
âm thanh và
màu sắc; được
- Hành động: “hứng” -> nâng niu, trân trọng của
cảm
nhận
nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời.
bằng
nhiều
* Biện pháp tư từ
giác quan, với
- Đảo ngữ động từ “mọc” đặt ở đầu câu -> sức sống sự say mê,
trỗi dậy và vươn lên của mùa xuân.
ngây ngất.
- Nhân hoá + câu hỏi tu từ: “Ơi con chim...vang
trời?” -> Tình yêu thiên nhiên, cảm xúc trước mùa
xuân thiên nhiên đất trời.
- Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: chuyển đổi từ thính
giác-> thị giác-> xúc giác: “giọt long lanh” => sáng

Từ ngữ, hình ảnh, BPTT thể hiện trong khổ
thơ
* Từ ngữ, hình ảnh:
Khổ - Màu sắc: màu xanh của nương mạ, lá
2
nguỵ trang
- Âm thanh: Âm thanh của cuộc sống lao
động qua từ láy “xôn xao”, “hối hả”
- Con người: người cầm súng, người ra
đồng -> 2 nhiệm vụ quan trọng của đất
nước.
- Lộc: là chồi non, lá non; “lộc” còn có
nghĩa là mùa xuân, là sức sống, là thành
quả hạnh phúc.
* Biện pháp tu từ

Nhận xét
Mùa
xuân
 của đất nước
với không khí
hối hả, khẩn
trương
sản
xuất và chiến
đấu.
Người
lao
động,
người
cầm
súng
là
những người
lên nên mùa
xuân
đất

Từ ngữ, hình ảnh, BPTT thể hiện trong khổ
thơ
* Biện pháp tu từ
Khổ
- Nhân hoá: “đất nước vất vả gian lao” ->
3
cái nhìn sâu sắc và tự hào về chiều dài lịch
sử bốn nghìn năm của đất nước.

Nhận xét
Lịch sử cần
lao của đất
nước
và
niềm tin vào
sự phát triển
- So sánh + nhân hoá: “Đất nước như vì của
đất
sao” -> ngợi ca đất nước trường tồn, tráng nước.
- Niềm
say sưa
ngây
ngấtvề
trước
đẹp mộng
mơ, dịu
lệ,
đất nước
đang
hướng
mộtvẻtương
lai
Nhận tươi
dàng
của bức tranh thiên nhiên xứ Huế.
sáng.
xét
- Niềm tin tưởng, niềm vui, niềm tự hào khi đất nước
chun bước vào xuân.
g
3 - Niềm yêu đời, yêu cuộc sống, là tình yêu tha thiết với
khổ thiên nhiên, với quê hương đất nước.

PHIẾU HỌC TẬP
SỐ 1.b
Khổ thơ

BPTT thể hiện trong khổ
thơ

Nhận xét

Khổ 4

 

 

Khổ 5

 

 

Nhận xét - Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhà thơ
chung
2 gửi gắm qua khổ thơ 4,5.
khổ

Khổ
thơ
Khổ 4

BPTT thể hiện trong khổ thơ
+ Điệp từ + đại từ “ta” được lặp đi
lặp lại thể hiện một ước nguyện chân
thành, thiết tha ; Ước nguyện đó đã
được đẩy lên cao thành một lẽ sống cao
đẹp, không chỉ cho riêng nhà thơ mà
cho tất cả mọi người, cho thời đại của
chúng ta.

Nhận xét

Đó là khát
vọng
sống
hoà nhập vào
cuộc sống của
đất
nước,
cống
hiến
phần tốt đẹp,
dù nhỏ bé,
+ Điệp từ : ta làm -> mong muốn
của mình cho
được cống hiến
cuộc
đời
+ Một loạt các hình ảnh ẩn dụ:
chung,
cho
- Con chim, cành hoa, nốt trầm: ước đất nước.
nguyện bình dị, khiêm nhường của nhà

Khổ
thơ
Khổ 5

Nhận
xét
chung
2 khổ

BPTT thể hiện trong khổ thơ

Nhận xét

- Ẩn dụ : “Mùa xuân nho nhỏ” -> Mỗi người hãy làm  
một mùa xuân, hãy đem tất cả những gì tốt đẹp, tinh
Làm nổi bật lẽ
tuý của mình, dẫu có nhỏ bé để góp vào làm đẹp cho
sống cống hiến
mùa xuân đất nước.
cho đời lặng lẽ,
- Điệp ngữ “dù là” : như một lời tự khẳng định, tự khiếm tốn, không
dặn mình đinh ninh: dẫu có ở giai đoạn nào của cuộc kể gì đến tuổi tác.
đời (trẻ hay già) vẫn phải sống có ích cho đời, sống
làm đẹp cho đất nước.
- Nhà thơ muốn góp một mùa xuân nho nhỏ của mình để làm nên một mùa
xuân lớn, mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước, mùa xuân
của cách mạng:
- Nhà thơ yêu quê hương, đất nước, luôn lạc quan, muốn cống hiến dù
đang nằm trên giường bệnh.

2. Tìm hiểu bố cục, mạch cảm xúc, cảm hứng chủ
đạo của bài thơ.

Mạch cảm
Bố cục
xúc
Cảm hứng chủ
Khổ 1: Say sưa, trìu
Khổ 1: Cảm xúc
Khổ ...
đạo
Khổ
...
mến trước thiên nhiên,
trước mùa xuân
.
.
Cảm hứng ngợi
đất
trời.
đất
Khổtrời
2,3: Cảm xúc Khổ 2,3: Khổ
Phấn...chấn, vui
ca
sức
sống
Khổ ...
trước mùa xuân
tươi trước mùa xuân của
.
thanh xuân của
.
đất nước
đất
Khổnước.
4,5: tha thiết, trầm đất nước, con
Khổ 4,5: Ước
lắng, bày tỏ ước nguyện người; cảm
hứng
......
Khổ ...
Khổ
...
nguyện cống
được nhập vào bản hoà về ước nguyện
. nhà thơ
. trời, vào mùa
hiến của
ca của đất
được dâng hiến,
xuân của đất nước.
đóng góp sức
Khổ 6: Ca ngợi QH,
Khổ 6: Tình cảm thiết
Khổ ...
mình làm cho
Khổ
...
đất nước qua điệu
tha, tự hào về quê
đất nước ngày
.
.
dân ca Huế.
hương đất nước.

3. Tìm hiểu ý nghĩa nhan đề, chủ đề bài thơ.
a. Ý nghĩa nhan
đề
- Nhan đề “Mùa xuân
nho nhỏ” là hình ảnh
ẩn dụ, thể hiện nhận
thức của tác giả, mỗi
người là một mùa
xuân nhỏ, mỗi người
cần sống đẹp, tươi trẻ
như mùa xuân, góp
phần tạo nên mùa
xuân lớn của đất trời,
đất nước.

b. Chủ đề và căn cứ xác định
chủ đề
* Chủ đề:
- Ước nguyện được đóng góp
phần nhỏ bé của mình để làm
nên mùa xuân tươi đẹp của quê
hương, đất nước.
* Căn cứ xác định chủ đề:
- các từ ngữ, hình ảnh, biện pháp
tu từ, bố cục, mạch cảm xúc,
nhan đề bài thơ, giọng thơ tha
thiết, trầm lắng...

4. Kinh nghiệm đọc hiểu thơ
Tìm
và
phân
tích
nét độc đáo
về hình thức
của bài thơ
(kết
cấu,
ngôn
ngữ,
BPTT).

- Phân tích
tình
cảm,
cảm
xúc,
cảm
hứng
chủ đạo của
bài thơ.

- Xác định
và phân tích
chủ đề, tư
tưởng, thông
điệp mà văn
bản
muốn
gửi
đến
người
đọc
thông
qua
hình
thức
nghệ thuật.

Hoạt
động
luyện
tập

- Thảo luận, thống nhất về kết cấu của
bài thơ được thể hiện trong VB “Mùa
xuân nho nhỏ”.
Các yếu tố
Cách sắp xếp
bố cục.
....
....
....
....

Thể hiện trong VB
 
 
 
 
 

Các yếu
tố
Cách sắp
xếp bố
cục.

Thể hiện trong VB
Bài thơ mở đầu với cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên;
sau đó tiếp nối là cảm xúc trước mùa xuân của đất nước; từ
những xúc cảm về mùa xuân của thiên nhiên, đất nước hình
thành ước nguyên được sống hiến cho quê hương và cuối
Mạch
cảm
xúc ca
đi từ
say
sưa trước
vẻ đẹp của thiên nhiên;
cùng là
lời ngợi
quê
hương,
đất nước.
Cách triển phấn chấn, vui tươi trước mùa xuân của đất nước; thiết tha,
khai mạch trầm lắng khi bày tỏ nguyện ước khiêm nhường, giản dị đến
-tình
Cáccảm,
câu tự
thơhào
miêu
tả mùa
xuân
của
thiên nhiên, đất nước
cảm xúc
về quê
hương,
đất
nước.
Sự kết hợp kết hợp hài hoà với cảm xúc say sưa, ngây ngất, niềm vui
của nhà thơ, từ đó hình thành nên nguyện ước được cống
hài hoà
tìnhthơ
yêucóquê
thiếtvui
tha,
chân
giữa miêu hiến,
- Giọng
sự hương
lạc quan,
tươi
đầythành.
say mê, hào hứng
tả và biểu trước mùa xuân mới của đất trời, của đất nước.
cảm
- Nhiều hình ảnh thơ đẹp: “dòng sông xanh, bông hoa tím,
Giọng thơ tiếng chim chiền chiện”
Các hình

- Các BPTT hay và đặc sắc như ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

Hoạt
động
Vận
dụng

+ VB “Mùa xuân nho nhỏ”
nhắc nhở chúng ta về thái độ
lạc quan, sự cống hiến nhiệt
thành đối với quê hương, đất
nước không phân biệt tuổi
tác. Em hãy viết 1 đoạn văn
khoảng 8-10 câu trình bày