KHỞI ĐỘNG

Thái sư Trần Thủ Độ

Thái sư là gì ?

Trần Thủ Độ
(1194 -1264)

- Là một nhà chính trị mưu lược,
tài giỏi sống vào cuối thời Lý,
đầu thời Trần.
- Là người có công lớn lập nên nhà
Trần.
- Là tấm gương sáng về sự nghiêm
minh, chính trực.

Thái sư Trần Thủ Độ
Trần Thủ Độ là người có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua và đứng đầu trăm
quan, nhưng không vì thế mà ông tự cho phép mình vượt qua phép nước.
Có lần, Linh Từ Quốc Mẫu, vợ ông, muốn xin riêng cho một người làm chức câu
đương. Trần Thủ Độ bảo người ấy:
- Ngươi có phu nhân xin cho làm chức câu đương, không thể ví như những câu đương
khác. Vì vậy phải chặt một ngón chân để phân biệt.
Người ấy kêu van mãi, ông mới tha cho.
Một lần khác, Linh Từ Quốc Mẫu ngồi kiệu đi qua chỗ thềm cấm, bị một người quân
hiệu ngăn lại. Về nhà, bà khóc:
- Tôi là vợ thái sư mà bị kẻ dưới khinh nhờn.
Ông cho bắt người quân hiệu đến. Người này nghĩ là phải chết. Nhưng khi nghe anh ta
kể rõ ngọn ngành, ông bảo:
- Ngươi ở chức thấp mà biết giữ phép nước như thế, ta còn trách gì nữa.
Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.

- Bệ hạ còn trẻ mà thái sư chuyên quyền, không biết rồi xã tắc sẽ ra sao. Hạ
thần lấy làm lo lắm.
Vua đem viên quan đến gặp Trần Thủ Độ và nói:
- Kẻ này dám tâu xằng với trẫm là Thượng phụ chuyên quyền, nguy cho xã tắc.
Trần Thủ Độ trầm ngâm suy nghĩ rồi tâu:
- Quả có chuyện như vậy. Xin Bệ hạ quở trách thần và ban thưởng cho người
nói thật.
Theo sách Đại Việt sử kí toàn thư

Luyện đọc từ khó
Linh Từ Quốc Mẫu
chuyên quyền
quở trách

Giải nghĩa từ khó
+ Thềm cấm: khu vực trước cửa cung điện, đền miếu, lăng tẩm,...
không được cưỡi ngựa hoặc ngồi kiệu đi qua.
+ Xã tắc: đất nước, nhà nước.
+ Hạ thần: từ của quan lại ngày xưa tự xưng khi nói với vua
chúa.

•

thềm cấm: Khu vực trước cung vua

•

xã tắc: giang sơn, đất nước

•

hạ thần: từ dùng để xưng hô với vua

Câu 1: Trần Thủ Độ có địa vị đặc biệt như thế
nào trong triều đình?
- Ông có công lập nên nhà Trần, lại là chú của vua
và là người đứng đầu trăm quan.

Câu 2: Sự việc nào cho thấy ông giữ nghiêm phép
nước trong việc dùng người?
- Khi vợ ông xin cho một người làm chức câu
đương, dù đó là chức nhỏ ở xã, ông cũng không
đồng tình nên đã nghĩ ra một cách khiến người đó
phải van xin mới tha cho.

Câu 3: Trần Thủ Độ có thái độ như thế nào đối với
việc thưởng phạt?

- Ông thưởng phạt rất nghiêm minh.

Câu 4: Sự việc nào cho thấy ông rất nghiêm khắc với bản
thân?
- Khi có người tâu với vua là ông chuyên quyền, ông
không giận dữ mà suy nghĩ hồi lâu, rồi nhận lỗi và đề
nghị nhà vua quở trách mình, ban thưởng cho người nói
thật.

TẠM BIỆT VÀ
HẸN GẶP LẠI