KÍNH CHÀO THẦY CÔ
CÙNG CÁC EM HỌC
SINH

BÀI 6
MỘT SỐ HỢP CHẤT
CỦA NITROGEN VỚI
OXYGEN

VUA TIẾNG
VIỆT
Quét mã QR

Sắp xếp thành các từ có nghĩa

Tìm mối liên hệ giữa các từ tìm được

https://wordwall.net/play/98591/488/236

HOẠT ĐỘNG CÁ
NHÂN
Hoạt động cá nhân
Hoàn thành PHT 1
Thời gian: 1 phút
Báo cáo ngẫu nhiên

1. CÔNG
THỨC, TÊN
GỌI

PHIẾU HỌC TẬP 1
Nối công thức với tên gọi:

N2
O2
N

O4
NO
NO
2

Nitrogen monoxide
Dinitrogen oxide
Dinitrogen tetroxide
Nitrogen dioxide

1. CÔNG THỨC, TÊN GỌI
Các oxide của nitrogen được ký hiệu chung là NOx, một loại hợp chất
điển hình gây ô nhiễm không khí.
Hợp chất NOx có trong không khí là NO2, NO, N2O4, N2O.
Oxide

N2O

NO

Tên gọi

Dinitrogen
oxide

Nitrogen
monoxide

NO2

N2O4

Nitrogen dioxide

Dinitrogen
tetroxide

HOẠT ĐỘNG
NHÓM
Lớp được chia thành 3 nhóm
Nhiệm vụ được giao trước
Nhóm 1 – Nhiệm vụ 1
Nhóm 2 – Nhiệm vụ 2
Nhóm 3 – Nhiệm vụ 3
Báo cáo trước lớp
Lắng nghe và nhận xét

NHIỆM VỤ 1
Quét mã QR để nhận tài liệu hướng dẫn sử dụng các trang web AI
Em hãy tìm hiểu về Nguồn gốc phát sinh
NOx trong không khí → hậu quả → đề
xuất giảm thiểu.
Trình bày bằng sơ đồ tư duy AI sử dụng
ứng dụng Gitmind

NHIỆM VỤ 2
Quét mã QR để nhận tài liệu hướng dẫn sử dụng các trang web AI
Em hãy tìm hiểu về Khái niệm, nguyên
nhân, hậu quả, giải pháp giảm mưa acid
Trình bày dưới dạng sách truyện AI sử
dụng Gemini để thực hiện

NHIỆM VỤ 3
Quét mã QR để nhận tài liệu hướng dẫn sử dụng các trang web AI
Em hãy tìm hiểu về Hiện tượng phú dưỡng:
Hiện tượng phú dưỡng là gì, nguyên nhân,
hậu quả, biện pháp khắc phục?
Trình bày online flipbook Sách lật trên
web Heyzine

2. Nguồn
Gốc Phát
Sinh NOx
Trong Không

2. NGUỒN GỐC PHÁT SINH NOX TRONG KHÔNG KHÍ

Nguồn gốc tự nhiên: núi lửa phun trào, cháy rừng, mưa dông kèm theo
sấm sét, sự phân hủy các hợp chất hữu cơ.

2. NGUỒN GỐC PHÁT SINH NOX TRONG KHÔNG KHÍ

Do hoạt động của con người: hoạt động giao thông vận tải, sản xuất
công nghiệp, nông nghiệp, nhà máy nhiệt điện và trong đời sống.

2. NGUỒN GỐC PHÁT SINH NOX TRONG KHÔNG KHÍ

Loại NOx

Nguyên
nhân tạo
thành

NOx nhiệt
(thermal – NOx)

NOx nhiên liệu
(fuel – NOx)

NOx tức thời
(prompt – NOx)

Nhiệt độ rất cao
(>3000oC) hoặc tia lửa
điện làm nitrogen trong
không khí bị oxi hóa:
N2 + O2
2NO

Nitrogen trong nhiên
liệu hoặc sinh khối1 kết
hợp với oxygen trong
không khí.

Nitrogen trong không
khí kết hợp với các
gốc tự do2 (gốc
hydrocacbon, gốc
hydroxide,…)

Sinh khối là một thuật ngữ mô tả các vật chất hữu cơ có nguồn gốc từ sinh vật sống.
2
Gốc tự do là nguyên tử/nhóm nguyên tử có electron tự do, chưa tạo thành cặp electron.
1

2. NGUỒN GỐC PHÁT SINH NOX TRONG KHÔNG KHÍ
NOx là một trong những nguyên nhân gây mưa acid, sương mù quang
hóa, hiệu ứng nhà kính, thủng tầng ozone và hiện tượng phú dưỡng, làm
ô nhiễm môi trường.

Khói Quang Hóa - Mối Đe Dọa Đ
NOx và HC (Hydrocarbon) kết hợp dưới tác động của ánh sáng mặt
trời tạo thành khói quang hóa - một trong những vấn đề ô nhiễm
nghiêm trọng nhất ở các thành phố lớn.

Phản Ứng Quang Hóa

Hình Thành Khói Mù

Dưới tác động của tia UV, NOx và
hydrocarbon phản ứng tạo thành
ozon và các chất oxy hóa khác.

Các sản phẩm phản ứng tạo thành
lớp khói mù dày đặc, giảm tầm nhìn
và chất lượng không khí.

Tác Hại Sức Khỏe
Gây kích ứng hệ hô hấp, khó thở và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Tác hại của NOx đối với môi trường
Các oxide nitrogen (NOx) gây ra những tác hại nghiêm trọng đến môi
trường và sức khỏe con người qua nhiều cơ chế khác nhau.

Mưa acid
Phá hủy rừng, ăn mòn công trình xây dựng, làm axit hóa đất và
nguồn nước

Ô nhiễm không khí
Gây khó thở, hen suyễn, các bệnh về đường hô hấp cho con người

Khói quang hóa
Tạo ozone ở tầng đối lưu, làm giảm tầm nhìn và gây kích ứng mắt

Phá hủy hệ sinh thái
Ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn, làm chết động thực vật thủy sinh

Tác Hại Nghiêm Trọng Của NOx Đối Với Sức Khỏe

Bệnh Hô Hấp Cấp TínhNguy Cơ Ung Thư PhổiSuy Giảm Chức Năng Phổ

NOx gây ra viêm phế quản,
hen suyễn và các bệnh về
đường hô hấp, đặc biệt
nghiêm trọng ở trẻ em và
người cao tuổi.

Tiếp xúc lâu dài với NOx làm
tăng đáng kể nguy cơ phát
triển ung thư phổi và các bệnh
lý ác tính khác.

Gây tổn thương lâu dài đến
chức năng phổi, làm giảm khả
năng trao đổi khí và ảnh hưởng
đến chất lượng cuộc sống.

Lưu ý quan trọng: Những người làm việc gần các khu vực có nồng độ NOx cao cần được trang bị thiết bị
bảo hộ phù hợp để bảo vệ sức khỏe.

Giải Pháp Giảm Thiểu NOx Trong Giao
Thông Vận Tải
Công Nghệ Xanh Trong Giao Thông
• Xăng sinh học: Giảm đáng kể lượng NOx phát thải
• Xe điện: Không tạo ra khí thải trực tiếp
• Xe hybrid: Kết hợp động cơ điện và xăng
• Giao thông công cộng: Giảm số lượng phương tiện cá nhân

Bộ chuyển đổi xúc tác (catalytic converter) có thể loại
bỏ lên đến 90% khí NOx từ khí thải xe cộ.

Hành Động Từ Mỗi Cá Nhân - Bảo Vệ Môi Trường Sống

Trồng Cây Xanh

Tiết Kiệm Năng Lượng

Cây xanh có khả năng hấp thụ CO₂ và NOx, đồng thời Giảm sử dụng điện và nhiên liệu hóa thạch thông qua
làm sạch không khí một cách tự nhiên và hiệu quả.
việc áp dụng năng lượng tái tạo và thói quen tiết kiệm.
Mỗi hành động nhỏ của chúng ta hôm nay sẽ tạo nên sự thay đổi lớn cho môi trường trong tương lai.

3. Mưa
Acid

2. MƯA ACID
Mưa bình thường

~5,6
Có carbon dioxide hòa tan
 Tạo môi trường acid yếu

Mưa acid

< 5,6
Có SO2, NOx phát thải từ các
hoạt động của con người

Với sự xúc tác của các ion kim loại trong khói bụi, khí SO2, NOx bị oxi
hóa bởi oxygen, ozone, hydrogen peroxide, gốc tự do,… rồi hòa tan
vào nước, tạo thành sulfuric acid và nitric acid.
2SO2 + O2 + 2H2O → 2H2SO4 (xt)
4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3 (xt)

2. MƯA ACID
• Các giọt acid li ti tạo thành theo mưa rơi xuống bề mặt trái đất.
• Mưa acid gây tác động xấu đối với môi trường, con người và sinh vật.
Rõ rệt nhất khi nước mưa có giá trị pH < 4,5.
• Mưa acid ảnh hưởng đến sinh vật, ăn mòn các công trình xây dựng, kiến
trúc bằng đá và kim loại,…

Nguyên Nhân Gây Mưa Acid
Quá trình hình thành mưa acid diễn ra qua nhiều giai đoạn
phức tạp trong khí quyển.
01
Phát thải NOx và SOx
Từ nhà máy, xe cộ, nhà máy điện đốt than
02
Oxy hóa trong không khí
NO → NO₂, SO₂ → SO₃ với sự có mặt của O₂
03
Kết hợp với hơi nước
NO₂ + H₂O → HNO₃, SO₃ + H₂O → H₂SO₄
04
Hình thành mưa acid
Các acid này hòa tan trong giọt nước mưa

Tác Hại Của Mưa Acid

Tác động đến đất và nước Tác động đến công trình
•

Axit hóa đất, giảm độ phù hợp

•

Ăn mòn kim loại, bê tông

•

Rửa trôi dinh dưỡng từ đất

•

Phá hủy tượng đài, di tích

•

Làm nhiễm độc nguồn nước
ngầm

•

Làm hỏng sơn, lớp phủ bảo vệ

•

Gây thiệt hại kinh tế lớn

•

Giải phóng kim loại nặng độc hại

Mưa acid còn gây chết rừng hàng loạt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến
đa dạng sinh học và cân bằng hệ sinh thái.

4. Phú
Dưỡng

1. NGUYÊN NHÂN

Do sự dư thừa dinh dưỡng đã cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho sinh vật
phù du phát triển rất mạnh.
Hiện tượng phú dưỡng xảy ra khi:
• Hàm lượng nitrogen trong nước (ion nitrate, nitrite, ammonium) đạt 300 μg/l.
• Hàm lượng phosphorus (ion phosphate) đạt 20 μg/l.

1. NGUYÊN NHÂN

Nguồn dinh dưỡng ở ao, hồ có nguồn
gốc từ nước thải (công nghiệp, nông
nghiệp và sinh hoạt) thông qua các
cống dẫn nước cố định hoặc chảy
tràn trên mặt đất khi mưa.

1. NGUYÊN NHÂN

Bên cạnh đó, ở nhiều đầm nuôi trồng
thủy sản, sự dư thừa thức ăn chăn nuôi
cũng tạo ra sự dư thừa dinh dưỡng

2. HẬU QUẢ

• Gây cản trở sự hấp thu ánh sáng mặt trời vào
nước, làm giảm sự quang hợp của thực vật
thủy sinh.
• Rong, tảo phát triển mạnh gây thiếu oxygen
trầm trọng cho các loài khác (đặc biệt là cá,
tôm), gây mất cân bằng hệ sinh thái.
• Xác rong, tảo gây ô nhiễm môi trường nước,
không khí và tạo chất bùn lắng xuống lòng
ao, hồ.

KIẾN THỨC CỐT LÕI
Mưa acid
Hoạt động
của
con người

NOx

SO2

Acid mạnh
Nitric acid
Tính oxi hóa mạnh

LUYỆN TẬP

CUỘC ĐUA KIẾN
THỨC
Quét mã QR

Tham gia trả lời các câu hỏi
Hãy ôn luyện kiến thức nào

Cô làm bằng mail của mình trên quizizz ạ
Câu 1: Nguyên nhân chính gây ra NOx trong không khí là:
A) Quá trình đốt cháy nhiên liệu trong giao thông 🚗
B) Hoạt động của các vi sinh vật trong đất 🌱
C) Các hoạt động công nghiệp như khai thác khoáng sản 🏭
D) Sự phát triển của tảo trong nước 🌊
Đáp án đúng: A) Quá trình đốt cháy nhiên liệu trong giao thông
Câu 2: Hậu quả chính của mưa acid là:
A) Gây ô nhiễm không khí 🌫
B) Hủy hoại hệ sinh thái nước 🐟
C) Làm tăng lượng oxy trong không khí 🌬
D) Giảm chất lượng đất trồng 🌱
Đáp án đúng: B) Hủy hoại hệ sinh thái nước
Câu 3: Phú dưỡng xảy ra khi:
A) Nước nhận quá nhiều nitrat và photphat từ phân bón 💧
B) Mưa acid làm tăng nồng độ oxy trong nước 🌧
C) Quá trình quang hợp diễn ra mạnh mẽ trong nước ☀️
D) Nước bị thiếu hụt chất dinh dưỡng 🛑
Đáp án đúng: A) Nước nhận quá nhiều nitrat và photphat từ phân bón

VẬN DỤNG

KIẾN THỨC QUANH
TA
Hoạt động nhóm
Tìm hiểu về phù
dưỡng ở địa
phương
Đề xuất các biện
pháp làm sạch hồ

CẢM ƠN THẦY CÔ
CÙNG CÁC EM HỌC
SINH
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE