NGUYÊN THỊ THOAN

Luyện viết mở bài, kết bài
cho bài văn kể lại một câu chuyện
(Tr 57)

Câu hỏi: Đâu là các bước làm bài văn thuật lại một sự việc?
 
A. Giới thiệu về sự việc - Thuật lại các sự việc theo trình

tự

nhất định - Nêu suy nghĩ, cảm xúc về sự việc.
B. Giới thiệu sự việc - Nêu suy nghĩ, cảm xúc về sự việc.
C. Kể về sự việc -Sắp xếp sự việc theo trình tự thời gian.
D. Giới thiệu hoạt động, sự việc -Trao đổi, thảo luận sự việc.

Thuật lại

Thứ Tư ngày 9 tháng 10 năm
2026
Tiếng Việt: (Viết)

Luyện viết mở bài, kết bài
cho bài văn kể lại một câu
chuyện
1. Luyện

(Tr 57)

 

Bài 1. Xếp các mở bài dưới đây vào nhóm thích hợp.

“Cô bé Lọ Lem” là câu chuyện cổ tích nổi tiếng mà trẻ em trên
khắp thế giới đều đã từng được nghe kể.
Em được mẹ tặng cuốn sách có nhan đề “100 truyện cổ tích
hay nhất thế giới". Đối với em, thú vị nhất là câu chuyện “Cô bé Lọ
Lem".
Tối nào cũng vậy, bằng giọng ấm áp, bà lại kể cho em nghe
một câu chuyện cổ tích từ ngày xửa ngày xưa. Trong những câu
chuyện bà kể, em nhớ mãi câu chuyện Cô bé Lọ Lem với bao nhiêu
phép biến hoá nhiệm màu.

 Mở bài trực tiếp:

 

 Mở bài gián tiếp:

 

Giới thiệu ngay
vào câu chuyện

 Giới thiệu câu chuyện
bằng nhiều cách (nêu
bối cảnh nghe, đọc
câu chuyện; nêu cảm
nghĩ về câu chuyện;
nêu một kỉ niệm gắn
với câu chuyện,…).

“Cô bé Lọ Lem” là câu chuyện cổ
tích nổi tiếng mà trẻ em trên khắp
thế giới đều đã từng được nghe kể.
“Cô bé Lọ Lem” là câu chuyện cổ
tích nổi tiếng mà trẻ em trên khắp
thế giới đều đã từng được nghe kể.
“Cô bé Lọ Lem” là câu chuyện cổ
tích nổi tiếng mà trẻ em trên khắp
thế giới đều đã từng được nghe kể.
 

 

Bài 2. Xác định kiểu kết bài của mỗi đoạn dưới đây:

Em rất thích câu chuyện Cô bé Lọ Lem.
Em rất thích câu chuyện này vì cái kết thật có hậu.
Cô bé Lọ Lem xứng đáng là một trong những câu
chuyện cổ tích hay nhất thế giới.
Câu chuyện Cô bé Lọ Lem dù đã kết thúc nhưng
thế giới của những hoàng tử, công chúa, những
bà tiên với phép màu kì diệu vẫn khiến em thao
thức mãi. Ước gì trong giấc mơ, em được bước
vào thế giới thần tiên ấy.

 Kết bài mở rộng: Nêu
suy nghĩ, cảm xúc,… và
những liên tưởng, suy
luận được gợi ra từ câu
chuyện.

 Kết bài không mở
rộng: Nêu suy nghĩ, cảm
xúc về câu chuyện.

Câu 2. Viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng khác cho bài văn kể
lại câu chuyện Cô bé lọ lem
Mở bài gián tiếp:
Tuổi thơ của em cũng như bao bạn nhỏ khác luôn tràn ngập
những câu truyện cổ tích li kì, hấp dẫn, trong số những truyện mà em
đã đọc, em thích nhất là truyện cổ tích "Cô bé Lọ Lem", cứ mỗi lần nhắc
đến truyện này em lại tưởng tượng ra dáng vẻ xinh đẹp, nhân hậu của
cô bé Lọ Lem.
Kết bài mở rộng:
Dù chỉ là câu chuyện cổ tích, nhưng mỗi nhân vật, dù là chính
diện hay phản diện, đều mang đến cho người đọc một ý nghĩa và bài
học riêng. “Cô bé Lọ Lem" thực sự là câu chuyện cổ tích thú vị đáng
đọc của mỗi người.

Ghi nhớ: 
Có hai cách viết mở bài và hai cách viết kết bài cho bài văn kể
lại một câu chuyện:
- Mở bài trực tiếp là giới thiệu ngay vào câu chuyện. Mở
bài gián tiếp là nói chuyện khác để dẫn vào câu chuyện định kể.
- Kết bài mở rộng là nêu suy nghĩ, cảm xúc,… và những
liên tưởng, suy luận được gợi ra từ câu chuyện. Kết bài không
mở rộng là nêu suy nghĩ, cảm xúc về câu chuyện.

Vận dụng: Kể cho người thân nghe câu chuyện Con vẹt xanh và chia
sẻ với người thân cảm nghĩ của em về câu chuyện.

CON VẸT XANH
Một hôm, trong vườn nhà Tú xuất hiện một con vẹt nhỏ bị thương ở cánh. Thương vẹt,
Tú chăm sóc nó rất cẩn thận. Anh của Tú bảo, vẹt có thể bắt chước tiếng người nên Tú rất
háo hức được nghe nó nói.
Đi học về, Tú chạy đến bên con vẹt nhỏ. Nhận ra Tú, vẹt nhảy nhót há mỏ đòi ăn. Tú
vừa cho ăn, vừa nói với nó như nựng trẻ con:
- Vẹt à, dạ!
Vẹt xù lông cổ, rụt đầu, gù một cái, không thành tiếng dạ, nhưng Tú cũng xuýt xoa:
- Giỏi lắm!
Chợt anh của Tú gọi:
- Tú ơi!
Tú phụng phịu:
- Cái gì?
- Anh gọi mà em trả lời vậy à? Ra phụ anh đi.
Tú buồn bực, vừa đi vừa lẩm bẩm:
- Kêu chi kêu hoài!

Lần nào Tú cũng phụng phịu như thế với anh khi đang chơi với vẹt. Vẹt mỗi
ngày một lớn, lông xanh óng ả, biết huýt sáo lảnh lót nhưng vẫn không nói tiếng
nào. Một hôm, Tú gọi:
- Vẹt à!
Ngờ đâu một giọng the thé gắt lại:
- Cái gì?
Trời ơi, con vẹt nói! Tú sướng quá, nhảy lên reo hò. Tú khoe khắp nơi. Hôm
sau, mấy đứa bạn tới nhà. Tú hãnh diện gọi:
- Vẹt à, dạ!
Vẹt đáp the thé:
- Cái gì?
Các bạn ngạc nhiên thích thú, cười ầm lên. Tú và nghiêm mặt:
- Anh chăm sóc vẹt cực khổ, vậy mà anh gọi, vẹt trả lời “cái gì à?
- Kêu chi kêu hoài!
Các bạn cười bò, tranh nhau gọi vẹt. Nhưng Tú sửng sốt ngồi lặng thinh. Bạn
về rồi, Tú vẫn ngồi lặng như thế. Tú nhớ lại bao lần anh gọi, Tú đã trả lời “Cái gì?”
và cằn nhằn “Kêu chi kêu hoài". Tú hối hận quá, chỉ mong anh gọi để Tú “dạ” một
tiếng thật to, thật lễ phép. Con vẹt nhìn Tú, dường như cũng biết lỗi nên xù lông
cổ, rụt đầu, gù một cái nghe như tiếng:"Dạ!”.

Cảm nghĩ về câu chuyện Con vẹt xanh:
Câu chuyện Con vẹt xanh nhắc em rằng lời nói và cách
cư xử của mỗi người đều ảnh hưởng đến người khác. Em
hiểu cần biết lễ phép, kính trọng ông bà, cha mẹ, anh chị và
không nên trả lời cộc lốc. Tú đã biết nhận lỗi và sửa sai, đó là
điều rất đáng quý.