Khởi động
Em hiểu tâm hồn là gì?
Nuôi dưỡng đời sống tâm hồn
phong phú sẽ mang đến cho
chúng ta điều gì?

Bài 9.
NUÔI DƯỠNG TÂM HỒN
(Văn bản truyện)

Tri thức
đọc hiểu

Cột A
1. Chủ đề

Nối
1…
f

2. Nhân vật

2…
d

3. Chi tiết
tiêu biểu

3…
a

4. Người kể
chuyện

4…
c

5. Đề tài

Nối nội dung cột A với nội dung cột B cho phù hợp
Cột B
a. là chi tiết gây ấn tượng, cảm xúc mạnh đối với người đọc; góp phần
quan trọng tạo nên hình tượng nghệ thuật gợi cảm và sống động trong tác
phẩm.
b. là một chuỗi các sự việc chính được sắp xếp theo một trình tự nhất định
và có liên quan chặt chẽ với nhau nhằm thể hiện nội dung ý nghĩa của tác
phẩm.
c. là vai do tác giả tạo ra để kể các sự việc. Người kể chuyện theo ngôi thứ
nhất là người kể chuyện xưng “tôi”. Người kể chuyện theo ngôi thứ ba là
người kể chuyện giấu mình.
d. là con người, hay loài vật, đồ vật…được miêu tả trong tác phẩm văn
học. Đặc điểm nhân vật thường được bộc lộ qua hình dáng, cử chỉ, hành
động, lời nói, ý nghĩ…
e. là những vấn đề chính mà văn bản nêu lên qua một hiện tượng đời sống.

5…
e f. là hiện tượng đời sống được miêu tả và thể hiện qua văn bản.
6. Cốt truyện 6…
b

Đã bao giờ em nhận
được 1 món quà đặc
biệt khiến em nhớ
mãi? Hãy chia sẻ
trải nghiệm ấy.

Văn bản 1:
LẴNG QUẢ THÔNG
(Pao-tốp-xơ-ki)

I. Trải
nghiệm
cùng văn
bản

I. Trải nghiệm cùng
1.
Đọc văn
bản
văn
bản
2. Kĩ năng dự đoán, suy luận
Suy luận
2. Cảm nhận của Đa-ni trong
lần đầu tiên nghe nhạc giao
hưởng cho thấy điều gì về tâm
hồn cô?
Suy luận
3. Vì sao Đa-ni lại khóc khi biết
khúc nhạc nổi tiếng là món quà
nhạc sĩ E-đơ-va Gờ-ric viết
thặng cô nhân dịp 18 tuổi?
Suy luận
4. Các câu trong ngoặc kép là
lời của ai nói với ai, người
nghe có mặt hay vắng mặt?

II. Suy
ngẫm và
phản hồi

1. Cốt truyện
Sự việc 1

Sự việc 2

Sự việc 3

- Đa-ni bất ngờ
- Cảm xúc, suy
đón nhận món
nghĩ của Đa-ni
quà mà nhạc sĩ
sau khi đón nhận
E-đơ-va
hứa
“món quà đặc
tặng cô mười
biệt”.
năm trước: bản
nhạc viết riêng
cho cô năm
 Truyện kể theo trình
thời
gian, xoay quanh
mười tự
tám
tuổi.

- Đa-ni chuẩn bị
trang phục đi nghe
hòa nhạc cùng cô
Mac-đa và chú Ninxơ trong một đêm
trắng ở công viên.

nhân vật Đa-ni.

2. Nhân vật Đa-ni
Phương diện

Thể hiện trong văn bản

Ngoại hình
Hành
động

Trong quá
trình nghe
Tình cảm,
nhạc
cảm xúc
Hành
động

Sau khi
nghe nhạc Tình cảm,
cảm xúc
Nhận xét chung về tình cảm của người viết với nhân vật:

Nhận xét

* Ngoại hình
- Mặc chiếc áo dài bằng nhung tơ,
màu đen;
- Khuôn mặt trắng xanh nghiêm nghị;
- Hai bím tóc dài lấp lánh màu vàng.

 Cô gái xinh đẹp, trong sáng.

Phương diện

Hành
động

Trong
quá
trình
nghe
nhạc

Thể hiện trong văn bản
- Giật mình, cau mày khi nghe người giới thiệu chương
trình hòa nhạc nhắc đến tên cô.
- Thở một hơi dài…ngăn nước mắt đang nghẹn ở cổ
họng.
- Cúi xuống và áp vào hai lòng bàn tay.
- Khóc, không cần giấu ai nữa.

- Tác động lì lạ, những giai điệu uyển chuyển và những
tiếng sấm sét gợi lên những hình ảnh giống như những
giấc mộng.
- Lòng cô đang ào ạt cơn bão
- Cảm thấy luồng không khí như từ âm nhạc bay vụt lên,
Tình
và cô cố trấn tĩnh lại.
cảm, cảm - Hình dung những hình ảnh núi rừng, quê hương cô và
xúc
âm thanh tiếng tù và, tiếng sóng,…

Nhận xét

 Cô gái có
tâm hồn tinh
tế, mơ mộng,
giàu trí tưởng
tượng, giàu
cảm xúc.

Phương diện

Hành
động

Sau khi
nghe
nhạc

Thể hiện trong văn bản
- Đứng dậy bước nhanh ra cổng công viên, đi trên
đường phố vắng tanh và bước ra bờ biển;
- Nắm chặt hai bàn tay lại và rên rỉ;
- Cười phá lên, mở to mắt nhìn những ánh đèn trên
những con tàu biển.
- Cảm động, biết ơn; tiếc nuối vì không thể nói lời cảm
ơn.

Tình
cảm,
cám xúc

- Hạnh phúc, vui vẻ nhận ra vẻ đẹp tuyệt mĩ của cuộc
sống, cảm giác về cái đẹp của thế giới đã xâm chiếm cơ
thể cô.

Nhận xét

 Cô gái hiểu
biết, luôn biết
ơn, trân trọng
những giá trị
mình được
đón nhận

- Thấy yêu và trân trọng cuộc sống.

Nhận xét chung về tình cảm của người viết với nhân vật:
Yêu mến, ngợi ca cô gái Đa-ni
xinh đẹp, trân trọng cảm xúc, tâm hồn ngây thơ, trong sáng, yêu đời của cô.

2. Nhân vật Đa-ni
- Là cô gái xinh đẹp, trong sáng; có tâm
hồn tinh tế, mơ mộng, giàu trí tưởng
tượng, giàu cảm xúc; hiểu biết, luôn biết
ơn, trân trọng những giá trị mình được
đón nhận.
=> Người viết yêu mến, ngợi ca cô gái
Đa-ni xinh đẹp, trân trọng cảm xúc, tâm
hồn ngây thơ, trong sáng, yêu đời của
cô.

3. Chi tiết tiêu biểu - món quà của nhạc sĩ E-đơ-va Gờ-ríc
- Đánh thức trong tâm hồn Đa-ni những hình ảnh
đẹp đẽ về thiên nhiên quê hương và thời thơ ấu.
- Giúp Đa-ni cảm nhận tình yêu, lòng nhân hậu
mà nhạc sĩ dành cho cô.
- Giúp Đa-ni cảm nhận rõ rệt về tình yêu cuộc
đời, lòng biết ơn, những tình cảm tốt đẹp này sẽ
giúp cô sống một cuộc đời có ý nghĩa.
- Củng cố niềm tin về việc giữ lời hứa của người
lớn với một đứa trẻ.

4. Đề tài và chủ đề văn bản
a. Đề tài
- Nuôi dưỡng đời sống tâm hồn con người.

b. Chủ đề văn bản
- Giá trị, ý nghĩa của món quà tinh thần
và của âm nhạc đối với việc nuôi dưỡng
đời sống tâm hồn con người.

III. Tổng kết

III. Tổng kết
* Đặc điểm thể loại văn bản truyện
- Cốt truyện kể theo trình tự thời gian, xoay quanh
nhân vật chính.
- Nhân vật được khắc họa qua ngoại hình, lời nói,
hành động, tình cảm cảm xúc.
- Chi tiết tiêu biểu góp phần thể hiện đề tài (Nuôi
dưỡng đời sống tâm hồn con người), và chủ đề (Giá
trị, ý nghĩa của món quà tinh thần và của âm nhạc
đối với việc nuôi dưỡng đời sống tâm hồn con
người) của văn bản.

Luyện tập, vận dụng
Nhạc sĩ E-đơ-va- Gờ-ric đã trao món
quà cho Đa-ni như thế nào và Đa-ni đã
đón nhận món quà đó ra sao?
Từ cách trao và nhận món quà của
họ, em nhận ra bài học nào cho mình khi
trao và nhận món quà trong cuộc sống?

- Cách cho đi một món quà:
+ Đặt cả tấm lòng và tình cảm hoặc những lời chúc tốt
đẹp trong món quà trao cho người khác.
+ Giá trị món quà trao đi nhiều khi không cần là vật
chất mà là một niềm vui, sự yêu thương, một sản phẩm
tinh thần,…
+ Cách tặng quà quan trọng hơn món quà, vì vậy, hãy
tặng quà khi người nhận hiểu giá trị của quà tặng đó.
- Cách nhận một món quà:
+ Nhận món quà với thái độ trân trọng, biết ơn, với ý
thức gìn giữ, nâng niu hoặc có những thái độ, hành
động làm tăng lên giá trị, ý nghĩa của món quà.