Khi đọc một bài thơ trào phúng, em cần làm gì?
- Xác định và phân tích được những thủ pháp
nghệ thuật trào phúng.
- Làm rõ tình cảm, cảm xúc của tác giả; chủ đề,
tư tưởng, thông điệp của bài thơ.

Tiết 131 - Đọc mở rộng theo thể loại:

TỰ TRÀO I
(Trần Tế Xương)

I. Trải nghiệm
cùng văn bản

II. Suy ngẫm và
phản hồi

1. Bức chân dung tự họa của tác giả
Đọc sáu câu thơ đầu và hoàn thành phiếu
Từ ngữ, hình ảnh

Nhận xét về bức chân dung tự họa của tác giả

Chẳng phải quan,
chẳng phải dân, ngơ
ngơ, ngẩn ngẩn, đần…

- Nhấn mạnh tình trạng “chẳng phải quan, chẳng
phải dân” của bản thân để tạo tiếng cười trào phúng.

- Bằng lối nói nghịch lí, phóng đại, tác giả tự chê
Hầu chè rượu, sai vặt, trách mình vô dụng: dù chỉ lĩnh lương vợ nhưng
ngày ngày vẫn sai vặt con hầu chè rượu.
lương vợ, phát dần…
 Thể hiện nhân cách và yêu thương vợ con.
Vểnh râu, lên mặt, vai
phụ lão, dáng văn nhân

- Tạo tiếng cười tự trào nhẹ nhàng bằng lối nói hóm
hỉnh, giễu nhại: có lúc tự đắc như phụ lão, văn nhân.

1. Bức chân dung tự họa của tác giả
- Với cách nói nghịch lí, phóng đại, ông Tú tự nhận mình
là người không bình thường vì dù chỉ lĩnh “lương vợ”
nhưng ngày ngày vẫn sai vặt con hầu chè rượu, có lúc tự
đắc như phụ lão, văn nhân.
 Thể hiện nhân cách và yêu thương vợ con.

PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

2. Thủ pháp trào phúng
Đọc 2 câu thơ sau và hoàn thành phiếu:
Có lúc vểnh râu vai phụ mẫu
Cũng khi lên mặt dáng văn thân
Thủ pháp trào phúng

Tác dụng

- Lối nói hóm hỉnh,
giễu nhại với các động
từ “vểnh râu, lên mặt”,
danh từ “phụ lão, dán
văn thân”.

- Giúp tác giả bày tỏ sự cảm thấy không
phải với chính mình, sự bất lực với chính
mình. Tiếng cười ở đây mang ý nghĩa giải
thoát cho sự bức bách, bất lực trước hoàn
cảnh của Trần Tế Xương.

PPT 模板 http://www.1ppt.com/moban/

3. Tình cảm, cảm xúc của tác giả
Đọc 2 câu thơ cuối và hoàn thành phiếu
1. Tác giả thể hiện tình - Lo lắng cho thời cuộc, quan tâm đến vận
cảm, cảm xúc gì trong
mệnh đất nước.
hai câu thơ cuối?
2. Điều đó giúp ta hiểu - Tác giả là người yêu nước, bất bình trước
thực trạng hỗn loạn của xã hội.
gì về nhà thơ?

4. Chủ đề và thông điệp văn bản
a. Chủ đề
- Chế giễu sự bất lực của bản
thân và tố cáo xã hôi nhiễu
nhương đương thời.
- Căn cứ xác định: Nhan đề,
bức chân dung tự họa và tình
cảm, cảm xúc của tác giả.

b. Thông điệp văn bản
- Sự tự nhận thức về tình cảnh
của mình: bất lực trước hoàn
cảnh và tố cáo xã hội giao thời
đầy nhiễu nhương, mâu thuẫn
đã đẩy những trí thức như ông
vào tình cảnh này.

Luyện tập,
vận dụng

Câu 1: Văn bản “Tự trào I” viết theo thể thơ gì?

Thất ngôn bát cú
luật Đường

Bảy chữ

Câu 2: Tự trào có nghĩa là gì?

Tự cười mình

Tự kể về mình

Câu 3: Thủ pháp trào phúng được sử dụng trong văn
bản là gì?

Nói quá, phóng đại, ẩn
dụ, giễu nhại.

Nghịch lí, phóng đại, nói
hóm hỉnh, giễu nhại

Câu 4: Những cặp câu nào đối với nhau?

3 – 4, 5 – 6

2 – 3, 4 – 5

Câu 5: Câu 1 niêm với câu nào?

Câu 2

Câu 8

Tạm biệt các
em!