Khởi động
Sử dụng plicker kiểm tra kiến
thức của HS trước khi vào
bài ôn tập

8

2

3

Bài mới

5

9

10
ay
ot

9

4

0
1
g
o
n
h
ộ
C mc
điể bạn

á
Ph

iểm
8đ
ng bạn
Cộ
cho

1

m
ể
i
đ
9
g
n
n
ạ
ộ
b
C ho
c

VÒNG QUAY
MAY MẮN

QUAY

1. Bài 8 chúng ta đang học tên là gì?

A

Những cung bậc tình cảm

B

Những cung bậc cảm xúc

C

Những cung bậc yêu thương

D

Những cung bậc thương yêu

2. Thể loại văn bản chính của bài 8 là gì?

A

Thơ lục bát

B

Thơ thất ngôn

C

Thơ song thất lục bát

D

Tùy bút

3. Văn bản đọc kết nối chủ điểm thuộc thể loại gì?

A

Văn bản nghị luận

C

Truyện ngắn

B

D

Văn bản thông tin

Tùy bút

4. Số chữ, số dòng trong thơ song thất lục bát
có đặc điểm:

A

Gồm cặp lục bát đến cặp song
thất luân phiên kế tiếp nhau

C

Gồm cặp song thất và cặp lục
bát luân phiên kết tiếp nhau

B

Gồm cặp lục bát đến 1 câu
7 chữ luân phiên kế tiếp nhau

D

Gồm 1 câu 7 chữ đến cặp lục
bát luân phiên kế tiếp nhau

5. Thơ song thất lục bát thường ngắt nhịp:

A

2 dòng thất nhịp chẵn, dòng lục
thường nhịp 2/2/2, bát 2/2/2/2

C

2 dòng thất nhịp lẻ, dòng lục
thường 2/2/2, bát 2/2/2/2

B

2 dòng thất nhịp chẵn, dòng lục
thường nhịp 3/3, bát 4/4

D

2 dòng thất nhịp lẻ, dòng lục
thường 3/3, bát 4/4

Tiết 111:

ÔN TẬP BÀI 8

I. Phần đọc, thực
hành tiếng Việt

1. Đặc điểm thể thơ song thất lục bát
- Số chữ, số dòng: gồm cặp song thất (bảy tiếng) và cặp lục bát (sáu - tám
tiếng) luân phiên kế tiếp nhau trong toàn bài.
- Vần: Tiếng cuối của dòng thất đầu tiên hiệp vần với tiếng thứ 5 của dòng
thất tiếp theo (vần T). Tiếng cuối của dòng thất tiếp theo hiệp vần với tiếng
cuối của dòng lục (vần bằng). Tiếng cuối của dòng lục hiệp vần với tiếng
thứ 6 của dòng bát (vần B). Tiếng cuối của dòng bát hiệp vần với tiếng thứ 5
của dòng thất kế đó (vần B) và cứ thế tiếp tục.
- Nhịp: Hai dòng thất đưọc ngắt nhịp lẻ, thường là 3/4; dòng lục và dòng bát
ngắt nhịp linh hoạt hơn (dòng lục thưòng ngắt nhịp 2/2/2, dòng bát thường
ngắt nhịp 2/2/2/2).

2. Bảng hệ thống các văn bản đã học
Văn bản
Nỗi nhớ
thương của
người chinh
phụ
Hai chữ
nước nhà

Tì bà hành

Từ ngữ, hình ảnh
độc đáo

Mạch cảm xúc

Cảm hứng
chủ đạo

Chủ đề

Văn Từ ngữ, hình
bản
ảnh độc đáo
Nỗi nhớ - oanh già, ý
thương nhi gáy trước
của nhà, đào quyến
người gió đông, tuyết
chinh mai trắng bãi,
phụ đào đông đỏ
bờ…

Mạch cảm
Cảm hứng
xúc
chủ đạo
- Nỗi nhớ - Niềm cảm
thông sâu sắc
thương,
với
tình
cảnh
vò
mong ngóng
võ,
cô
đơn
của
xen
lẫn
người chinh phụ
trách hờn trẻ có chồng đi
của người chinh chiến nơi
chinh phụ ải xa, qua đó, lên
dành
cho tiếng phê phán
chồng.
chiến tranh.

Chủ đề
- Nỗi nhớ
thương của
người chinh
phụ đối với
người chồng
đi
chinh
chiến nơi ải
xa.

Văn bản Từ ngữ, hình ảnh
Mạch cảm xúc
độc đáo
Hai chữ giang san gánh - Nỗi đau xót, khắc khoải của
nước nhà vác, cậy, ngọn cờ người cha khi bị giặc bắt đưa
độc lập máu đào sang Trung Quốc đành nhờ con
còn giây, ra tay thay mình làm tròn bổn phận với
buồm lái, xoay nước nhà
với cuồng phong, - Niềm tự hào của người cha khi
nghìn thu tiếng nhắc con về những chiến công
nữ anh hùng còn hào hùng đánh giặc, giữ nước
ghi, vì giống nòi trong lịch sử và bổn phận giữ
huyết chiến bao gìn giang sơn của mỗi thế hệ
phen, gươm reo - Nhấn mạnh trách nhiệm của
chính khí, nước con là trang nam nhi đầu đội trời
rền dư uy,...
chân đạp đất, phải sống sao cho
không hổ thẹn với lịch sử, với tổ
tiên, với đấng sinh thành

Cảm hứng chủ
đạo
- Ca ngợi tình
cảm yêu nước, tự
hào dân tộc và
thể hiện sự đồng
tình với quan
niệm của người
cha về bổn phận
của kẻ “làm trai”
đối với vận mệnh
nước nhà.

Chủ đề
- Lòng yêu
nước
và
niềm đau
đáu với vận
mệnh dân
tộc
của
người cha.

Văn bản

Từ ngữ, hình ảnh độc đáo

Tì bà Đàn ai nghe vẳng ven sông/
hành Dừng dây tơ nấn ná làm thinh.
Vặn đàn mấy tiếng dạo qua/
Dẫu chưa nên khúc tình đà
thoảng bay
Ngón buông bắt khoan khoan
dìu dặt/ Trước Nghê thường sau
thoắt Lục yêu.
Bình bạc vỡ tuôn đầy dòng
nước/ Ngựa sắt giong, xô xát
tiếng đao
Nghe não ruột khác tay đàn
trước
Khắp tiệc hoa sướt mướt lệ rơi.

Mạch cảm xúc
- Nỗi buồn man mác
trong khung cảnh
khuya trên bến Tầm
Dương văng vẳng
tiếng đàn.
- Cảm xúc trào dâng
theo tiếng đàn nhiều
cung bậc như chính
cuộc đời ba chìm bảy
nổi của người ca nữ.
- Cảm xúc lắng đọng
của những người
đồng điệu, tri âm.

Cảm hứng
chủ đạo
Cảm
hứng về sự
đồng điệu
của những
cảm xúc
đẹp đẽ, sâu
lắng giữa
người chơi
đàn
và
người nghe
đàn.

Chủ đề
Sự
đồng
cảm
với nỗi
niềm
và thân
phận
người
ca nữ.

Nhận xét về vần, nhịp của đoạn trích sau
Ngập ngừng lá rụng cành trâm.
Buổi hôm nghe dậy tiếng cầm xôn xao.
137. Hẹn nơi nao, Hán Dương cầu nọ,
Chiều lại tìm, nào có tiêu hao.
Ngập ngừng gió thổi áo bào,
Bãi hôm tuôn dẫy nước trào mênh mông.
141. Tin thường lại người không thấy lại,
Hoa dương tàn đã trải rêu xanh.
Rêu xanh mấy lớp chung quanh,
Chân đi một bước, trăm tình ngẩn ngơ.
(Chinhphụ ngâm, nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn,
bản diễn Nôm: Phan Huy ích)

Nhận xét về vần, nhịp của đoạn trích sau
Ngập ngừng/ lá rụng cành trâm (B).
Buổi hôm nghe dậy/ tiếng cầm (B) xôn xao.
137. Hẹn nơi nao,/ Hán Dương cầu nọ (T),
Chiều lại tìm,/ nào có (T) tiêu hao (B).
Ngập ngừng/ gió thổi áo bào (B),
Bãi hôm tuôn dẫy/ nước trào (B) mênh mông (B).
141. Tin thường lại/ người không (B) thấy lại (T),
Hoa dương tàn/ đã trải (T) rêu xanh (B).
Rêu xanh/ mấy lớp chung quanh (B),
Chân đi một bước,/ trăm tình (T) ngẩn ngơ.
(Chinh phụ ngâm, nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn,
bản diễn Nôm: Phan Huy ích)

3. Thực hành tiếng Việt
Xác đinh ý nghĩa của các yếu tố Hán Việt đồng âm
khác nghĩa trong các nhóm từ ngữ sau:
Thần đồng, đồng tâm hiệp lực
Đồng minh hội, tường minh:

Thần đồng, đồng tâm hiệp lực

Đồng minh hội, tường minh:

- Yếu tố “đồng” trong “thần đồng”
có nghĩa “đứa trẻ” nên “thần đồng”
để chỉ đứa trẻ có khả năng vượt trội
ở một lĩnh vực nào đó.
- Yếu tố “đồng” trong “đồng tâm
hiệp lực” có nghĩa “cùng, cùng
nhau” nên “đồng tâm hiệp lực” là
chung lòng góp sức lại với nhau để
làm những việc lớn, đạt đến mục
đích chung.

- Yếu tố “minh” trong “đồng
minh hội” có nghĩa “thề; có quan
hệ tín ước” nên “đồng minh hội”
để chỉ một tổ chức với các thành
viên đã cùng thề, cùng giao ước/
thoả thuận/ cam kết với nhau.
- Yếu tố “minh” trong “tường
minh” có nghĩa “làm cho rõ” nên
“tường minh” có nghĩa là diễn đạt
trực tiếp, rõ ràng.

II. Phần viết,
nói và nghe

1. Những lưu ý khi viết bài văn nghị luận phân tích một văn bản thơ
a. Xác định và làm rõ chủ đề của bài thơ:
- Trước tiên, cần đọc kỹ để hiểu rõ nội dung, ý nghĩa chính của bài thơ. Chủ đề có thể là một vấn
đề lớn như tình yêu quê hương, con người, thiên nhiên, hay các triết lý sâu xa về cuộc sống.
- Cần phân tích những câu thơ, hình ảnh, ngôn từ mang tính biểu tượng để làm rõ chủ đề đó.
b. Chú ý đến các nét đặc sắc về nghệ thuật:
- Thơ có ngôn ngữ cô đọng, hình ảnh biểu cảm, và thường sử dụng nhiều biện pháp tu từ (như ẩn
dụ, hoán dụ, so sánh, nhân hóa,...). Khi phân tích, cần chú trọng những biện pháp nghệ thuật mà
tác giả sử dụng và giải thích vì sao chúng có hiệu quả trong việc truyền tải nội dung.
- Cách dùng từ, nhịp điệu, thể loại thơ cũng là những yếu tố nghệ thuật cần xem xét. Chúng góp
phần tạo nên phong cách riêng và giá trị thẩm mỹ cho bài thơ.
c. Đánh giá hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm:
- Sau khi phân tích các yếu tố nghệ thuật, cần nêu bật được tác động của chúng đối với cảm xúc
người đọc. Bài thơ có tạo nên sự rung động, gợi nên những hình ảnh sống động, hay làm nổi bật
thông điệp mà tác giả muốn truyền tải hay không?

2. Điều kiện để cuộc thảo luận nhóm về một vấn đề trong đời sống
trở nên thú vị và hữu ích
- Chọn một chủ đề có ý nghĩa, liên quan đến đời sống thực tế và thu hút sự quan tâm của tất cả thành
viên trong nhóm.
- Tạo không khí cởi mở, tôn trọng ý kiến cá nhân, giúp mọi người cảm thấy thoải mái khi chia sẻ quan
điểm mà không lo bị chỉ trích hay đánh giá.
- Thời gian thảo luận cần được phân chia một cách hợp lý, để mọi người có cơ hội phát biểu mà không
bị ngắt lời hoặc chiếm dụng quá lâu.
- Các thành viên cần có kiến thức nền tảng về vấn đề thảo luận. Tìm hiểu trước về chủ đề sẽ giúp cuộc
thảo luận trở nên phong phú và có chiều sâu.
- Mỗi người cần lắng nghe kỹ lưỡng và tôn trọng ý kiến của người khác, đồng thời biết cách phản biện
một cách xây dựng để tạo ra những cuộc trao đổi ý nghĩa.
- Có một người dẫn dắt thảo luận sẽ giúp kiểm soát tiến độ, định hướng cuộc nói chuyện và đảm bảo
không ai bị bỏ qua.
- Sử dụng hình ảnh, video, biểu đồ hoặc tài liệu minh họa có thể làm cho cuộc thảo luận trở nên sinh
động và dễ hiểu hơn.
- Bên cạnh việc nêu ra vấn đề, cần hướng đến những giải pháp hoặc cách thức xử lý vấn đề để cuộc
thảo luận trở nên hữu ích và có ý nghĩa thực tiễn.

Vận dụng

Vì sao cần chia sẻ tình cảm
của mình với người khác và
thấy hiểu cảm xúc của họ?

- Khi chia sẻ cảm xúc, chúng ta tạo ra sự kết nối sâu sắc hơn với người khác. Điều này
giúp xây dựng mối quan hệ bền chặt, đáng tin cậy và thân thiện. Việc thấu hiểu cảm xúc
của người khác cũng thể hiện sự quan tâm, từ đó làm cho mối quan hệ trở nên gần gũi
hơn.
- Chia sẻ cảm xúc, đặc biệt là khi gặp khó khăn, giúp giải tỏa căng thẳng và cảm giác nặng
nề. Khi có người lắng nghe và thấu hiểu, chúng ta cảm thấy được an ủi và không cô đơn
trong tình huống khó khăn.
- Hiểu và thấu cảm với cảm xúc của người khác giúp chúng ta trở nên nhạy bén và chu
đáo hơn. Điều này không chỉ làm cho bản thân chúng ta trở thành người tốt hơn mà còn
tạo ra môi trường sống tích cực và đoàn kết hơn.
- Nhiều xung đột xảy ra do hiểu lầm hoặc không biết cảm xúc của người khác. Khi chia sẻ
và thấu hiểu lẫn nhau, chúng ta có thể giải quyết những mâu thuẫn một cách êm đẹp,
tránh được sự căng thẳng hoặc bất đồng kéo dài.
- Khi chia sẻ cảm xúc của mình và nhận lại sự thấu hiểu, chúng ta cảm thấy được tôn
trọng và công nhận. Điều này không chỉ tăng cường sự tự tin mà còn giúp củng cố lòng
tin giữa các cá nhân trong mối quan hệ.

Tạm biệt các
em!