BÀI.
1

THẾ

GIỚI
KÌ
ẢO

Tieát 5,6

KHỞI
ĐỘNG

Em biết gì về trò chơi
chọi dế?

Câu hỏi thảo luận

1
2

Em hiểu gì về trò chơi dế
chọi?
Điều gì sẽ xảy ra nếu
một vị vua quá mê trò
chơi này?

Gợi
• Dểý chợi

từng là trò giải
trí phổ biến trong cung
đình và dân gian.

• Khi người đúng đầu đất
nước quá say mê trò
chơi, nhiều hệ lụy có thể
xảy ra đối với nhân dân.

“

Một trò
chơi nhỏ
bé
nhưng
có thể
làm
thay đổi
cả vận
mệnh
con
người

”

. ĐỌC VĂN BẢN

KHÁM PHÁ VĂN BẢNTÓM TẮT TRUYỆN ĐẾ
CHỌ!
CÁC SỰ VIỆC
CHÍNH

1
2
3
4
5
6
7

Vua mê chọi dế, quan lại ép
dân
tìm dế
quý để
nộp vụ
lên.tìm
Thành
bị giao
nhiệm

dế,
gia chỉ
đình
rơikì
vào
cảnhbà
khốn
Nhờ
dẫn
lạ của
đồng
cùng.
gù,
bắt được
dếchết
quý. dế,
ConThành
trai Thành
lỡ làm
sợ bị cha đánh nên bỏ đi, rơi
xuống giếng.
Xuất hiện con dế nhỏ lại, chọi
đâu thắng đó.

Nhờ con dế, nhà Thành được
ban thường, trở nên giàu sang,
phúsau,
quý.con trai kể
Hơn một năm
mình
đã hoá thành con dế ấy.

2

KHÔNG GIAN - THỜI GIAN TRONG
1. KHÔNG
TRUYỆN 2. THỜI
GIAN

• Nhà của Thánh
• Điện thờ của bà đồng
gù làm nghề bói
toán.
• Ngôi chúa có mộ cổ
• Thôn nhỏ nơi Thành
sinh sống.
• Huyện Hoà ẩm, tỉnh
Thiềm Tây...

Ngôi chúa có
mộ cổ

GIAN

Nhà của
Thánh

Điện thờ bà
đồng gù

Thòn nhỏ, huyện Hoà ẩm, tinh
Thiềm Tây.

đời sống thường ngày của con
người.

Thời gian trong sinh
hoạt đời thường của
con người:
Con trười - Thành
Tây, nhí đề hơn một
năm.
Không quá vài năm, nhà
Thành trở nên giàu sang,
phú quý.
Toàn bộ câu chuyện
diễn một trong thời
điểm xác định của lịch
Sử:
đời Tuyên Đức nhà
Minh

Không gian và thời gian cụ
thể, xác thực giúp câu

NHÂN VẬT THÀNH – BI KỊCH DO DẾ
VÌ ĐẾ CHỌI, GIA ĐÌNH THÀNH CHỊU CẢNH
CHỌI
KHỐN
KHỔ

NHỮNG NỖI KHỔ CỦA
THÀNH
Bị ép giữ chức lí
Thành bị chính
giao nhiệm vụ
tìm dế quý đề nộp cho
quan trên.
Gia Sản cạn kiệt
Thu nhập không đủ,
cuộc sống ngày càng
khó khăn.
Bị đánh đập
tàntìm
tệ được dế chọi đạt
Không
yêu cầu nên bị lí dịch đánh
đáp dã man.
Lo buồn, muốn tự tử
Áp lực nặng nề khiến
Thành bế tắc, vợ tìm đến
đồng
Conbà
trại
gặpgù.
tai
nạn
Con
trại lỡ làm chết đề
quý, bỏ trốn, rơi xuống
giếng.

Bị đánh đáp vì
không tìm được
dế quý

Vợ tìm đến bói
toán để cầu
cứu

Con trại lỡ
làm chết đề
quý

Con trại bò
trốn, rơi
xuống giếng

TÂM TRẠNG
THÀNH
Lo
lãn
g

Đau
khổ

Bề
tác

Tuyệt
vọng

Dế chọi – một trò chơi vô bố nhưng lại gây ra bao nổi
đau khố, bi kịch cho những người dân lương thiện dưới
chẽ độ phong kiến.

NHÂN VẬT THÀNH - SỰ
NHỜ DẾ CHỌI, GIA ĐÌNH THÀNH TRỞ NÊN GIÀU
ĐỔI
ĐỜI
SANG PHÚ QUÝ

Được miễn sai
dịch
Trì huyện cho

Thành
miễn chức lí
Được chính.
trọng
thường
Hơn năm sau,
quan tỉnh
lại ban thường lớn.
Ca ngơi bề
thế vài năm,
Không quá
nhà Thành có ruộng
vườn trăm khoảnh,
nhà nguy nga.
Giàu sang phú
quý
Giàu có hơn cả
các
nhà thể gia trong
vùng.

SỰ ĐỐI
TRƯỚC KHI CÓ DẾLẬP SAU KHI CÓ DẾ

QUÝ

Nghèo
khố, kho
khán
Bị đánh
dập, áp
bức

Từ một gia đình nghèo
Gia đình
khổ,
đau khố,
Nhờ một con dế nhỏ mà
bề tác
đổi đời,
trở nên giàu sang phú
Nhà nát
ĐIỀU NGHICH Một con đẽ nhỏ lạiquý.
quyết định số phận nghèo nân,
tiêu điều
LÍ Qua đó, tác giả phê
sự vô lí, tùy tiện của
kẻ
cả phán
gia đình!
cầm quyền

QUÝ

Giàu
sang,
sung
túc
Được trọng
thường,
nâng đỡ
Gia đình
hạnh phút,
viên màn
Ca ngơi bề
thể, lầu gác
nguy nga

YẾU TỐ KÌ ẢO

Mảnh giấy chỉ đường
bắt dế của bà đồng
gù.

Thành Danh bắt được
dế chọi nhỏ bé có sức
mạnh phi thường

Con dế nhảy múa
mỗi khi nghe
tiếng đàn

TÁC DỤNG
•Tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện.
•Giúp tháo gỡ tình huống.
•Thể hiện trí tưởng tượng phong phú của
tác giả.

Con trai Thành
Danh sống lại và
kể chuyện hóa dế.

TÍNH CHẤT HIỆN
THỰC

Thời gian lịch sử xác định

Địa danh cụ thể.

Quan lại tham lam,
áp bức dân chúng.

THÁI ĐỘ TÁC
GIẢ
•Phê phán xã hội phong kiến.
•Cảm thông với nhân dân lao động.

Cuộc sống khổ cực
của người dân.

NỘI DUNG, CHỦ ĐỀ,
NỘI DUNGNGHỆ THUẬTNGHỆ THUẬT

 Kể về số phận gia đình
Thành gắn với việc
chọi dế.
 Phê phán xã hội phong
kiến bất công.
 Thể hiện niềm cảm
thương đối với người
dân.

✓ Cốt truyện hấp dẫn.
✓ Kết hợp hiện thực và kì
ảo.
✓ Xây dựng tình huống đối
lập đặc sắc.
✓ Lời kể sinh động.

CHỦ ĐỀ

Những nghịch lí khó tin trong cuộc sống mà nguyên nhân
chỉ từ một con dế nhỏ, qua đó, tác giả phê phán sâu sắc
xã hội phong kiến đương thời.

III. KHÁI QUÁT CÁCH
ĐỌC
CÁCH ĐỌC
 Xác định thể loại và đặc điểm của văn bản.
 Xác định vấn đề/luận đề mà văn bản tập trung trình bày.
 Tìm hiểu hệ thống luận điểm, cách triển khai và mối quan hệ
giữa các luận điểm.
 Phân tích lí lẽ và bằng chứng được sử dụng để làm sáng tỏ luận
điểm.
 Nhận xét cách lập luận, cách tổ chức và trình bày thông tin của
tác giả.
 Đánh giá nội dung và ý nghĩa của văn bản; liên hệ với bản thân và
thực tiễn.

IV. LUYỆN TẬP, VẬN
DỤNG
LUYỆN TẬP
Đặc điểm của truyện truyền kì?
1

2

Cốt truyện tổ
chức theo trật
tự tuyến tính

Cốt
truyện

Thành trong truyện Dế
chọi, đặt ra các câu hỏi
dành cho nhân vật.

Yếu tố hiện thực

Yếu tố kỳ ảo

Tưởng tượng cuộc

gặp gỡ với nhân vật

Hiện
Thực
3

✓

VẬN DỤNG

 Viết đoạn văn (7–9
Kỳ ảo

câu):
Nhận xét về tính chất
kì ảo trong truyện Dế
chọi.