BÀI 26. KHOÁ LƯỠNG PHÂN
I. KHÓA LƯỠNG PHÂN LÀ GÌ?

HOẠT ĐỘNG NHÓM ĐÔI

Em hãy cùng bạn thực hiện các hoạt động sau:

Hoa sữa

Cây sấu

Cỏ mần trầu

Rau má

Em hãy điền tên các sinh vật trên vào các nhóm có đặc điểm phù hợp
theo sơ đồ sau:

?

KHÓA LƯỠNG PHÂN

Sơ đồ khóa lưỡng phân cho 5 giới sinh vật

BÀI 26. KHOÁ LƯỠNG PHÂN
I. KHÓA LƯỠNG PHÂN LÀ GÌ?
Khóa lưỡng phân là
gì?
- Khóa lưỡng phân được xây dựng giúp xác định vị trí
phân loại của loài một cách thuận lợi, trong đó khóa
lưỡng phân là khóa phân loại phổ biến nhất.
- Nguyên tắc của khóa lưỡng phân là từ một tập hợp các đối
tượng ban đầu được tách thành hai nhóm có những đặc điểm
đối lập với nhau. Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn
và khác nhau bởi các đặc điểm dùng để tách.
- Ý nghĩa: Khóa phân loại được xây dựng giúp xác định vị trí phân loại của
loài một cách thuận lợi, trong đó khóa lưỡng phân là khóa phân loại phổ biến
nhất.

Khi đi vào một khu vườn rộng, em bắt gặp rất nhiều loài sinh vật khác
nhau bao gồm thực vật, động vật, nấm,… Em có thể phân biệt được
các loài không? Làm thế nào để em có thể thực hiện được việc đó?

Có thể phân biệt được các loài bằng cách phân loại chúng ra thành từng
nhóm dựa vào các đặc điểm chung của từng nhóm và đặc điểm riêng của
từng loài.

BÀI 26. KHOÁ LƯỠNG PHÂN
II. XÂY DỰNG KHÓA LƯỠNG PHÂN
 Cách

xây dựng khóa lưỡng phân:
Xác định đặc điểm đặc trưng đối lập của mỗi sinh vật, dựa vào đó phân chia
chúng thành hai nhóm cho đến khi mỗi nhóm chỉ còn lại một sinh vật.
Bước 1. Lựa chọn đặc điểm để phân chia được các loài
cần phân loại thành hai nhóm. Tiếp tục phân chia cho
đến khi mỗi nhóm chỉ còn một sinh vật.

Bước 2. Vẽ sơ đồ khóa lưỡng phân.

 Ví

dụ xây dựng khóa lưỡng phân một số loài động vật sau:

Cho các loài sinh vật như hình dưới đây. Hãy tiến hành xây
dựng khóa lưỡng phân để phân loại chúng.
* Các bước phân loại:
- Bước 1: Có chân và không có chân
+ Có chân: Chim, bọ ngựa, khỉ, rùa
+ Không chân: cá mập
- Bước 2: Có cánh và không có cánh:
+ Có cánh: chim, bọ ngựa
+ Không có cánh: Khỉ, rùa
- Bước 3: Có một đôi cánh và có hai đôi cánh
+ Có một đôi cánh: chim
+ Có hai đôi cánh: bọ ngựa
- Bước 4: Có mai và không có mai
+ Có mai: rùa
+ Không có mai: khỉ
* Sơ đồ phân loại:

TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Trong các phát biểu sau, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
a. Nguyên tắc của khóa lưỡng phân là từ một tập hợp các đối tượng ban đầu
được tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập với nhau. (Đ)
b. Xây dựng khóa lưỡng phân gồm 4 bước. (S)
c. Trong xây dựng khóa lưỡng phân, để xác định được các đặc điểm đặc
trưng, người ta thường dựa vào đặc điểm hình thái đặc trưng của loài. (Đ)
d. Khóa lưỡng phân sẽ được dừng phân loại khi đã phân loại triệt để được
các loài sinh vật. (Đ)

Câu hỏi 2. Em và bạn ngồi cùng bàn hãy sử dụng nguyên tắc khóa lưỡng
phân để phân loại các vật dụng có trong cặp sách của em hoặc của bạn, từ
đó quyết định cách sắp xếp chúng sao cho gọn gàng và thuận tiện nhất khi
sử dụng.

Sách: - Sách giáo khoa + Sách giáo khao KHTN
                                      + Sách giáo khoa Toán
          - Sách bài tập      + Bài tập KHTN
                                      + Bài tập Toán