GIA SƯ HỒ HOÀNG GIA - BUỔI 5/16
(12/09/2026)

TRI THỨC TIẾNG VIỆT &
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TỪ ĐƠN,
TỪ PHỨC
HỒ HOÀNG GIA

01

TỪ ĐƠN,
TỪ PHỨC

BÀI TẬP
1
"Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài
kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành
phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh
một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn."
Từ đơn

Từ phức
Từ ghép

Từ láy

Thế nào là từ
đơn?
Thế nào là từ
phức?

1

Từ đơn, từ phức
- Từ đơn do một tiếng tạo thành.
- Từ phức do hai hay nhiều tiếng tạo
thành.
Từ phức được phân làm hai loại (từ
ghép và từ láy).
+ Từ ghép là những từ phức được tạo
ra bằng cách ghép các tiếng có nghĩa
với nhau.
+ Từ láy là những từ phức được tạo ra

BÀI TẬP
2
Trong văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” có những từ láy mô
phỏng âm thanh như véo von, hừ hừ. Hãy tìm thêm những từ láy
thuộc loại này trong văn bản.

Từ láy mô phỏng âm thanh: phanh
phách, phành phạch, ngoàm ngoạp, văng
vẳng…

BÀI TẬP
3
Tìm và nêu tác dụng của từ láy trong các câu sau:
- Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt,
tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ.
- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp
như hai lưỡi liềm máy làm việc.

BÀI TẬP
3
a) Các từ láy:
+ Phanh phách: âm thanh phát ra do một vật sắc tác động liên tiếp vào một vật khác.
+ Ngoàm ngoạp: (nhai) nhiều, liên tục, nhanh.
+ Dún dẩy: điệu đi nhịp nhàng, ra vẻ kiểu cách.
- Tác dụng:
+ Dùng để miêu tả Dế Mèn.
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp cường tráng, mạnh mẽ khiến cho hình ảnh Dế Mèn hiện lên một cách
sinh động
b) Từ láy và tác dụng của từ láy:
- Từ láy mô phỏng âm thanh: văng vẳng, thảm thiết…
- Tác dụng từ láy:
+ “phanh phách, ngoàm ngoạp”: miêu tả hành động của Dế Mèn, qua đó lột tả dáng vẻ khoẻ
mạnh, hùng dũng của chú.
+ “dún dẩy”: miêu tả dáng đi của Dế Mèn, qua đó giúp người đọc thấy được tính cách kiêu
ngạo của chú.

BÀI TẬP
4
Từ ngữ trong bài “Bài học đường đời đầu tiên” được dùng rất sáng
tạo. Một số từ ngữ được dùng theo nghĩa khác với nghĩa thông
thường, chẳng hạn nghèo trong nghèo sức, mưa dầm sùi sụt
trong điệu hát mưa dầm sùi sụt.
Hãy giải thích nghĩa thông thường của nghèo, mưa dầm sùi sụt và
nghĩa trong văn bản của những từ này.

02

NGHĨA CỦA
TỪ NGỮ

BÀI TẬP
5
Đặt câu với thành ngữ: ăn xổi ở thì, tắt lửa tối đèn, hôi như
cú mèo.

03

BIỆN PHÁP
TU TỪ

BÀI TẬP
6
Trong đoạn trích “Bài học đường đời đầu tiên” có những hình ảnh
so sánh thú vị, sinh động. Hãy tìm một số câu văn có sử dụng
biện pháp tu từ so sánh trong văn bản này và chỉ ra tác dụng của
biện pháp tu từ đó.

H
Đ

LUYỆN TẬP
VÀ
VẬN DỤNG

Tìm 5 ví dụ
về: Từ đơn,
từ phức
trong các
tác phẩm
văn học

Đặt 3 câu
với 3 thành
ngữ bất kì

Viết một
đoạn văn
miêu tả vẻ
đẹp quê
hương em,
trong bài có
sử dụng các
từ láy mô
phỏng âm
thanh

GIA SƯ HỒ HOÀNG GIA - BUỔI 5/16
(12/09/2026)

CẢM ƠN CÁC
EM ĐÃ CHÚ
Ý THEO DÕI!
HỒ HOÀNG GIA