Chương
I
NĂNG LƯỢNG

CƠ

HỌC
Bài

2
NĂNG.

ĐỘNG
NĂNG

THẾ

MỤC TIÊU
1

Sau bài học, em
sẽ:

Viết được biểu thức
tính động năng của
vật.

2

Viết được biểu
thức tính thế
năng của vật ở
gần mặt đất.

KHỞI ĐỘNG
Khi chơi xích đu, động năng của người chơi thay đổi như
thế nào trong khi chuyển động từ vị trí cao nhất A tới vị
trí thấp nhất O?

A

Quét QR mô phỏng
PhET Energy Skate
Park

O
(Câu trả lời sẽ được bật mí sau khi tìm hiểu về Động năng!)

I. ĐỘNG
NĂNG
Một quả bóng bi-a chuyển động đến
đập vào quả bóng bi-a khác làm nó
chuyển động

Các phần tử khí chuyển động

Dòng nước chảy có thể làm

tạo thành gió làm quay tuabin

quay các bánh xe nước

của máy phát điện gió

Ở trên là các ví dụ về động
năng. Vậy theo em động năng là

1

Quả bóng bi
chuyển động làm
bóng bi khác
chuyển động.

I. ĐỘNG
2 NĂNG
Gió làm thuyền
buồm,
tua bin quay.

3

Nước chảy làm
quay các bánh
xe nước.

Năng lượng mà vật có được
do chuyển động gọi là động

TÁC DỤNG CỦA VẬT CHUYỂN
ĐỘNG
1 Búa có khối lượng càng
lớn

2

và chuyển động càng
nhanh

3

thanh thép biến
dạng càng nhiều

động năng của búa càng

I. ĐỘNG
NĂNG
Động năng phụ
thuộc vào yếu tố
nào?

ĐỘNG NĂNG PHỤ THUỘC
VÀO
1
2
Khối
lượng
của vật

Tốc
độ
của
vật

Động năng phụ thuộc vào khối lượng và tốc
độ của vật.

QUAN SÁT HÌNH
2.2

a Quả bóng đang bay
tới rổ
)

b
)

Ô tô đang di
chuyển trên
đường cao tốc

c
)

Máy bay đang
chuyển động
trên bầu trời

Vật nào có động năng lớn nhất?
Hãy lí giải.

CĂN CỨ ĐỂ SO SÁNH

Khối
lượng

+

Tốc
độ

=

Động
năng

Muốn so sánh động năng,
cần xét khối lượng và tốc

GIẢI:
Máy bay đang chuyển động trên bầu trời có
động năng lớn nhất.

Lí
giải:
Vì máy bay có khối
lượng lớn nhất (so
với ô tô và
quả
bóng).
Đồng thời có
tốc độ di
chuyển
lớn
Động năng lớn
nhất.
nhất.

CÔNG THỨC TÍNH ĐỘNG
NĂNG

m

m là khối
lượng của
vật, đơn vị
đo là kg.

m/
s

V là tốc độ
của vật,
đơn vị đo
là m/s.

Wđ là động

năng của
vật, đơn vị
đo là jun
(J).

LUYỆN TẬP ĐỘNG
NĂNG
1. Động năng của
một xe ô tô
thay đổi như thế nào
nếu
tốc độ của xe tăng
gấp đôi?

2. Tính động năng của
quả bóng đá
có khối lượng m = 0,45
kg,
đang bay với tốc độ v =
10 m/s.

II. Thế năng
Thế năng trọng trường
(gọi tắt là thế năng) là
năng lượng của một vật
khi nó ở một độ cao nhất
định so với mặt đất hoặc
so với một vật được chọn
làm gốc để tính độ cao.

vậ
t

độ
cao
h

gốc (mặt
đất)

KHÁM PHÁ HÌNH 2.3
Hồ chứa nước

Đập nước

Đường dây điện

Tua bin
máy phát điện

Để dự trữ nâng lượng, người ta xây dựng đập nước tạo thành hồ chứa
nước. Hãy giải thích vì sao để khai thác tối đa thế năng của nước
trong hồ chứa, người ta thường bố trí vị trí đặt máy phát càng thấp so
với mực nước hồ chứa.

GIẢI THÍCH HOẠT ĐỘNG THỦY ĐIỆN
MỰC NƯỚC
HỒ CHỨA CAO

MÁY PHÁT ĐIỆN
ĐẶT THẤP

1
.
2
.
3
.
4
.

Nước trong hồ chứa ở vị trí
cao nên có thế năng.
Lượng nước trong hồ chứa càng lớn
thì năng lượng tích trữ càng lớn.
Vị trí đặt máy phát càng thấp
so với mực nước hồ chứa thì
độ chênh cao càng lớn.
Vì vậy, khai thác được nhiều thế
năng hơn.

Thế năng phụ thuộc vào trọng lượng và độ cao.

CÔNG THỨC TÍNH THẾ
NĂNG

Wt

P

P là trọng
lượng của
vật, đơn vị
đo là niutơn

P.
= h

h là độ cao của
vật so với vị trí
h
chọn làm gốc,
đơn vị đo là
mét (m).

h

mốc
gốc

Wt là thế năng
trọng trường
của vật, đơn vị
đo là jun (J).

LUYỆN
2
TẬP

1

m
1

m
2

h
Gốc thế
năng

CỦNG
CỐ

Câu 1: Thế năng trọng trường phụ thuộc vào những yếu
tố nào?
A Khối lượng.
B

Độ cao nhất định so với mặt
đất

C Độ biến dạng của vật đàn hồi.
D Vận tốc của vật.

Câu 2: Trong các vật sau, vật nào không có thế năng (so với mặt
đất)?
A Chiếc bàn đứng yên trên sàn
nhà.

B Chiếc lá đang rơi.
C Một người đứng trên tầng ba của tòa
nhà

D Quả bóng đang bay trên
cao.

Câu 3: Động năng của vật phụ thuộc vào yếu tố nào?
A Khối lượng.
B Vận tốc của vật.
C Khối lượng và chất làm vật.
D Khối lượng và vận tốc của
vật.

Câu 4: Chọn biểu thức tính động năng của vật
A W = m 2v
đ
2
W
=
mv
B
đ

2
W
=
mv
C
đ

2
W
=
m
v
D
đ

Câu 5: Biểu thức tính thế năng là?
A Wt = m.h
2
Wt
=
m.h
B

C Wt = P.h
2
Wt
=
P.h
D

Câu 6: Trong các vật sau, vật nào không có động năng ?
A  Máy bay đang bay
B Quả bóng lăn trên sàn nhà
C Con chim đang bay
D Quả bóng nằm yên trên
mặt sàn