KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình 1.1 sgk, em hãy kể tênmột số sản phẩm công
nghệ có trong hình. Mô tả vai trò của sản phẩm công nghệ đối
với đời sống con người ?

Tuapin gió

Chuyển đổi năng lượng gió
thành dòng điện.
=> Cung cấp điện cho gia đình.

Tấm pin năng
lượng mặt trời

Chuyển đổi ánh sáng mặt trời
thành dòng điện.
=> Cung cấp điện cho gia đình.

CHƯƠNG I: ĐẠI CƯƠNG VỀ CÔNG NGHỆ

BÀI 1 ( Tiết 1,2 )

CÔNG NGHỆ VÀ ĐỜI SỐNG

I. KHÁI QUÁT VỀ KHOA HỌC, KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ
1. KHOA HỌC

Quan sát hình 1.2, em
hãy cho biết phát
minh nổi bật tương
ứng với ba nhà khoa
học?

Em hãy chia sẻ những điều em biết về ba
nhà khoa học và các phát minh của họ?
Issac Newton: Phát hiện ra lực hấp dẫn
Marie Curie: Tìm ra nguyên tố phóng xạ Polonium
Louis Pasteur: Phát hiện nguyên lý tiêm chủng, lên men vi sinh.
.
.

1. Khoa học là gì? Nó bao
gồm các lĩnh vực nào?
2. Em hãy nêu vai trò của
khoa học đối với cuộc sống
con người?

* Khái niệm: Khoa học là hệ thống tri thức về mọi quy luật và
sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã
hội, tư duy.
* Khoa học gồm các lĩnh vực: Vật lí, hóa học, sinh học,
thiên văn học và khoa học trái đất.
* Vai trò của khoa học
+ Nâng cao sự hiểu biết của con người
+ Giải quyết các vấn đề trong thực tiễn, phát triển kinh tế,
xã hội...

Khi nói đến khoa học, chúng ta liên tưởng đến
những ai? Công việc của họ là gì?

Nhà khoa học

Nhà khoa học là người
làm công tác nghiên cứu
khoa học với các phương
pháp nghiên cứu khác
nhau trong các lĩnh vực,
ngành nghề khác nhau,
phục vụ cho mọi mặt đời
sống của con người.

2. KĨ THUẬT
1. Vấn đề cần giải quyết
trong mỗi tình huống là gì?
2. Vấn đề đã được giải
quyết như thế nào?
3. Cơ sở khoa học nào đã
được sử dụng để giải quyết
vấn đề?

Hình 1.3. Ứng dụng khoa học trong cuộc sống

Vấn đề cần giải quyết: Kéo vật nặng lên cao
Cách giải quyết: Dùng ròng rọc cố định.
Cơ sở khoa học: Lực cần phải tác dụng vào
đầu dây để kéo vật lên có hướng khác so với
hướng của lực tác dụng vào vật để kéo vật
lên theo phương thẳng đứng và có độ lớn
không nhỏ hơn trọng lượng của vật.
Tình huống 1

Vấn đề cần giải quyết: Dịch chuyển vật nặng
Cách giải quyết: Dùng thanh cứng làm
đòn bẩy.

Tình huống 2

Cơ sở khoa học: Vật rắn được sử dụng làm
điểm tựa ( viên đá nhỏ ) để giảm bớt độ lớn
của lực khi nâng hoặc di chuyển vị trí của
vật nặng.

+ Kĩ thuật là gì?
+ Vai trò của kĩ thuật trong cuộc sống?
+ Kĩ thuật được chia thành các lĩnh vực nào?

*Khái niệm: Kĩ thuật là việc
ứng
2. KĨ
THUẬT
*Vai trò: Tạo ra các giải
dụng các nguyên lí khoa học vào
pháp, sản phẩm, công nghệ
thiết kế, chế tạo, vận hành các
mới, phục vụ nhu cầu của
máy móc, thiết bị, công trình, quy
đời sống, sản xuất, kiến tạo
trình và hệ thống một cách hiệu
môi trường sống..
quả và kinh tế nhất.

* Phân loại

+ Kĩ thuật hóa
học

+Kĩ thuật cơ khí
+ Kĩ thuật điện

+ Kĩ thuật xây dựng

Kết nối nghề nghiệp: Đố em biết họ là ai?

Kỹ sư xây dựng

Kỹ sư điện

Kỹ sư cơ khí

Em hiểu thế nào là ngành
nghề kỹ sư?
Kỹ sư là người làm việc trong lĩnh
vực kĩ thuật. Họ có kiến thức về
toán học, khoa học tự nhiên, có tư
duy thiết kế, năng lực giải quyết
vấn đề một cách sáng tạo.

3. CÔNG NGHỆ

Quan sát hình 1.4
Em hãy mô tả các phương pháp trồng cây và đánh giá
ưu, nhược điểm của mỗi phương pháp này?

Phương pháp

Địa canh

Thuỷ canh

Khí canh

Ưu điểm

Chi phí thấp,
dễ làm.

Chỉ cần nước. Cho
năng suất cao, rút
ngắn thời gian
trồng trọt. Hạn chế
thuốc trừ sâu…

Tiết kiệm nước
hơn thủy canh.
Năng suất cao,
hạn chế thuốc trừ
sâu, tạo ra sản
phẩm sạch.

Nhược điểm

Tốn công sức và
thời gian chăm
sóc, sử dụng
nhiều thuốc trừ
sâu, phân bón gây
hư hại đất trồng…

Chỉ áp dụng được
với một số cây
rau, quả ngắn
ngày. Đòi hỏi yêu
cầu kĩ thuật cao…

Chi phí đầu tư
ban đầu cao.
Các chi phí vận
hành, sửa chữa
nhiều.

* Khái niệm: Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kĩ
thuật có hoặc không kèm theo công cụ, phương tiện dùng để
biến đổi nguồn lực thành sản phẩm, dịch vụ.

Công nghệ được chia theo các cách nào?
* Phân loại
+ Lĩnh vực khoa học: Công nghệ hóa học, công
nghệ sinh học, công nghệ thông tin….
+ Lĩnh vực kĩ thuật: Công nghệ cơ khí, công nghệ
điện, công nghệ xây dựng….
+ Theo đối tượng áp dụng: Công nghệ ô tô, công
nghệ vật liệu, công nghệ nano….

KẾT NỐI NGHỀ NGHIỆP
Kĩ sư công nghệ là
người làm việc trong
lĩnh vực công nghệ.
Ngoài năng lực chuyên
môn, họ sớm được tiếp
cận với những công
nghệ mới để mang lại
cuộc sống tiện nghi cho
con người.

4. MỐI LIÊN HỆ GIỮA KHOA HỌC, KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ

Quan sát hình 1.5 và cho biết mối quan hệ giữa
khoa học, kĩ thuật, công nghệ?
KĨ THUẬT

Tạo ra
Cơ sở

KHOA HỌC

CÔNG NGHỆ

MỐI LIÊN HỆ GIỮA KHOA HỌC, KĨ THUẬT, CÔNG NGHỆ

Cơ sở

Cơ sở

CÔNG NGHỆ

Cơ sở

KĨ THUẬT

Tạo ra

Thúc đẩy

KHOA HỌC

Thúc đẩy

- Khoa học là cơ sở của kĩ
thuật, kĩ thuật thúc đẩy
phát triển khoa học.
- Kĩ thuật tạo ra công
nghệ mới, dựa trên công
nghệ hiện có.
- Công nghệ thúc đẩy khoa
học, khoa học là cơ sở để
phát triển công nghệ.

II. CÔNG NGHỆ VỚI TỰ NHIÊN, CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI

Quan sát hình 1.6, 1.7. 1.8 cho biết mối quan hệ giữa tự
nhiên, con người và xã hội?

1. CÔNG NGHỆ VỚI TỰ NHIÊN
Công nghệ giúp quá
Công nghệ xử lí
trình khám phá tự
môi trường, phòng
nhiên tốt hơn, đạt
chống thiên tai,
thành tựu cao hơn.
biến đổi khí hậu…

Công nghệ giúp con
người khai thác cạn kiệt
tài nguyên, ảnh hưởng
đến môi trường.

Công nghệ giúp con người khám phá tự nhiên, xử lí ô nhiễm
nhưng bên cạnh đó vẫn có những tác động tiêu cực đến MT.

2. CÔNG NGHỆ VỚI CON NGƯỜI
Công nghệ giúp con
Công nghệ giúp tăng
người có cuộc sống
năng suất lao động,
tiện nghi, hiện đại.
hiệu quả làm việc.

Công nghệ đẩy con
người đối mặt tình
trạng thất nghiệp.

Công nghệ giúp con người có cuộc sống tiện nghi, tăng năng
suất và hiệu quả công việc nhưng cũng đẩy con người vào
tình trạng thất nghiệp.

3. CÔNG NGHỆ VỚI XÃ HỘI
Công nghệ thúc đẩy
kinh tế, xã hội phát
triển, quản lí tốt xã hội.

Công nghệ khiến cách
nghĩ, lối sống con người
bị lệ thuộc.

Công nghệ thúc đẩy KT – XH phát triển nhưng cũng trói
buộc cuộc sống của con người ( con người ngày càng lệ
thuộc nhiều hơn vào công nghệ ).

LUYỆN TẬP
Lấy các ví dụ cụ thể về tác động tích
cực, tiêu cực của công nghệ đối với tự
nhiên, con người và xã hội trong phạm
vi gia đình, cộng đồng nơi em đang
sinh sống.

 
Tự nhiên
 Tác
động Công nghệ thu gom và xử lí rác
tích →Rác thải được thu gom, xử lí,
cực làm sạch môi trường…
 Tác
động
tiêu
cực

Con người

Xã hội

Công nghệ ô tô, CN hàng CN xây dựng
không → Con người tránh →Xây dựng
mưa nắng, đi máy bay di nhiều nhà cao
chuyển khắp nơi trên thế tầng, cơ sở hạ
giới…
tầng, nhà máy,
xí nghiệp…
CN điện tử→
Mạng xã hội
CN khai khoáng → Khai thác cát CN truyền thông →Nhiều
càng phát triển
sạn làm sạt lở hai bên bờ sông. người nghiện game,
càng khiến con
nghiện mạng xã hội.
người xa cách
nhau hơn.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Căn cứ để phân loại công nghệ là:
A. Tất cả các đáp án.

B. Theo lĩnh vực kĩ thuật.

C. Theo đối tượng áp dụng.

D. Theo lĩnh vực khoa học.

Câu 2. Công nghệ được phân loại theo lĩnh vực khoa học là:
A. Công nghệ ô tô.

B. Công nghệ nano.

C. Công nghệ sinh học.

D. Công nghệ cơ khí.

Câu 3. Trong mối quan hệ khoa học-kĩ thuật và công nghệ, kĩ thuật:
A. Là cơ sở của khoa học.

B. Là cơ sở của công nghệ.

C. Là đối tượng áp dụng.

D. Tạo ra công nghệ mới.

Câu 4. Công nghệ hoá học và sinh học được phân loại thuộc:
A. Đối tượng áp dụng

B. Lĩnh vực khoa học.

C. Lĩnh vực kĩ thuât.

D. Phạm vi áp dụng.

Câu 5. Công nghệ được phân loại theo đối tượng áp dụng là:
A. Công nghệ thông tin.

B. Công nghệ vận tải.

C. Công nghệ vật liệu.

D. Công nghệ xây dựng.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Ôn tập kiến thức đã học
2. Hoàn thành bài tập vận dụng
3. Xem trước nội dung bài 2: HỆ THỐNG KĨ THUẬT