CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC LỊCH SỬ
Chủ đề 1: Lịch sử và Sử học
Bài học hôm nay giúp chúng
ta phân biệt: hiện thực lịch sử
- lịch sử được con người nhận
thức - Sử học.
Hiện thực lịch sử

Nhận thức lịch sử

Sử học

KHỞI ĐỘNG - VIDEO AI
NHIỆM VỤ KHỞI ĐỘNG

🎧 Xem video AI
Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video.
Vì sao cùng một sự kiện trong
quá khứ có thể được kể lại
theo nhiều cách khác nhau?
Quan sát - suy nghĩ - chia sẻ

KHỞI ĐỘNG - THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
HÌNH THỨC

GHI NHANH Ý TƯỞNG

- Thảo luận theo cặp.

Sự kiện hoặc quá trình lịch sử 1

- Thời gian: 3 phút.
- Nhiệm vụ: Ghi nhanh 2 sự kiện
hoặc quá trình lịch sử gắn với
Cầu Long Biên.
- Sản phẩm: Câu trả lời ngắn của
từng cặp.

3 PHÚT

Sự kiện hoặc quá trình lịch sử 2

GỢI Ý TRẢ LỜI KHỞI ĐỘNG
Cầu Long Biên gắn với lịch sử Việt Nam đầu thế kỉ XX và nhiều sự kiện của Thủ đô Hà Nội.

Năm 1946
Cuộc chiến đấu cảm tử của quân
và dân Hà Nội mở đầu cuộc kháng
chiến toàn quốc chống thực dân Pháp.

Năm 1972
Trận “Điện Biên Phủ trên không”.

DẪN VÀO BÀI HỌC
Theo em, việc tìm hiểu
về Cầu Long Biên và những
sự kiện đã diễn ra trong
quá khứ là nhiệm vụ của
ngành khoa học nào?

BÀI 1: HIỆN THỰC LỊCH SỬ VÀ
LỊCH SỬ ĐƯỢC CON NGƯỜI NHẬN THỨC
MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Trình bày được khái niệm lịch sử.
2. Phân biệt được hiện thực lịch sử và
lịch sử được con người nhận thức.
3. Giải thích được khái niệm Sử học.
4. Nêu được chức năng, nhiệm vụ và
đối tượng nghiên cứu của Sử học.
Khám phá quá khứ - nhận thức lịch sử - nghiên cứu khoa học.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
Khám phá bài học qua bốn chặng hoạt động.

Hành trình khám phá

1

2

Lịch sử là gì?

Sử học là gì?

3

Luyện tập

4

Vận dụng

HOẠT ĐỘNG 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?
Mục tiêu
● Trình bày khái niệm lịch sử;
● Phân biệt hiện thực lịch sử và
lịch sử được con người nhận thức.

Thời gian: 2 phút.

GỢI MỞ: MỌI SỰ VẬT ĐỀU CÓ LỊCH SỬ
Sự vật tồn tại xung quanh như dụng cụ,
công cụ lao động, đơn vị, tổ chức... đều
có quá trình hình thành, thay đổi, phát
triển theo thời gian.
Sự thay đổi theo thời gian từ
quá khứ đến hiện tại chính là lịch sử.

Quá khứ

Hiện tại

NHIỆM VỤ CẶP ĐÔI:
KHÁI NIỆM LỊCH SỬ
LÀM VIỆC THEO CẶP

Đọc thông tin mục 1 SGK tr. 7.

1. Lịch sử là gì?
2. Khái niệm “lịch sử” được hiểu
theo những nghĩa nào?

Thời gian: 3 phút.

Đọc SGK

Trao đổi

Trả lời

CHỐT KIẾN THỨC: KHÁI NIỆM LỊCH SỬ
Hiện thực lịch sử

KHÁI NIỆM CỐT LÕI

Lịch sử là những gì
diễn ra trong quá khứ.
Khái niệm lịch sử
được hiểu theo hai nghĩa:

LỊCH SỬ

Lịch sử được con
người nhận thức

HIỆN THỰC LỊCH SỬ
Hiện thực lịch sử là tất cả
những gì diễn ra trong quá khứ.
ĐẶC ĐIỂM
Tồn tại khách quan.
Không phụ thuộc vào ý muốn
chủ quan của con người.
Con người chỉ có thể tìm hiểu, nhận
thức, trình bày, tái hiện; không thể
thay đổi hiện thực lịch sử.

LỊCH SỬ ĐƯỢC
CON NGƯỜI NHẬN THỨC
Lịch sử được con
người nhận thức
là
những
hiểu
biết
của
con
người
về
hiện
thực lịch sử.

Trình diễn

Kể chuyện

HIỂU BIẾT
VỀ QUÁ KHỨ

Được trình bày, tái hiện theo nhiều cách khác nhau:
Nghiên cứu

Ghi chép

TƯ LIỆU 1 - QUAN SÁT HÌNH
Làm việc nhóm
Quan sát tư liệu SGK tr.7

1. Hình ảnh nào thể hiện
hiện thực lịch sử?
2. Hình ảnh nào thể hiện
hiện thực lịch sử được
con người nhận thức?

Thảo luận và ghi
lí do lựa chọn
của nhóm.

GỢI Ý KHAI THÁC TƯ LIỆU 1
Khi quan sát tư liệu, hãy chú ý:

ĐÁP ÁN TƯ LIỆU 1
Phân loại tư liệu theo mối quan hệ với hiện thực lịch sử

Hình 2, 3
là chứng cứ xác thực của
hiện thực lịch sử.

Hình 4
là một trong những cách
người đời sau thể hiện kết quả
nhận thức của họ về hiện thực
lịch sử đó.

Chứng cứ lịch sử và cách tái hiện lịch sử
không giống nhau.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Thảo luận nhóm

Khai thác hai tấm bia trong Tư liệu 2 SGK
Tư liệu a
NHIỆM VỤ 1
1. Hãy chỉ ra sự giống và khác nhau
trong nội dung hai tấm bia đó.

THẢO LUẬN

Điểm giống nhau

Điểm khác nhau

2. Theo em, vì sao lại có sự khác nhau?

Lý do khác nhau

Tư liệu b

HOẠT ĐỘNG SỐ: PADLET/JAMBOARD
Các nhóm đề xuất và sử dụng một công cụ cộng tác trực tuyến như Padlet hoặc Google Jamboard.

Nhiệm vụ
1. Tạo không gian chung
của nhóm.
2. Gõ trực tiếp sự giống/
khác nhau của hai tấm bia.
3. Chia sẻ để cả lớp cùng
xem và nhận xét.

Thời gian: 5 phút

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - GIỐNG NHAU
Kết quả thảo luận nhóm

Hai tư liệu cùng đề cập một sự kiện và các nhân vật liên quan.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - KHÁC NHAU
Hai tư liệu phản ánh cùng một sự kiện, nhưng từ hai góc nhìn khác nhau.

Tư liệu a
• Ph. Ma-gien-lăng chỉ huy quân đội xâm lược.

Tư liệu b
• Ph. Ma-gien-lăng chỉ huy đoàn thủy thủ
thực hiện phát kiến địa lí.

• Sự kiện là cuộc xâm lược đầu tiên của
thực dân châu Âu đến Phi-lip-pin.
• Nội dung nhấn mạnh cuộc chiến đấu

• Sự kiện là cuộc phát kiến địa lí vĩ đại: lần
đầu tiên con người đi vòng quanh thế giới
bằng đường biển.

chống xâm lược của người dân địa phương

• Nội dung nhấn mạnh cuộc đụng độ dẫn

dưới sự lãnh đạo của La-pu-la-pu.

đến cái chết của Ph. Ma-gien-lăng.

Khác biệt nằm ở cách lựa chọn và nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện.

VÌ SAO CÓ SỰ KHÁC NHAU?
Cùng một sự kiện có thể được phản ánh theo những cách khác nhau.

Do mục đích
phản ánh khác nhau.

Do thái độ, thế giới quan
của những người tìm hiểu,
nghiên cứu về sự kiện
lịch sử khác nhau.

Ý nghĩa của việc
đối chiếu, tổng hợp
các góc nhìn, tư liệu.

BÀI HỌC
Khi tìm hiểu lịch sử cần nhìn nhận vấn đề trong tính tổng thể,
toàn diện, đa chiều để tránh nhận thức sai lệch, phiến diện.

VÌ SAO LỊCH SỬ ĐƯỢC
NHẬN THỨC KHÁC HIỆN THỰC LỊCH SỬ?
Lịch sử được con người nhận thức phụ thuộc vào:
Người tìm hiểu lịch sử

Cách tìm hiểu

Nhu cầu và năng lực của
người tìm hiểu lịch sử.

Điều kiện và phương pháp
tìm hiểu lịch sử.

Thông tin sử liệu
Mức độ phong phú, xác
thực của thông tin sử liệu.

LỊCH SỬ ĐƯỢC
CON NGƯỜI
NHẬN THỨC

Góc nhìn của
người nghiên cứu
Mục đích, thái độ, đạo đức
và thế giới quan của người
nghiên cứu lịch sử.

Vì vậy, cần tiếp cận sử liệu cẩn trọng, toàn diện và đa chiều.

NHIỆM VỤ 1: SỬ HỌC LÀ GÌ?
Làm việc cá nhân

Nếu hiểu lịch sử
theo hai nghĩa
“hiện thực lịch sử” và
“lịch sử được con người
nhận thức”,
thì Sử học thuộc
nghĩa nào?
Suy nghĩ và trả lời cá nhân
Gợi ý: Sử học thuộc nghĩa
lịch sử được con người nhận
thức.

KHÁI NIỆM SỬ HỌC
Đọc thông tin SGK tr. 8.
Theo em, Sử học là gì?

CHỐT KIẾN THỨC

Sử học là khoa học nghiên cứu
về quá khứ của loài người.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA SỬ HỌC
QUAN SÁT - SUY NGẪM

Quan sát Hình 7 SGK tr. 9.
Câu hỏi: Trình bày đối tượng
nghiên cứu của Sử học.
CHỐT

Đối tượng nghiên cứu của
Sử học là toàn bộ quá khứ
của loài người: quá khứ
của cá nhân, nhóm, cộng
đồng người, quốc gia hoặc
toàn thể nhân loại.

HOẠT ĐỘNG SỐ: TÌM ẢNH MINH HỌA
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA SỬ HỌC
Áp dụng kĩ thuật tìm kiếm hình ảnh trên Internet.
Từ khóa gợi ý:
hiện vật lịch sử

hóa thạch

nhân vật lịch sử

sách sử

khảo cổ học

Nhiệm vụ:

Lưu 1-2 hình ảnh minh họa về đối tượng
nghiên cứu của Sử học và trình bày trước lớp.
Thời gian: 4 phút

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
SẢN PHẨM VẬN DỤNG
1. Nội dung chính xác

Có đủ thông tin về sách/truyện lịch sử.

2. Lí do thuyết phục

Nêu được điểm yêu thích và lí do thuyết phục.

3. Trình bày sinh động Rõ ràng, có hình ảnh minh họa phù hợp.
4. Chia sẻ đúng yêu cầuSản phẩm số được chia sẻ đúng yêu cầu.
5. Phối hợp hiệu quả

Nhóm phối hợp hiệu quả,
báo cáo đúng thời gian.

ĐÁNH GIÁ TOÀN DIỆN

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Hoàn thành nhiệm vụ để sẵn sàng cho bài học tiếp theo

ÔN LẠI KIẾN THỨC ĐÃ HỌC

HOÀN THÀNH BÀI TẬP

● Lịch sử, hiện thực lịch sử và
lịch sử được con người nhận thức.
● Đối tượng nghiên cứu của Sử học.

Làm bài tập Bài 1 trong
Sách bài tập Lịch sử 10.

CHUẨN BỊ BÀI MỚI
Đọc và tìm hiểu trước Bài 2:
Tri thức lịch sử và cuộc sống.

● Chức năng và nhiệm vụ của Sử học.

Ghi chú nhiệm vụ vào vở để thực hiện đầy đủ.

CẢM ƠN CÁC EM
Cảm ơn các em đã
cùng khám phá bài học!
Hẹn gặp lại trong những tiết học
Lịch sử thú vị tiếp theo!