MÔN LỊCH SỬ & ĐỊA LÍ 7 • PHẦN LỊCH SỬ

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI MÔN LỊCH SỬ 7
Chủ đề hôm nay: Tây Âu từ thế kỉ V
đến nửa đầu thế kỉ XVI
Tượng Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ

VIDEO 1

HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

I
KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh và suy nghĩ:

? Vì sao nhiều nước châu Âu dựng tượng
tưởng niệm Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ?

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
2 phút

Em biết gì về Hoàng đế
Sác-lơ-ma-nhơ?
Chia sẻ những gì em đã biết
hoặc từng nghe.

Theo em, ông có liên quan
gì đến sự hình thành chế
độ phong kiến Tây Âu?
Dự đoán dựa trên hiểu biết của em.

Hãy cùng bạn bên cạnh thảo luận — không có câu trả lời sai!

VIDEO 2

CHIA SẺ NHANH
1

1 thông tin về Sác-lơ-ma-nhơ
Mỗi cặp trình bày trong 30 giây

2

1 dự đoán về bài học hôm nay
Tự tin chia sẻ ý kiến của em!
30 giây / cặp

Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ

DẪN VÀO BÀI

Khủng hoảng
La Mã

Người Giéc-man
tràn xuống

Vương quốc
mới ra đời

Từ thế kỉ III

Nửa cuối thế kỉ V

Năm 476

Đế quốc La Mã lâm vào
khủng hoảng.

Người Giéc-man xâm
chiếm lãnh thổ La Mã.

Đế quốc La Mã sụp đổ
— các vương quốc mới
hình thành.

Những biến động này đặt nền móng cho chế độ phong kiến Tây Âu.

VIDEO 3

CHƯƠNG 1

Tây Âu từ thế kỉ V đến nửa đầu thế kỉ XVI

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Kể lại được những sự kiện chủ
yếu về quá trình hình thành xã
hội phong kiến ở Tây Âu.

Trình bày được đặc điểm của
lãnh địa phong kiến và quan
hệ xã hội phong kiến Tây Âu.

Mô tả được sơ lược sự ra đời
của Thiên chúa giáo.

Phân tích được vai trò của
thành thị trung đại.

HOẠT ĐỘNG

PHẦN II

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu

VIDEO 4

VIDEO 5

BỐI CẢNH LỊCH SỬ

Thế kỉ III

Nửa cuối
thế kỉ V

Đế quốc La Mã lâm
vào khủng hoảng
sâu sắc.

Người Giéc-man tràn
xuống xâm chiếm
lãnh thổ La Mã.

Năm 476

Sau năm 476

Đế quốc La Mã sụp
đổ hoàn toàn.

Chế độ phong kiến
từng bước hình
thành ở Tây Âu.

QUAN SÁT SƠ ĐỒ

Câu hỏi quan sát
Lãnh chúa phong kiến được
hình thành từ những tầng
lớp nào?
Nông nô được hình thành từ
những tầng lớp nào?
Mối quan hệ giữa lãnh chúa
và nông nô là gì?

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

4 phút

Hãy hoàn thành bảng sau theo cặp đôi:
NỘI DUNG

KẾT QUẢ

Lãnh chúa phong kiến hình
thành từ đâu?

...

Nông nô hình thành từ đâu?

...

Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô

...

Ghi ý chính — không cần viết dài!

BÁO CÁO PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Sự hình thành lãnh chúa phong kiến
Sự hình thành nông nô
Quan hệ lãnh chúa – nông nô
Các cặp khác: nhận xét, bổ sung.

✓ CHỐT KIẾN THỨC

CHỐT KIẾN THỨC 1

LÃNH CHÚA PHONG KIẾN
◆ Quý tộc thị tộc người Giéc-man chiếm
nhiều ruộng đất, được phong tước vị.
◆ Quý tộc La Mã quy thuận chính quyền
mới được giữ lại ruộng đất.

◆ Nô lệ được giải phóng.
◆ Nông dân tự do bị mất ruộng đất.

CHỐT KIẾN THỨC

CHỐT KIẾN THỨC 2

Người Giéc-man
xâm chiếm La Mã

Quý tộc trở thành
lãnh chúa

Nông dân
→ Nông nô

Chế độ phong
kiến xác lập

Lập các vương quốc
mới trên lãnh thổ
La Mã

Giéc-man và La Mã
cùng nắm quyền sở
hữu đất đai

Nô lệ được giải
phóng, nông dân
mất ruộng đất

Sau khi Vương quốc
Phơ-răng chia thành
ba vương quốc

Sau khi Sác-lơ-ma-nhơ mất, Vương quốc Phơ-răng bị chia thành
ba vương quốc — chế độ phong kiến Tây Âu được xác lập.

Hoạt động 2

LÃNH ĐỊA PHONG KIẾN
VÀ QUAN HỆ XÃ HỘI
CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN TÂY ÂU
Tìm hiểu đơn vị kinh tế, chính trị cơ bản và các mối quan hệ xã hội phong kiến

QUAN SÁT LÃNH ĐỊA PHONG KIẾN
Câu hỏi gợi mở:
➤ Lãnh địa có phạm vi, quy mô như thế nào?
➤ Trong lãnh địa có những công trình nào?
❖ Nhà ở của lãnh chúa và nhà ở của nông
nô gợi cho em suy nghĩ gì?
Hình 3. Khu đất của lãnh chúa trong lãnh địa
phong kiến ở Tây Âu (tranh minh họa)

THẢO LUẬN NHÓM

1

2

3

NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

Nêu đặc điểm về
phạm vi, quyền lực
trong lãnh địa.

Nêu đặc điểm kinh
tế của lãnh địa.

Nêu đời sống của
lãnh chúa và nông
nô trong lãnh địa.

Thời gian: 5 phút

BÁO CÁO NHÓM
NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

Phạm vi và quyền lực
trong lãnh địa

Đặc điểm kinh tế
của lãnh địa

Đời sống lãnh chúa
và nông nô

Nhóm khác: lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý kiến.

Mỗi nhóm: 1 phút

CHỐT ĐẶC ĐIỂM LÃNH ĐỊA PHONG KIẾN

Chính trị & Quyền lực

Kinh tế Tự Cấp

• Đơn vị chính trị, kinh tế
cơ bản ở Tây Âu

• Kinh tế chủ đạo là nông
nghiệp tự cấp, tự túc

• Có quân đội, luật pháp,
tòa án, thuế khóa, tiền tệ
riêng

• Khu đất rộng lớn thuộc
sở hữu một lãnh chúa

Quan hệ Bóc Lột
• Lãnh chúa sống bằng
việc bóc lột tô, thuế của
nông nô
• Nông nô là lực lượng sản
xuất chính trong lãnh địa

Lãnh địa phong kiến — thế giới khép kín, tự trị hoàn toàn.

QUAN SÁT ĐỜI SỐNG TRONG LÃNH ĐỊA

Lãnh chúa thường
làm gì?

Nông nô thường
làm gì?

Sự khác biệt về
thân phận giữa hai
giai cấp?

THẢO LUẬN NHANH
Trình bày mối quan hệ giữa lãnh
chúa và nông nô trong xã hội
phong kiến Tây Âu.

01

02

Ai sở hữu ruộng đất?

Ai lao động sản xuất?

Thời gian: 3 phút
Gợi ý: Dựa vào thông tin SGK và
hình ảnh quan sát.

03

Ai phải nộp tô, thuế?

CHỐT QUAN HỆ XÃ HỘI PHONG KIẾN

giao ruộng đất

LÃNH CHÚA
• Sở hữu ruộng đất
• Bóc lột địa tô

nộp tô, thuế

NÔNG NÔ
• Lực lượng sản xuất chính
• Nhận ruộng, nộp tô thuế

Quan hệ lãnh chúa – nông nô là quan hệ bóc lột bằng địa tô

HOẠT ĐỘNG 3

SỰ RA ĐỜI CỦA THIÊN CHÚA GIÁO
Tìm hiểu nguồn gốc và sự phát triển của Thiên chúa giáo tại Tây Âu

QUAN SÁT HÌNH ẢNH
Nhân vật trong hình là ai?

Thiên chúa giáo ra đời ở đâu?

Tôn giáo này phát triển như thế
nào trong thời phong kiến Tây Âu?
Hình: Tranh khảm Byzantine về Chúa Giê-su

Hoạt động 3

LÀM VIỆC CÁ NHÂN
📋 Nhiệm vụ của em

➊ Thời gian ra đời của Thiên chúa giáo.
➋ Địa điểm ra đời.
➌ Vai trò của Thiên chúa giáo trong thời phong
kiến Tây Âu.
🕒 Thời gian: 3 phút

BÁO CÁO CÁ NHÂN
Thiên chúa giáo ra đời vào đầu Công nguyên.
Ra đời ở vùng Giê-ru-sa-lem.
Đến thế kỉ IV trở thành quốc giáo của đế quốc La Mã.
Thời phong kiến, giáo hội có thế lực lớn ở Tây Âu.
THIÊN CHÚA GIÁO

Hoạt động 3

CHỐT KIẾN THỨC
Nguồn gốc & Ra đời
• Ra đời vào đầu Công nguyên
• Tại vùng Giê-ru-sa-lem
• Người sáng lập: Chúa Giê-su

Vai trò & Ảnh hưởng
• Thế kỉ IV: trở thành quốc giáo của
đế quốc La Mã
• Thời phong kiến: thống trị đời sống
chính trị, văn hóa, tư tưởng Tây Âu

• Giáo hội có thế lực lớn và bao trùm

Hoạt động 4

SỰ XUẤT HIỆN VÀ
VAI TRÒ CỦA THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
Bối cảnh ra đời và tầm ảnh hưởng
của các thành thị trung đại

•Trường Đại học Bô-lô-na ra đời ở đâu?
•Trường Đại học Bô-lô-na ra đời ở đâu?

QUAN SÁT THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
Sử dụng công cụ số (Google
hoặc Chatbot AI) tìm hiểu
thêm về trường Đại học Bôlô-na

Trường Đại học Bô-lô-na ra đời ở đâu?
Vì sao sự xuất hiện của các trường đại
học gắn với thành thị trung đại?
Điều này cho thấy vai trò gì của thành thị
trung đại đối với văn hóa – giáo dục Tây Âu?

Một góc Trường Đại học Bô-lô-na (I-ta-li-a) –
một trong những trường đại học nổi tiếng
được thành lập từ thời trung đại

QUAN SÁT THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
Câu hỏi 1: “Thành thị trung
đại xuất hiện trong bối cảnh
nào?”
Câu hỏi 2: “Cư dân thành thị
chủ yếu là ai?”
Câu hỏi 3: “Hoạt động kinh tế
chính trong thành thị là gì?”
Quan sát hình ảnh và trả lời các câu hỏi.

Hình: Thành phố Phi-ren-xê (Florence) —
thành thị trung đại tiêu biểu ở Tây Âu

NHIỆM VỤ NHÓM TRÊN PADLET

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nguyên nhân ra đời
thành thị trung đại

Đời sống kinh tế của
cư dân thành thị

Vai trò của thành
thị trung đại

📌 Ghi ý chính · Thêm hình/biểu tượng minh họa · 🕒 Thời gian: 5 phút

BÁO CÁO PADLET
NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

1 nội dung chính

1 nội dung chính

1 nội dung chính

1 dẫn chứng

1 dẫn chứng

1 dẫn chứng

1 câu kết luận ngắn

1 câu kết luận ngắn

1 câu kết luận ngắn

🙋‍♀️ Cả lớp: đặt câu hỏi, bổ sung.

VAI TRÒ CỦA THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
Quan sát sơ đồ và xác định vai trò của thành thị trên các mặt:

CHỐT NGUYÊN NHÂN
RA ĐỜI THÀNH THỊ

Thủ công
nghiệp
phát triển

Nhu cầu
trao đổi
tăng lên

Thợ thủ công
& thương nhân
tập trung

Thành thị
trung đại
ra đời

Sản phẩm ngày
càng nhiều

Buôn bán sôi
nổi hơn

Ở nơi đông
người qua lại

Thị trấn dần trở
thành thành thị

Thủ công nghiệp phát triển → nhu cầu trao đổi tăng → thành thị hình thành.

Hoạt động 4 • Thành thị trung đại

CHỐT ĐỜI SỐNG CƯ DÂN THÀNH THỊ
Thành phần cư dân

Hoạt động kinh tế

Phường hội & Thương hội

Cư dân chủ yếu

Hoạt động chính

Phường hội & Thương hội

Thợ thủ công và thương
nhân là lực lượng chính
trong thành thị trung đại.

Sản xuất thủ công nghiệp
và buôn bán là hai hoạt
động kinh tế chủ đạo.

Lập ra để giúp đỡ, tương
trợ nhau và hạn chế sự
sách nhiễu của lãnh chúa.

Thành thị trung đại — nơi tự do và sáng tạo nảy mầm 🌱

CHỐT VAI TRÒ CỦA THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
Kinh tế

Chính trị

Phá vỡ kinh tế tự nhiên trong lãnh
địa, thúc đẩy kinh tế hàng hóa.

Góp phần xóa bỏ phong kiến phân
quyền, xây phong kiến tập quyền.

Xã hội

Văn hóa – Giáo dục

Thúc đẩy sự xuất hiện tầng lớp
thị dân.

Tạo bầu không khí tự do, cởi mở;
nhiều trường đại học ra đời.

SƠ ĐỒ TƯ DUY CUỐI BÀI

HOẠT ĐỘNG

PHẦN III

LUYỆN TẬP
Trò chơi online: AI NHANH HƠN?

Củng cố kiến thức • Xã hội phong kiến • Thành thị trung đại

LUẬT CHƠI
01

02

Cả lớp tham gia Trò chơi được
tạo bằng canva AI

Mỗi câu trả lời trong thời
gian quy định trên hệ thống

04

03
Trả lời đúng và nhanh sẽ
được cộng điểm cao hơn

Không thoát khỏi màn
hình khi đang chơi

Thời gian chơi: 5 phút

THAM GIA TRÒ CHƠI ĐƯỢC TẠO BẰNG CANVA AI

Quét mã QR 
hoặc nhấp vào link này

https://tro-choi-ai-giai-ma-chu-trinh-song
.my.canva.site/cd6np89386s58ayy

Quét để tham gia

★ Sẵn sàng chưa? Vào phòng chờ và bắt đầu thôi! ★

BẢNG XẾP HẠNG - TRAO THƯỞNG

Học lịch sử vui hơn khi chúng ta
cùng khám phá và hợp tác.

LUYỆN TẬP

Câu 1. So sánh lãnh địa phong kiến và

thành thị trung đại
Hãy so sánh theo các tiêu chí sau:

Tiêu chí: Thời gian xuất hiện

Tiêu chí: Hoạt động kinh tế
chủ yếu

Tiêu chí: Thành phần cư
dân chủ yếu

Lãnh địa phong kiến

A

Lãnh địa phong kiến

A

Lãnh địa phong kiến

Thành thị trung đại

B

Thành thị trung đại

B

Thành thị trung đại

4 phút