CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
LỊCH SỬ 11
Chủ đề: Các cuộc cách mạng tư sản
Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản
Cùng khám phá: Vì sao cách mạng tư sản mở đường
cho chủ nghĩa tư bản phát triển?
Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

KHỞI ĐỘNG

QUAN SÁT HÌNH 1
Hình 1. Lễ diễu hành kỷ niệm ngày Quốc
khánh Pháp trên Đại lộ Săm Ê-li-dê, Pa-ri
năm 2012.
Sự kiện ngày 14/7/1789 - ngày phá ngục Ba-xti,
mở đầu Cách mạng tư sản Pháp - về sau được
chọn là ngày Quốc khánh của nước Pháp.

ĐÁP ÁN

KHỞI ĐỘNG: CÂU HỎI 1

Vì sao sự kiện ngày 14/7/1789 được tôn vinh?

Sự kiện mở đầu
Là sự kiện quan trọng
mở đầu Cách mạng tư
sản Pháp cuối thế kỉ
XVIII (1789-1799).

Lật đổ chế độ
Cuộc cách mạng lật
đổ chế độ quân chủ
chuyên chế ở Pháp.

Biểu tượng nhân dân
Đề cao sức mạnh của
nhân dân và trở thành
biểu tượng trong lịch
sử nước Pháp.

KHỞI ĐỘNG

CÂU HỎI 2
Làm việc cá nhân - Thời gian: 2 phút

1

Hãy kể tên một số cuộc
cách mạng tư sản trong
lịch sử nhân loại mà em
đã được học.

2
Các cuộc cách mạng tư
sản đó có điểm gì chung
nổi bật?

Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

ĐÁP ÁN

ĐÁP ÁN KHỞI ĐỘNG: CÂU HỎI 2
Các cuộc cách mạng tiêu biểu

◆ Cách mạng tư sản Anh
◆ Cách mạng tư sản Pháp
◆ Cách mạng Hà Lan
◆ Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Điểm chung nổi bật

Lật đổ hoặc chống lại các rào
cản phong kiến / thực dân
➔ Mở đường cho giai cấp tư
sản lên nắm quyền và chủ
nghĩa tư bản phát triển

NHIỆM VỤ SAU VIDEO AI
Chia sẻ câu trả lời trước lớp

1

2

Cách mạng tư sản thường
nhằm xóa bỏ những rào cản
nào?

Cách mạng tư sản mở đường
cho lực lượng xã hội và
phương thức sản xuất nào
phát triển?

✦ Chia sẻ nhanh câu trả lời trước lớp ✦

GỢI Ý TRẢ LỜI
Sau khi xem video AI - Chia sẻ câu trả lời của em

Câu hỏi 1

Câu hỏi 2

Cách mạng tư sản nhằm xóa bỏ
các rào cản phong kiến hoặc thực
dân đang kìm hãm sự phát triển
của kinh tế tư bản chủ nghĩa.

Cách mạng tư sản mở đường cho
giai cấp tư sản, nhà nước tư sản
và phương thức sản xuất tư bản
chủ nghĩa phát triển.

→ Đây là nền tảng để tìm hiểu Bài 1 hôm nay.
Lịch sử 11 – Kết nối tri thức với cuộc sống

DẪN VÀO BÀI
◆ Các cuộc cách mạng tư sản diễn ra ở nhiều
nước, dưới nhiều hình thức khác nhau.
◆ Tuy vậy, chúng đều gắn với sự ra đời, phát
triển của chủ nghĩa tư bản và quá trình xác
lập quyền lực của giai cấp tư sản.
◆ Bài học hôm nay giúp chúng ta tìm hiểu những
vấn đề chung nhất của các cuộc cách mạng
tư sản.

Hãy cùng bắt đầu hành trình khám phá lịch sử!

◆ LỊCH SỬ 11 - KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

BÀI 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG
VỀ CÁCH MẠNG TƯ SẢN
Tìm hiểu tiền đề, mục tiêu, giai cấp lãnh đạo và kết quả
của các cuộc cách mạng tư sản trong lịch sử nhân loại.

Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

MỤC TIÊU BÀI HỌC

01

02

03

Trình bày được tiền
đề của các cuộc cách
mạng tư sản về kinh
tế, chính trị, xã hội
và tư tưởng.

Phân tích được mục
tiêu, nhiệm vụ, giai
cấp lãnh đạo, động
lực của các cuộc
cách mạng tư sản.

Trình bày được kết
quả, ý nghĩa của các
cuộc cách mạng tư
sản.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1

2

3

Tiền đề

Mục tiêu,
nhiệm vụ

Kết quả &
Ý nghĩa

giai cấp lãnh
đạo, động lực

của các cuộc
cách mạng tư sản

của các cuộc
cách mạng tư sản

Luyện tập
Vận dụng

HOẠT ĐỘNG 1

Tìm hiểu tiền đề của các cuộc cách mạng tư
Thảo luận nhóm - Khai thác tư liệu, hình ảnh và SGK tr.7–9

Kinh tế

Chính trị

Xã hội

Kinh tế tư bản chủ
nghĩa ra đời và
phát triển

Chế độ phong kiến,
thực dân cai trị hà
khắc

Mâu thuẫn xã hội
ngày càng gay gắt

Tư tưởng
Hệ tư tưởng dân chủ
tư sản hình thành

Hình thức: Thảo luận nhóm

Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

KHÁI NIỆM: CÁCH MẠNG TƯ SẢN
Định nghĩa - Lực lượng lãnh đạo - Mục đích - Ý nghĩa

Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do
nhiều lực lượng lãnh đạo như tư sản, quý
tộc mới, chủ nô,...
Mục đích: chống lại chế độ phong kiến, thực dân;
thiết lập nhà nước tư sản.
Ý nghĩa trực tiếp: mở đường cho chủ nghĩa tư
bản phát triển.

Lực lượng lãnh đạo

Tư sản, quý tộc mới, chủ nô...

Mục đích

Chống phong kiến, thực dân

Ý nghĩa

Mở đường cho CNTB phát triển

THỜI GIAN VÀ TIỀN ĐỀ BÙNG NỔ
Các cuộc cách mạng tư sản - từ giữa thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XX
Giữa thế kỉ XVI

Đầu thế kỉ XX

Kinh tế

Chính trị

Xã hội

Tư tưởng

Kinh tế tư bản chủ
nghĩa ra đời, phát
triển nhưng bị rào
cản kìm hãm

Chế độ phong kiến,
thực dân cai trị hà
khắc, gây bất mãn

Mâu thuẫn xã hội
gay gắt; tư sản tập
hợp quần chúng

Hình thành hệ tư
tưởng chống phong
kiến, tập hợp lực
lượng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: NHIỆM VỤ NHÓM
Nguồn khai thác: tư liệu, hình ảnh, mục Em có biết, SGK tr.7–9
NHÓM 1

Tiền đề Kinh tế

1
3

Tìm hiểu tiền đề kinh tế
của cách mạng tư sản
NHÓM 3

Tiền đề Xã hội

Tìm hiểu tiền đề xã hội của
cách mạng tư sản

NHÓM 2

Tiền đề Chính trị

2
4

Tìm hiểu tiền đề chính trị
của cách mạng tư sản
NHÓM 4

Tiền đề Tư tưởng

Tìm hiểu tiền đề tư tưởng
của cách mạng tư sản

TƯ LIỆU 1: VÌ SAO MỸ LÀM CÁCH MẠNG?
Khai thác tư liệu - Làm việc nhóm
TƯ
• Có LIỆU
bao nhiêu thổ sản, Mỹ phải cung cấp cho
Anh hết, không được bán cho nước khác.
• Dân Mỹ không được lập ra lò máy và hội buôn
bán.
• Các nước không được vào buôn bán với Mỹ, chỉ
Anh được buôn bán mà thôi. Vì ba điều ấy, lại
thêm thuế má nặng nề, làm cho kinh tế rất
khốn đốn, nên từ năm 1770, dân Mỹ tức mình
“tẩy chay” Anh.
(Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 2)

❶ Nguyên nhân khiến cư dân thuộc địa bất mãn với
chính quốc Anh là gì?
❷ Tư liệu này gợi ý tiền đề nào của cách mạng tư
sản ở Bắc Mỹ?

Nhân dân 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
đấu tranh đòi quyền lợi

TƯ LIỆU 2: NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG
Đọc tư liệu về tình hình nước Pháp trước năm 1789
TƯ LIỆU

“Ở Pháp, vương quyền là đỉnh cao của lâu đài phong kiến và
chuyên chế. Nhà vua luôn có quyền hành chuyên chế và vô hạn;...
quyết định mọi công việc đối nội và đối ngoại của quốc gia. Triều
vua Lu-i XVI là một sự chuyên quyền cao độ. Theo những “mật lệnh
có ấn vua” nhằm khủng bố nhân dân, hàng trăm người bị bắt, tù
đày ở các nơi trong nước.”
(A. Man-phơ-rét, Đại Cách mạng Pháp 1789)
*Minh họa: Mâu thuẫn xã hội nước Pháp trước 1789

Câu hỏi: Những chi tiết nào cho thấy chế độ phong kiến Pháp lâm vào khủng hoảng?
Lịch sử 11 – Bài 1: Một số vấn đề chung về cách mạng tư sản

Tình cảnh người nông
dân Pháp trước Cách mạng
Tranh biếm họa - Pháp, cuối thế kỉ XVIII

? Câu hỏi
Bức tranh phản ánh mâu thuẫn xã hội
nào ở nước Pháp trước cách mạng?
Quan sát tranh và chia sẻ nhận xét của em.
Hình 2. Tình cảnh người nông dân
Pháp trước cách mạng

EM CÓ BIẾT?
Mông-te-xki-ơ

Những vĩ nhân ở Pháp đã soi sáng đầu óc mọi người
để chuẩn bị cho cuộc cách mạng sắp bùng nổ.
- Ph. Ăng-ghen
Câu hỏi suy ngẫm: “Nội dung này liên quan đến tiền
đề tư tưởng của cách mạng tư sản như thế nào?”

Vôn-te

G. G. Rút-xô

Hoạt động nhóm

NHÓM 1: TIỀN ĐỀ KINH TẾ

Khai thác tư liệu và SGK tr.7–9 để trả lời các câu hỏi sau:

1

2

3

Kinh tế tư bản
chủ nghĩa đã ra
đời và phát triển
như thế nào?

Sự phát triển đó
gặp những rào
cản nào?

Vì sao cần xoá bỏ
các rào cản ấy?

NHÓM 2

TIỀN ĐỀ CHÍNH TRỊ
Nhiệm vụ: Khai thác SGK và tư liệu để trả lời:

Chính sách cai trị của nhà nước phong kiến, thực
dân gây bất mãn cho những lực lượng nào?
Biểu hiện cụ thể ở Anh là gì?
Biểu hiện cụ thể ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và
Pháp là gì?

Chính sách cai trị hà khắc –
nguồn cơn bất mãn

NHÓM 3

TIỀN ĐỀ XÃ HỘI

Nhiệm vụ: Quan sát Hình 2, đọc tư liệu và SGK để trả lời các câu hỏi sa

1

2

3

Quần chúng nhân
Những biến đổi kinh
Giai cấp tư sản và
tế làm nảy sinh mâu đồng minh có vị thế dân chịu áp bức như
thế nào?
thuẫn xã hội nào? kinh tế, chính trị ra sao?

Nguồn khai thác: Hình 2, tư liệu và SGK tr.7–9
Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

NHÓM 4

TIỀN ĐỀ TƯ TƯỞNG
Thảo luận nhóm - Khai thác SGK, tư liệu & mục Em có biết

Nhiệm vụ thảo luận
❶ Vì sao giai cấp tư sản cần có hệ tư
tưởng để tập hợp quần chúng?
❷ Ở Nê-đéc-lan và Anh, tư tưởng cách
mạng được thể hiện như thế nào?
❸ Ở Pháp, hệ tư tưởng dân chủ tư sản
dựa trên nền tảng gì?
Nguồn: Mục Em có biết + tư liệu + SGK tr.7–9

Nê-đéc-lan & Anh
Mượn 'ngọn cờ tôn giáo cải
cách để tập hợp quần chúng

Pháp - Triết học Ánh sáng
Nền tảng của hệ tư tưởng
dân chủ tư sản

Đại diện tiêu biểu
Mông-te-xki-ơ - Vôn-te - G. G. Rút-xô

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

MẪU PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
TIỀN ĐỀ
CỦA CÁCH MẠNG TƯ SẢN

NỘI DUNG CHÍNH

Kinh tế

................................................................................

Chính trị

................................................................................

Xã hội

................................................................................

Tư tưởng

................................................................................

Điền nội dung chính vào cột bên phải dựa trên tư liệu và SGK tr.7–9.

HOẠT ĐỘNG SỐ: PADLET
Công cụ số - Làm việc nhóm trực tuyến

1. Quét mã QR để vào bảng Padlet
của lớp
2. Mỗi nhóm nhập kết quả Phiếu học
tập số 1 vào đúng cột nhóm mình
3. Sản phẩm số: bảng tổng hợp tiền đề
của các cuộc cách mạng tư sản

Quét mã QR
GV gắn link Padlet cá nhân

Lịch sử 11 - Hoạt động số

BÁO CÁO - NHẬN XÉT
HOẠT ĐỘNG 1
2

3

Trình bày

Nhận xét & Bổ sung

Hoàn thiện

Đại diện từng nhóm
trình bày kết quả trên
Padlet.

Các nhóm còn lại lắng
nghe, nhận xét, bổ sung
hoặc đặt câu hỏi.

Cả lớp hoàn thiện
Phiếu học tập số 1.

Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

CHỐT KIẾN THỨC: TIỀN ĐỀ KINH TẾ
Sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa và những rào cản phong kiến

ANH
Nông nghiệp phát triển
theo hướng sản xuất
hàng hóa
Luyện sắt, thép, đóng
tàu phát triển nhanh

13 THUỘC ĐỊA
ANH Ở BẮC MỸ

PHÁP

Công trường thủ công
phát triển mạnh

Kinh tế công và thương
nghiệp phát triển mạnh

Nhiều trung tâm công
nghiệp hình thành

Theo hướng tư bản
chủ nghĩa

⚠ Rào cản: Nhà nước phong kiến và chính sách cai trị hà khắc của chính
quốc kìm hãm sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa.

CHỐT TIỀN ĐỀ KINH TẾ: Ý NGHĨA

Xóa bỏ rào cản

Tiền đề kinh tế quan trọng

Để mở đường cho chủ nghĩa tư bản
phát triển, cần phải xóa bỏ những
rào cản phong kiến hoặc thực dân
đang kìm hãm kinh tế.

Đây là tiền đề kinh tế quan trọng dẫn
tới sự bùng nổ của các cuộc cách
mạng tư sản.

nh tế tư bản phát triển ✦ Rào cản phong kiến/thực dân ✦ Cách mạng tư sản bùng n

CHỐT KIẾN THỨC: TIỀN ĐỀ CHÍNH TRỊ

Chính sách cai trị hà khắc, độc đoán → giai cấp tư sản và nhân dân ngày càng bất mãn

ANH
● Nhà vua nắm mọi quyền
lực, cai trị độc đoán
● Tự ý đánh thuế không qua
Nghị viện
● Đàn áp tín đồ Thanh giáo

13 THUỘC ĐỊA ANH
Ở BẮC MỸ

PHÁP

● Chính phủ Anh ban hành ● Chế độ quân chủ chuyên chế
lâm vào khủng hoảng sâu sắc
các đạo luật khắt khe
● Bóc lột nhân dân thuộc địa ● Quan lại quan liêu, tham
nặng nề
nhũng tràn lan
● Không cho thuộc địa tự trị, ● Đời sống nhân dân cực khổ,
bất mãn cao độ
tự quyết

→ Chính sách cai trị độc đoán, hà khắc là tiền đề chính trị trực tiếp dẫn tới bùng nổ

CHỐT KIẾN THỨC: TIỀN ĐỀ XÃ HỘI
ANH
Quần chúng bị áp bức
nặng nề

Bị tước đoạt ruộng đất
Mâu thuẫn giữa tư sản –
quý tộc mới với chế độ
phong kiến chuyên chế

13 THUỘC ĐỊA ANH
Ở BẮC MỸ
Mâu thuẫn giữa nhân dân
thuộc địa với thực dân Anh
ngày càng gay gắt
Giai cấp tư sản và đồng
minh tập hợp quần chúng

PHÁP
Nông dân, công nhân, bình
dân thành thị có đời sống
khó khăn
Mâu thuẫn xã hội ngày càng
gay gắt
Tư sản tập hợp quần chúng
để làm cách mạng

Tư sản giàu về kinh tế nhưng thiếu quyền lực chính trị
→ tập hợp quần chúng làm cách mạng

NHIỆM VỤ 1: TÌM HIỂU MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ
Làm việc nhóm nhỏ: 4–6 HS/nhóm. Nguồn: SGK tr.9

1

2

3

Đọc SGK

Phân tích mục tiêu

So sánh hai nhiệm vụ

Đọc mục 2a SGK trang 9
về mục tiêu và nhiệm vụ
của các cuộc cách
mạng tư sản

Phân tích mục tiêu và
nhiệm vụ của các cuộc
cách mạng tư sản theo
nhóm

Đọc đoạn chữ nhỏ trong
SGK - thảo luận sự giống
và khác nhau trong việc
giải quyết nhiệm vụ dân tộc

Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

CÂU HỎI THẢO LUẬN: MỤC TIÊU VÀ NHIỆM
Thảo luận nhóm - Đọc mục 2a SGK tr.9
1

3

2

Mục tiêu chung của các cuộc Nhiệm vụ dân tộc của cách
mạng tư sản gồm những nộ
cách mạng tư sản là gì?
dung nào?
4

Nhiệm vụ dân chủ của cách Vì sao mỗi cuộc cách mạng
mạng tư sản nhằm giải quyết sản có thể ưu tiên giải quyế
nhiệm vụ khác nhau?
vấn đề gì?
Lịch sử 11 - Kết nối tri thức với cuộc sống

KẾT LUẬN

Cách mạng tư sản là
BƯỚC NGOẶT LỊCH SỬ QUAN TRỌNG
» Mở đường cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
» Góp phần làm thay đổi diện mạo thế giới
*Hoạt động 3 hoàn thành - Tiếp tục sang phần Luyện tập

CẢM ƠN CÁC EM!
Hẹn gặp lại trong bài học tiếp theo!
BÀI TIẾP THEO
Bài 2: Sự xác lập và phát triển
của chủ nghĩa tư bản