Gốc > Trung học phổ thông > Kết nối Tri thức với Cuộc sống > Giáo dục kinh tế và pháp luật > Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 10 >
KNTT - Bài 4. Cơ chế thị trường

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 12h:05' 13-10-2026
Dung lượng: 8.0 MB
Số lượt tải: 19
Nguồn:
Người gửi: Hoàng Trọng Kỳ Anh
Ngày gửi: 12h:05' 13-10-2026
Dung lượng: 8.0 MB
Số lượt tải: 19
Số lượt thích:
0 người
GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT
10
CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MỚI NGÀY HÔM NAY!
1
KHỞI ĐỘNG
1/ Em có nhận xét gì về sự biến động
của giá cả một loại hàng hóa trên thị
trường
2/ Theo em, những yếu tố nào trên thị
trường tác động đến sự biến động giá
cả của hàng hóa đó?
GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT
10
BÀI 4
CƠ CHẾ
THỊ TRƯỜNG
1
1 CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
NỘI DUNG
BÀI HỌC
2
GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG
01
CƠ CHẾ THỊ
TRƯỜNG
Thảo luận nhóm đôi
Đọc các thông tin trong SGK trang 23 và trả lời câu hỏi:
1/ Để đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp của anh
M phải giải quyết những mối quan hệ nào?
2/ Để kinh doanh thành công, cần phải tuân theo những
yêu cầu nào của cơ chế thị trường?
ĐÁP
ÁN
1/ Để đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp của anh M phải giải
quyết những mối quan hệ nào?
Doanh nghiệp của anh M cần giải quyết các mối quan hệ:
- Quan hệ với người tiêu dùng.
- Quan hệ với các đối thủ cạnh tranh.
- Quan hệ với người cung ứng nguyên liệu, hàng hóa hoặc dịch
vụ…
Để kinh doanh thành công, doanh nghiệp cần:
-
Tôn trọng và chấp nhận cạnh tranh.
-
Cạnh tranh bằng những biện pháp lành mạnh.
-
Tìm hiểu nhu cầu của người tiêu dùng.
-
Cải tiến chất lượng, mẫu mã và dịch vụ.
-
Sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
-
Giảm chi phí sản xuất và lưu thông.
-
Tuân thủ quy định của pháp luật.
-
Chủ động thích nghi với những biến động trên thị trường…
KẾT LUẬN
Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ kinh
tế mang tính tự điều chỉnh tuân theo yêu cầu của
các quy luật kinh tế như: quy luật cạnh tranh,
cung cầu, giá cả, lợi nhuận,...
Þ Chi phối hoạt động của các chủ thể kinh tế, đóng vai trò như bàn tay vô hình
điều tiết nền kinh tế.
b)
ƯU ĐIỂM CỦA CƠ
CHẾ THỊ TRƯỜNG
HOẠT ĐỘNG NHÓM
SỐ
GIẢI MÃ THÀNH CÔNG CỦA NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM
Đọc SGK • Phân tích minh chứng • Đồng sáng tạo trên bảng số • Báo cáo 90 giây
ĐỌC DỮ KIỆN
PHÂN TÍCH
ĐỒNG SÁNG TẠO
Hoàn thành bảng chung trên
Padlet/Slides.
BÁO CÁO
Trình bày và phản hồi bằng minh chứng.
4 NHÓM • 8 PHÚT
CHUYỂN GIAO NHIỆM
VỤ
MỖI NHÓM GIẢI MỘT “MẢNH GHÉP”
NHÓM 1 • ĐỔI
NHÓM 2 • NGUỒN
MỚI
LỰC
Tìm chi tiết về cải tiến kĩ thuật,
máy móc và năng suất.
NHÓM 3 • NHU
CẦU
Giải thích việc đáp ứng thị hiếu
và thân thiện môi trường.
Tìm chi tiết về lao động, tổ
chức và chất lượng sản phẩm.
NHÓM 4 • TỔNG
HỢP
Kết nối dữ kiện với ba ưu điểm
của cơ chế thị trường.
SẢN PHẨM: DỮ KIỆN → ƯU ĐIỂM → GIẢI THÍCH → KẾT QUẢ
PHIẾU ĐỌC SỐ
GẮN THẺ MINH CHỨNG TỪ ĐOẠN
SGK
KĨ
THUẬT
Máy móc
hiện đại.
NĂNG
LỰC
Trình độ
lao động,
tổ chức và
quản lí.
CHẤT
LƯỢNG
Chất
lượng tốt,
mẫu mã
đẹp, giá
hợp lí.
THỊ
HIẾU
Phù hợp
nhu cầu,
thân thiện
môi
trường.
KẾT
QUẢ
Phát triển,
lợi nhuận
tăng, góp
phần tăng
trưởng.
KHUNG PHÂN TÍCH
BA ƯU ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
Phân loại minh chứng ngành dệt may theo hộp kiến thức
1 • NĂNG
ĐỘNG, SÁNG
TẠO
Thúc đẩy cải tiến
kĩ thuật, tổ chức
sản xuất và phát
triển lực lượng
sản xuất.
2 • PHÂN BỔ
NGUỒN LỰC
Phân bổ nguồn
lực để đáp ứng
tốt hơn nhu cầu
và lợi ích của các
chủ thể.
3 • THỎA
MÃN NHU
CẦU
Đáp ứng nhu cầu
ngày càng tốt
hơn, thúc đẩy
tiến bộ và văn
minh xã hội.
MỖI DỮ KIỆN DỆT MAY THUỘC ƯU ĐIỂM NÀO? VÌ SAO?
BÁO CÁO NHÓM
THỬ THÁCH 90 GIÂY: “DỆT MAY THÀNH CÔNG
NHỜ ĐÂU?”
30 GIÂY
Nêu hai tác động của cơ chế
thị trường.
20 GIÂY
Kết luận điều giúp ngành trụ
vững và phát triển.
40 GIÂY
Giải thích hai dữ kiện bằng ưu
điểm tương ứng.
PHẢN BIỆN
Nhóm khác yêu cầu chỉ ra
minh chứng SGK.
CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG TẠO ĐỘNG LỰC ĐỔI MỚI VÀ ĐÁP ỨNG NHU
CẦU
MỜI CÁC
NHÓM
TRÌNH BÀY
ĐÁNH GIÁ
TIÊU CHÍ SẢN PHẨM NHÓM VÀ HỢP TÁC
SỐ
Chọn đúng dữ kiện trong SGK.
3
PHÂN LOẠI
Gắn đúng với ưu điểm.
2
GIẢI THÍCH
Nêu rõ nguyên nhân và kết
quả.
2
SẢN PHẨM SỐ
Bảng rõ, ngắn, dễ theo dõi.
2
Nếu không đổi
mới và đáp
ứng thị hiếu,
ngành dệt
may có thể
gặp khó khăn
gì?
HỢP TÁC
Thành viên có đóng góp rõ.
1
TỔNG: 10 ĐIỂM
MINH CHỨNG
CÂU HỎI
CHỐT
Gợi ý:
Tác động từ sự cạnh tranh quyết liệt với những
doanh nghiệp mạnh trên thị trường quốc tế; nhu
cầu của khách hàng trong nước và quốc tế.
Tác động của cơ chế thị trường đã thúc đẩy ngành
Dệt may cải tiến kĩ thuật, tăng năng suất lao động,
nắm bắt được nhu cầu của người tiêu dùng tạo ra
nhiều sản phẩm chất lượng cao, mẫu mã đẹp,
phong phú,...
KẾT LUẬN
b) Ưu điểm của cơ chế thị trường
Kích thích tính năng động, sáng tạo của các chủ thể kinh tế,
thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Phân bố lại nguồn lực kinh tế, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu, lợi
ích của các chủ thể kinh tế.
Thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của con người, thúc đẩy
tiến bộ, văn minh xã hội.
c)
NHƯỢC ĐIỂM CỦA
CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
Thảo luận nhóm đôi
Đọc thông tin SGK trang 25 và trả lời câu hỏi:
1/ Hãy nêu những nhược điểm của cơ chế thị trường ở thông
tin trên.
2/ Theo em, ngoài những nhược điểm trên, cơ chế thị trường
còn có những nhược điểm nào khác?
ĐÁP
ÁN
- Nhược điểm của cơ chế thị trường ở thông tin trên:
Mất cân đối cung - cầu,
khủng hoảng, suy thoái.
Không tự khắc phục được hiện
tượng phân hóa sâu sắc trong
xã hội.
Phát sinh những thủ đoạn cạnh tranh không lành mạnh
gây thiệt hại cho người sản xuất và tiêu dùng.
Ngoài ra còn một số nhược điểm vốn có sau:
Một số doanh nghiệp lạm dụng tài nguyên xã hội gây ô
nhiễm môi trường sống của con người, do đó hiệu quả kinh
tế - xã hội không được đảm bảo.
Cơ chế thị trường chỉ thể hiện đầy đủ khi có sự kiểm soát
của cạnh tranh hoàn hảo, khi xuất hiện cạnh tranh không
hoàn hảo, thì hiệu lực của cơ chế thị trường bị giảm.
Phân phối thu nhập không công bằng, có những mục tiêu xã
hội chủ nghĩa dù cơ chế thị trường có hoạt động trôi chảy thì
cũng không đạt được.
Sự tác động của cơ chế thị trường sẽ dẫn tới sự phân hoá
giàu nghèo, phân cực về của cải, tác động của cơ chế thị
trường sẽ đưa lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng nó không tự
động mang lại những giá trị mà xã hội muốn vươn tới.
Một nền kinh tế do cơ chế thị trường thuần tuý điều tiết khó
tránh khỏi những thăng trầm, khủng hoảng kinh tế có tính chu
kỳ và thất nghiệp.
Þ Nhà nước cần tăng cường quản lí vĩ mô nền kinh tế để
khắc phục, hạn chế nhược điểm của cơ chế thị trường.
02
GIÁ CẢ
THỊ TRƯỜNG
CÂU HỎI
Khách hàng và nhân viên
bán hàng đã thoả thuận với
nhau về điều gì?
Kết quả của sự thoả thuận
đó là gì?
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
📖 Xem video,
đọc thông tin
💬 Trao đổi
trong nhóm
Bắt đầu thảo luận!
✏ Báo cáo, nhận xét
Chuẩn bị báo cáo sau khi hết giờ!
ĐÁP ÁN
Khách hàng và nhân
Kết quả: hai bên đã
viên bán hàng đã thoả
thống nhất được giá
thuận với nhau về giá
của hàng hoá, thời
cả hàng hoá.
gian và địa điểm giao
hàng.
10
CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MỚI NGÀY HÔM NAY!
1
KHỞI ĐỘNG
1/ Em có nhận xét gì về sự biến động
của giá cả một loại hàng hóa trên thị
trường
2/ Theo em, những yếu tố nào trên thị
trường tác động đến sự biến động giá
cả của hàng hóa đó?
GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT
10
BÀI 4
CƠ CHẾ
THỊ TRƯỜNG
1
1 CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
NỘI DUNG
BÀI HỌC
2
GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG
01
CƠ CHẾ THỊ
TRƯỜNG
Thảo luận nhóm đôi
Đọc các thông tin trong SGK trang 23 và trả lời câu hỏi:
1/ Để đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp của anh
M phải giải quyết những mối quan hệ nào?
2/ Để kinh doanh thành công, cần phải tuân theo những
yêu cầu nào của cơ chế thị trường?
ĐÁP
ÁN
1/ Để đứng vững trên thị trường, doanh nghiệp của anh M phải giải
quyết những mối quan hệ nào?
Doanh nghiệp của anh M cần giải quyết các mối quan hệ:
- Quan hệ với người tiêu dùng.
- Quan hệ với các đối thủ cạnh tranh.
- Quan hệ với người cung ứng nguyên liệu, hàng hóa hoặc dịch
vụ…
Để kinh doanh thành công, doanh nghiệp cần:
-
Tôn trọng và chấp nhận cạnh tranh.
-
Cạnh tranh bằng những biện pháp lành mạnh.
-
Tìm hiểu nhu cầu của người tiêu dùng.
-
Cải tiến chất lượng, mẫu mã và dịch vụ.
-
Sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
-
Giảm chi phí sản xuất và lưu thông.
-
Tuân thủ quy định của pháp luật.
-
Chủ động thích nghi với những biến động trên thị trường…
KẾT LUẬN
Cơ chế thị trường là hệ thống các quan hệ kinh
tế mang tính tự điều chỉnh tuân theo yêu cầu của
các quy luật kinh tế như: quy luật cạnh tranh,
cung cầu, giá cả, lợi nhuận,...
Þ Chi phối hoạt động của các chủ thể kinh tế, đóng vai trò như bàn tay vô hình
điều tiết nền kinh tế.
b)
ƯU ĐIỂM CỦA CƠ
CHẾ THỊ TRƯỜNG
HOẠT ĐỘNG NHÓM
SỐ
GIẢI MÃ THÀNH CÔNG CỦA NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM
Đọc SGK • Phân tích minh chứng • Đồng sáng tạo trên bảng số • Báo cáo 90 giây
ĐỌC DỮ KIỆN
PHÂN TÍCH
ĐỒNG SÁNG TẠO
Hoàn thành bảng chung trên
Padlet/Slides.
BÁO CÁO
Trình bày và phản hồi bằng minh chứng.
4 NHÓM • 8 PHÚT
CHUYỂN GIAO NHIỆM
VỤ
MỖI NHÓM GIẢI MỘT “MẢNH GHÉP”
NHÓM 1 • ĐỔI
NHÓM 2 • NGUỒN
MỚI
LỰC
Tìm chi tiết về cải tiến kĩ thuật,
máy móc và năng suất.
NHÓM 3 • NHU
CẦU
Giải thích việc đáp ứng thị hiếu
và thân thiện môi trường.
Tìm chi tiết về lao động, tổ
chức và chất lượng sản phẩm.
NHÓM 4 • TỔNG
HỢP
Kết nối dữ kiện với ba ưu điểm
của cơ chế thị trường.
SẢN PHẨM: DỮ KIỆN → ƯU ĐIỂM → GIẢI THÍCH → KẾT QUẢ
PHIẾU ĐỌC SỐ
GẮN THẺ MINH CHỨNG TỪ ĐOẠN
SGK
KĨ
THUẬT
Máy móc
hiện đại.
NĂNG
LỰC
Trình độ
lao động,
tổ chức và
quản lí.
CHẤT
LƯỢNG
Chất
lượng tốt,
mẫu mã
đẹp, giá
hợp lí.
THỊ
HIẾU
Phù hợp
nhu cầu,
thân thiện
môi
trường.
KẾT
QUẢ
Phát triển,
lợi nhuận
tăng, góp
phần tăng
trưởng.
KHUNG PHÂN TÍCH
BA ƯU ĐIỂM CƠ BẢN CỦA CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
Phân loại minh chứng ngành dệt may theo hộp kiến thức
1 • NĂNG
ĐỘNG, SÁNG
TẠO
Thúc đẩy cải tiến
kĩ thuật, tổ chức
sản xuất và phát
triển lực lượng
sản xuất.
2 • PHÂN BỔ
NGUỒN LỰC
Phân bổ nguồn
lực để đáp ứng
tốt hơn nhu cầu
và lợi ích của các
chủ thể.
3 • THỎA
MÃN NHU
CẦU
Đáp ứng nhu cầu
ngày càng tốt
hơn, thúc đẩy
tiến bộ và văn
minh xã hội.
MỖI DỮ KIỆN DỆT MAY THUỘC ƯU ĐIỂM NÀO? VÌ SAO?
BÁO CÁO NHÓM
THỬ THÁCH 90 GIÂY: “DỆT MAY THÀNH CÔNG
NHỜ ĐÂU?”
30 GIÂY
Nêu hai tác động của cơ chế
thị trường.
20 GIÂY
Kết luận điều giúp ngành trụ
vững và phát triển.
40 GIÂY
Giải thích hai dữ kiện bằng ưu
điểm tương ứng.
PHẢN BIỆN
Nhóm khác yêu cầu chỉ ra
minh chứng SGK.
CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG TẠO ĐỘNG LỰC ĐỔI MỚI VÀ ĐÁP ỨNG NHU
CẦU
MỜI CÁC
NHÓM
TRÌNH BÀY
ĐÁNH GIÁ
TIÊU CHÍ SẢN PHẨM NHÓM VÀ HỢP TÁC
SỐ
Chọn đúng dữ kiện trong SGK.
3
PHÂN LOẠI
Gắn đúng với ưu điểm.
2
GIẢI THÍCH
Nêu rõ nguyên nhân và kết
quả.
2
SẢN PHẨM SỐ
Bảng rõ, ngắn, dễ theo dõi.
2
Nếu không đổi
mới và đáp
ứng thị hiếu,
ngành dệt
may có thể
gặp khó khăn
gì?
HỢP TÁC
Thành viên có đóng góp rõ.
1
TỔNG: 10 ĐIỂM
MINH CHỨNG
CÂU HỎI
CHỐT
Gợi ý:
Tác động từ sự cạnh tranh quyết liệt với những
doanh nghiệp mạnh trên thị trường quốc tế; nhu
cầu của khách hàng trong nước và quốc tế.
Tác động của cơ chế thị trường đã thúc đẩy ngành
Dệt may cải tiến kĩ thuật, tăng năng suất lao động,
nắm bắt được nhu cầu của người tiêu dùng tạo ra
nhiều sản phẩm chất lượng cao, mẫu mã đẹp,
phong phú,...
KẾT LUẬN
b) Ưu điểm của cơ chế thị trường
Kích thích tính năng động, sáng tạo của các chủ thể kinh tế,
thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và tăng trưởng kinh tế.
Phân bố lại nguồn lực kinh tế, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu, lợi
ích của các chủ thể kinh tế.
Thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu của con người, thúc đẩy
tiến bộ, văn minh xã hội.
c)
NHƯỢC ĐIỂM CỦA
CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG
Thảo luận nhóm đôi
Đọc thông tin SGK trang 25 và trả lời câu hỏi:
1/ Hãy nêu những nhược điểm của cơ chế thị trường ở thông
tin trên.
2/ Theo em, ngoài những nhược điểm trên, cơ chế thị trường
còn có những nhược điểm nào khác?
ĐÁP
ÁN
- Nhược điểm của cơ chế thị trường ở thông tin trên:
Mất cân đối cung - cầu,
khủng hoảng, suy thoái.
Không tự khắc phục được hiện
tượng phân hóa sâu sắc trong
xã hội.
Phát sinh những thủ đoạn cạnh tranh không lành mạnh
gây thiệt hại cho người sản xuất và tiêu dùng.
Ngoài ra còn một số nhược điểm vốn có sau:
Một số doanh nghiệp lạm dụng tài nguyên xã hội gây ô
nhiễm môi trường sống của con người, do đó hiệu quả kinh
tế - xã hội không được đảm bảo.
Cơ chế thị trường chỉ thể hiện đầy đủ khi có sự kiểm soát
của cạnh tranh hoàn hảo, khi xuất hiện cạnh tranh không
hoàn hảo, thì hiệu lực của cơ chế thị trường bị giảm.
Phân phối thu nhập không công bằng, có những mục tiêu xã
hội chủ nghĩa dù cơ chế thị trường có hoạt động trôi chảy thì
cũng không đạt được.
Sự tác động của cơ chế thị trường sẽ dẫn tới sự phân hoá
giàu nghèo, phân cực về của cải, tác động của cơ chế thị
trường sẽ đưa lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng nó không tự
động mang lại những giá trị mà xã hội muốn vươn tới.
Một nền kinh tế do cơ chế thị trường thuần tuý điều tiết khó
tránh khỏi những thăng trầm, khủng hoảng kinh tế có tính chu
kỳ và thất nghiệp.
Þ Nhà nước cần tăng cường quản lí vĩ mô nền kinh tế để
khắc phục, hạn chế nhược điểm của cơ chế thị trường.
02
GIÁ CẢ
THỊ TRƯỜNG
CÂU HỎI
Khách hàng và nhân viên
bán hàng đã thoả thuận với
nhau về điều gì?
Kết quả của sự thoả thuận
đó là gì?
HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
📖 Xem video,
đọc thông tin
💬 Trao đổi
trong nhóm
Bắt đầu thảo luận!
✏ Báo cáo, nhận xét
Chuẩn bị báo cáo sau khi hết giờ!
ĐÁP ÁN
Khách hàng và nhân
Kết quả: hai bên đã
viên bán hàng đã thoả
thống nhất được giá
thuận với nhau về giá
của hàng hoá, thời
cả hàng hoá.
gian và địa điểm giao
hàng.
 








Các ý kiến mới nhất