GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT
10

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MỚI NGÀY HÔM NAY!
1

Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về
quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ
bản của công dân được Hiến pháp quy
định.

GIÁO DỤC KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT 10

BÀI 16
QUYỀN CON
NGƯỜI, QUYỀN VÀ
NGHĨA VỤ CƠ BẢN
CỦA CÔNG DÂN
TRONG HIẾN
PHÁP

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền
con người
2. Nội dung cơ bản của Hiến pháp về quyền
và nghĩa vụ cơ bản của công dân

1. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN
PHÁP VỀ QUYỀN CON NGƯỜI

1/ Quyền con người là những quyền tự nhiên, cơ bản vốn có của mỗi người,
được pháp luật thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm thực hiện.
2/ Hiến pháp Việt Nam khẳng định quyền con người, quyền công dân được tôn
trọng, bảo vệ và bảo đảm. Mọi người có quyền sống và được pháp luật bảo hộ
về tính mạng, thân thể, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm. Cá nhân có quyền bất
khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, chỗ ở,
cùng với quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.
Hiến pháp đồng thời bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh,
quyền nghiên cứu khoa học, sáng tạo văn hoá, và quyền bình đẳng trong tiếp
cận, thụ hưởng các dịch vụ y tế, văn hoá, giáo dục. Những quy định này không
chỉ phù hợp với các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành
viên, mà còn tạo cơ sở pháp lí quan trọng để mỗi cá nhân được phát triển toàn
diện trong xã hội.

3/ Trong khi dọn dẹp vệ sinh ven đường, cô T
phát hiện một em bé sơ sinh bị bỏ rơi. Cô vội
vàng đưa em đến bệnh viện để kiểm tra sức
khoẻ, sau đó tiến hành các thủ tục nhận nuôi
theo quy định của pháp luật.

Thảo luận cặp đôi
Đọc các thông tin, tình huống SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Hãy nêu một số quyền cơ bản của con người được quy định trong
Hiến pháp và phân loại các quyền đó theo nhóm (gợi ý: quyền về thân
thể, quyền tự do cá nhân, quyền kinh tế – văn hoá – xã hội).
2/ Hành vi bỏ rơi trẻ em trong tình huống 3 vi phạm quy định nào của
Hiến pháp về quyền con người? Hành vi đó có thể dẫn đến những hậu
quả gì?
3/ Công dân nên làm gì để thực hiện tốt nghĩa vụ tuân theo các quy
định của Hiến pháp về quyền con người trong cuộc sống hằng ngày?

MỜI CÁC EM
TRÌNH BÀY

Câu 1
Một số quyền cơ bản của con người và
phân loại theo nhóm:
+ Nhóm quyền về thân thể: quyền
sống; quyền bất khả xâm phạm về thân
thể; quyền được pháp luật bảo hộ về
sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm; quyền
được bảo đảm an toàn về tính mạng.

Câu 1
Một số quyền cơ bản của con người và
phân loại theo nhóm:
+ Nhóm quyền tự do cá nhân: quyền bất
khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật
cá nhân, bí mật gia đình; quyền tự do đi lại,
cư trú; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo;
quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp
cận thông tin; quyền khiếu nại, tố cáo.

Câu 1
Một số quyền cơ bản của con người và
phân loại theo nhóm:
+ Nhóm quyền kinh tế - văn hoá - xã hội:
quyền học tập; quyền lao động, lựa chọn
nghề nghiệp; quyền được bảo vệ, chăm
sóc sức khoẻ; quyền hưởng thụ và sáng
tạo văn hoá; quyền được bảo đảm an sinh
xã hội.

Câu 2
Hành vi bỏ rơi trẻ em vi phạm các quyền
của trẻ em: quyền sống; quyền được bảo
vệ, chăm sóc sức khoẻ. Hành vi này có
thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như
đe doạ tính mạng, ảnh hưởng đến sự
phát triển thể chất của trẻ, đồng thời gây
bức xúc trong xã hội.

Câu 3
Những việc công dân nên làm
- Tôn trọng tính mạng, sức khoẻ, danh
dự, nhân phẩm và đời sống riêng tư của
người khác.
- Ứng xử văn minh, không có hành vi xúc
phạm, bạo lực, kì thị hay phân biệt đối
xử.

Câu 3
Quan tâm, bảo vệ và giúp đỡ trẻ em, người cao tuổi, người yếu thế
trong xã hội.

Câu 3
- Sử dụng mạng xã hội và các phương tiện
truyền thông một cách có trách nhiệm,
không lan truyền thông tin sai sự thật hoặc
xâm phạm quyền riêng tư của người khác.
- Thực hiện quyền của bản thân trong
khuôn khổ pháp luật, không làm ảnh
hưởng đến quyền và lợi ích của cộng
đồng.

Câu 3
- Lên tiếng góp ý, phê phán những
hành vi vi phạm quyền con người.
- Góp phần xây dựng môi trường
sống an toàn, tôn trọng và bảo vệ
con người;...

HOẠT ĐỘNG NĂNG LỰC
SỐ

AI TÓM TẮT,
EM KIỂM CHỨNG
Khám phá quyền con
người trong Hiến pháp Việt
Nam

Bước 1. Hỏi AI bằng câu lệnh rõ ràng
DÙNG AI
PROMPT
“Hãy tóm tắt ngắn gọn các
quyền con người được quy
định trong Chương II Hiến
pháp Việt Nam.”

Nêu rõ phạm vi + yêu
cầu ngắn gọn.

Bước 3. Đối chiếu với văn bản gốc
NGUỒN KIỂM CHỨNG CHÍNH
THỨC

CỔNG TTĐT CHÍNH PHỦ
chinhphu.vn

1 Mở Hiến pháp hiện hành.
2 Tìm Chương II.
3 So sánh từng ý AI nêu.
Đánh dấu: đúng • thiếu
4
• sai.

Sản phẩm học tập: Bản tóm tắt đã kiểm chứng
NHÓM NỘP 01 PHIẾU
Tóm
tắt
5–7
ý
đã
1
sửa
02
điểm
đã
đối
2
chiếu
3 Nguồn chính thức
4 Kết luận độ tin cậy
AI HỖ TRỢ • VĂN
BẢN GỐC QUYẾT
ĐỊNH

GHI NHỚ

Hiến pháp quy định các quyền con người như: quyền bình đẳng trước
pháp luật; quyền sống; quyền bất khả xâm phạm về thân thể, chỗ ở,
được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm; quyền hiến
mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của luật; quyền sở
hữu tài sản hợp pháp; quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư,
bí mật cá nhân và bí mật gia đình; quyền bảo vệ danh dự, uy tín của
mình; quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi
thông tin riêng tư khác;…

2. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN
PHÁP VỀ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ
BẢN CỦA CÔNG DÂN
a. Quy định về quyền công dân

*Quyền công dân về dân sự, chính trị
Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định công dân Việt Nam
có các quyền dân sự quan trọng như: quyền có nơi ở hợp pháp; quyền tự do đi lại
và cư trú trong nước; quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo luật
định; quyền bình đẳng nam, nữ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.Bên cạnh
đó, Hiến pháp còn ghi nhận công dân có các quyền chính trị như: quyền tự do
ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình theo luật
định; quyền bầu cử khi đủ 18 tuổi, quyền ứng cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân
dân khi đủ 21 tuổi; quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo
luận, kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả
nước; quyền biểu quyết đối với công dân khi đủ 18 tuổi khi Nhà nước tổ chức
trưng cầu ý dân.

Thảo luận cặp đôi
Đọc các thông tinSGK và trả lời câu hỏi:
1/ Hãy chỉ ra sự khác biệt trong quy định của Hiến pháp giữa
quyền con người và quyền công dân.
2/ Nêu ý nghĩa của việc thực hiện quyền công dân về dân sự,
chính trị.
3/ Hãy nêu một số ví dụ về việc thực hiện tốt quyền dân sự,
chính trị của công dân mà em biết.

MỜI CÁC EM
TRÌNH BÀY

Câu 1
Sự khác biệt: Quyền con người là những
quyền tự nhiên, cơ bản của mọi người,
được Hiến pháp ghi nhận, tôn trọng, bảo vệ
và bảo đảm, không phụ thuộc vào quốc tịch.
Quyền công dân là những quyền gắn với
người có quốc tịch Việt Nam, do Hiến pháp
và pháp luật quy định, thể hiện mối quan hệ
pháp lí giữa công dân với Nhà nước.

Câu 2
Việc công dân thực hiện tốt các quyền dân sự, chính trị có ý nghĩa quan
trọng trong việc bảo đảm dân chủ và phát huy quyền làm chủ của nhân
dân; góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; tạo
điều kiện để công dân tham gia quản lí nhà nước và xã hội; nâng cao
trách nhiệm của Nhà nước trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của
công dân; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, kỉ cương và phát triển bền
vững xã hội.

Câu 3
Ví dụ về việc thực hiện tốt quyền
dân sự, chính trị của công dân:
- tham gia bầu cử đại biểu Quốc
hội và đại biểu Hội đồng nhân dân;
- góp ý dự thảo luật, dự thảo chính
sách tại địa phương;
- thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo
khi quyền lợi bị xâm phạm;