CHÀO MỪNG CÁC
BẠN ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC
NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG

VIDEO 1

KHỞI ĐỘNG

•

Theo em, đất trồng là
gì?
Đất được cấu tạo từ những thành phần nào?

• Sỏi, đá có được gọi là đất trồng không?
• Loại đất nào là thích hợp nhất để trồng cây?

⟶ Cùng tìm hiểu câu trả
lời trong bài học hôm nay!

BÀI 3.
GIỚI THIỆU
VỀ TRỒNG
TRỌT
Giáo viên:

MỤC TIÊU BÀI
HỌC

Khái niệm

Thành phần

Tính chất

Trình bày được khái niệm

Nêu được các thành phần

Phân tích được thành phần

đất trồng và quá trình hình

chính của đất, đặc biệt là

cơ giới và phản ứng (pH)

thành đất trong tự nhiên.

vai trò của keo đất.

của các loại đất.

VIDEO 2

NỘI DUNG BÀI
HỌC

I. Khái niệm
về đất trồng

II. Các thành
phần và vai trò
cơ bản của đất
trồng

III. Keo đất và
tính chất của
đất

NỘI DUNG BÀI
HỌC

I. KHÁI NIỆM
VỀ ĐẤT TRỒNG

I. KHÁI NIỆM VỀ ĐẤT
TRỒNG
KHÁI NIỆM ĐẤT TRỒNG
Câu hỏi định hướng:
Đất được hình thành như thế
nào?
Quan sát hình cắt lớp đất để tìm dấu hiệu: đá mẹ,
mùn, rễ cây, sinh vật đất.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

VIDEO 3

ĐẤT TRỒNG LÀ GÌ?

Đất trồng là lớp bề mặt tơi xốp của vỏ Trái đất
mà trên đó thực vật có thể sinh sống, phát
triển và sản xuất ra sản phẩm.

Khí hậu

Sinh
vật

Địa
hình

Thời
gian

Con người

Được hình thành từ đá mẹ dưới tác động của nhiều yếu tố
trong tự nhiên và sản xuất.

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐẤT
TRỒNG

ĐÁ MẸ

Đất phù
sa

→

PHONG
HÓA

→

ĐẤT
TRỒNG

→

CÂY PHÁT
TRIỂN

Một số loại đất phổ biến ở Việt
Nam
Đất đỏ bazan
Đất mặn
Đất phèn

Thông điệp: đất trồng không tự nhiên xuất hiện ngay lập tức;
đó là kết quả của quá trình lâu dài.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

01

02

03

Quan sát hình

Nhận diện các loại đất qua màu sắc, độ hạt,
độ tơi xốp.

Kể tên loại đất

Nêu loại đất đã gặp ở địa phương hoặc
trong sản xuất.

Trả lời câu hỏi
Sỏi và đá có phải đất trồng không? Vì sao?

Cặp đôi 2 phút
→ Chia sẻ 1 ý
→ Chốt đáp án

VIDEO 4

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
HỌC SINH ĐĂNG LÊN PADLET

🏷 Tên loại đất

Ghi ngắn gọn, dễ đọc

📷 Ảnh thực tế

Chụp rõ bề mặt đất

📍 Địa phương xuất hiện
Xã/phường, huyện/tỉnh

Sản phẩm sau hoạt
động: bản đồ nhỏ về
các loại đất quanh nơi
sống của lớp.

PADLET

NỘI DUNG BÀI
HỌC

II. CÁC THÀNH
PHẦN VÀ VAI TRÒ
CƠ BẢN CỦA ĐẤT
TRỒNG

II. CÁC THÀNH PHẦN VÀ VAI
TRÒ CƠ BẢN CỦA ĐẤT TRỒNG

MỘT NẮM ĐẤT GỒM NHỮNG
GÌ?
Hãy hình dung trong đất có chất rắn, nước,
không khí và rất nhiều sinh vật nhỏ bé.
Quan sát bằng mắt thường chưa đủ; cần tư duy
theo thành phần.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

II. CÁC THÀNH PHẦN VÀ VAI
TRÒ CƠ BẢN CỦA ĐẤT TRỒNG

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

VIDEO 5

II. CÁC THÀNH PHẦN VÀ VAI
TRÒ CƠ BẢN CỦA ĐẤT TRỒNG

🪨 Phần rắn

Khoáng vật và chất hữu cơ

🌬 Phần khí

Không khí trong khe hở

💧 Phần lỏng

Nước và dung dịch đất

🪱 Sinh vật đất

Vi sinh vật, giun, côn trùng nhỏ

Đất trồng là một hệ thống sống, không chỉ là “bụi
đất”.
Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm 1: Phần rắn

Nhóm 2: Phần
lỏng

Nhóm 3: Phần khí

Nhóm 4: Sinh vật
đất

Nhiệm vụ: xác định vai trò, ví dụ thực tế và minh
họa nhanh trên Google Slides.

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ

CÁC NHÓM CÙNG CHỈNH SỬA MỘT BÀI TRÌNH
CHIẾU
01

Mở liên kết GV gửi

03

Điền vai trò thành phần đất

05

Trình bày trong 60 giây

Không tạo file riêng.

Làm rõ, ngắn gọn, dễ quan sát.

Làm rõ, ngắn gọn, dễ quan sát.

02

Chọn đúng slide nhóm

04

Thêm ảnh hoặc ví dụ

Làm rõ, ngắn gọn, dễ quan sát.

Làm rõ, ngắn gọn, dễ quan sát.

VAI TRÒ CÁC THÀNH PHẦN ĐẤT

🪨
Phần rắn
→ Cung cấp
dinh dưỡng

💧
Phần lỏng
→ Cung cấp
nước

🌬
Phần khí
→ Giúp rễ hô
hấp

🪱
Sinh vật đất
→ Phân giải
chất hữu cơ

Bốn thành phần phối hợp giúp đất có khả năng
nuôi dưỡng cây trồng.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

Vai trò của từng thành
phần
Thành phần

Đặc điểm chính

Vai trò đối với cây trồng

Phần Rắn

Gồm khoáng chất (vô cơ) và Giữ rễ cây đứng vững, cung cấp chất dinh
mùn (hữu cơ).
dưỡng đa lượng, vi lượng.

Phần Lỏng

Nước trong các khe hở của
đất.

Hòa tan dinh dưỡng, giúp rễ cây dễ dàng
hấp thụ.

Phần Khí

Không khí trong các khe hở
(O2, CO2, N2).

Cung cấp Oxy cho rễ cây và vi sinh vật hô
hấp.

Giun, vi khuẩn, nấm...

Phân giải xác thực vật thành mùn, làm tơi
xốp đất.

Sinh vật đất

NỘI DUNG BÀI
HỌC

III. KEO ĐẤT VÀ
TÍNH CHẤT CỦA
ĐẤT

III. KEO ĐẤT VÀ TÍNH CHẤT CỦA
ĐẤT

KEO ĐẤT
Câu hỏi định hướng:
Vì sao đất có thể giữ chất
dinh dưỡng?

H⁺

K⁺

Ca²⁺ NH₄⁺
⇄
Rễ cây hấp thụ dinh
dưỡng

Keo đất là chìa khóa giúp đất hấp phụ và trao đổi ion với rễ cây.

KHÁI NIỆM KEO ĐẤT

Keo đất là các hạt rất nhỏ trong đất, có
khả năng hấp phụ và trao đổi ion.

Hấp phụ

Giữ dinh dưỡng

Trao đổi ion

Ý nghĩa: giúp chất dinh dưỡng không bị rửa trôi quá nhanh và
cây có thể hấp thụ dần.

CẤU TẠO KEO ĐẤT

• Trình bày cấu tạo của keo đất.
• Dựa vào điều gì để phân biệt keo
âm và keo dương?
• Đâu là cơ sở cho sự trao đổi chất
dinh dưỡng giữa đất và cây trồng?

CẤU TẠO KEO ĐẤT

CẤU TẠO KEO ĐẤT
- Keo đất gồm nhân keo (nằm trong cùng) và lớp điện
kép (nằm trên bề mặt của nhân keo).
• Lớp điện kép gồm tầng ion quyết định điện nằm sát
nhân keo, có vai trò quyết định keo đất là keo âm
hay keo dương.
• Lớp điện bù gồm tầng ion không di chuyển và ion ở
tầng khuếch tán; ion của tầng khuếch tán có khả
năng trao đổi với các ion của dung dịch đất, đây là
cơ sở cho sự trao đổi chất dinh dưỡng giữa đất và
cây trồng.

HOẠT ĐỘNG AI
PROMPT GỢI Ý

“Giải thích cơ chế trao đổi ion
giữa keo đất và rễ cây bằng
ngôn ngữ dễ hiểu cho học
sinh lớp 10.”

Sau khi AI trả lời, học sinh thảo luận:
1. Ý nào đúng?
2. Ý nào cần kiểm chứng?
3. Có thể minh họa bằng sơ đồ nào?

AI KHÔNG THAY THẾ TƯ
DUY

TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT

Câu hỏi định hướng:
Vì sao có đất chua và đất
kiềm?
Tính chất đất quyết định cây nào phù hợp và cần cải
tạo ra sao.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

TÍNH CHẤT CỦA
ĐẤT

• Trình bày về thành phần cơ giới
của đất.
• Căn cứ vào thành phần cơ giới của
đất, đất được chia làm mấy loại
chính?

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

THÀNH PHẦN CƠ GIỚI

Hạt cát
Kích thước to

Limon
Kích thước vừa

Sét
Kích thước nhỏ

↓
Đất cát

Đất thịt

Đất sét

Thành phần cơ giới ảnh hưởng đến độ tơi xốp, khả năng giữ nước
và thoát nước.

PHẢN ỨNG CỦA ĐẤT

ĐẤT CHUA
pH < 6,6

ĐẤT TRUNG TÍNH
6,6 – 7,5

ĐẤT KIỀM
pH > 7,5

pH đất là căn cứ để chọn cây trồng và biện pháp cải tạo
phù hợp.

HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
Nhóm 1: Tìm
hiểu về phản
ứng chua của
đất.

Nhóm 2: Tìm
hiểu về phản
ứng kiềm của
đất.

⟶ Tìm hiểu thực tế

Nhóm 3: Tìm
hiểu về phản
ứng trung tính
của đất.

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
DASHBOARD HIỂN THỊ

🧪 pH
💧 Độ ẩm
🌡 Nhiệt độ

Liên hệ: nông nghiệp thông minh dùng dữ liệu để
tưới nước, bón phân và cải tạo đất đúng thời điểm.

Bài 3. Giới thiệu về đất trồng

LUYỆN TẬP
HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập vào
https://kenhhoctap.edu.vn/

VẬN DỤNG
VỀ NHÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI
PHẦN VẬN DỤNG SGK
TR.22.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

01
02
03

Ôn tập bài 3
Hoàn thành trong vở hoặc phiếu học tập.

Hoàn thành bài tập
Hoàn thành trong vở hoặc phiếu học tập.

Chuẩn bị Bài 4: Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng
Đọc trước nội dung và ghi 1 câu hỏi thắc mắc.

Gợi ý tự học: quan sát đất quanh nhà và liên hệ với nội
dung đã học.

CẢM ƠN
các bạn đã chú ý lắng
nghe