GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT 12

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI
NGÀY HÔM NAY!
1

KHỞI ĐỘNG
Theo em, chủ thể của luật quốc tế là những ai?
Chủ thể của pháp luật quốc tế: là các
quốc gia có chủ quyền, các tổ chức quốc
tế thành lập có Điều lệ phù hợp với những
nguyên tắc của pháp luật quốc tế hiện đại;
các dân tộc đấu tranh nhằm thực hiện
quyền dân tộc tự quyết để lập nhà nước
của mình.

Em hãy nêu tên một văn bản hoặc một quy phạm pháp luật quốc tế mà em biết.

Hiến chương Liên Hợp quốc

Công Ước Quốc tế về Quyền
Dân Sự và Chính Trị

GIÁO DỤC KINH TẾ PHÁP LUẬT 12

CHỦ ĐỀ 9:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN
CỦA LUẬT QUỐC TẾ

BÀI 14: MỘT SỐ VẤN
ĐỀ CHUNG VỀ PHÁP
LUẬT QUỐC TẾ
1

NỘI DUNG
BÀI HỌC

01

02
03

Khái niệm và vai trò của pháp luật
quốc tế
Các nguyên tắc cơ bản của pháp
luật quốc tế
Mối quan hệ giữa pháp luật quốc tế
và luật quốc gia

01
KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ
CỦA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ

Làm việc theo nhóm
Thông tin
Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ
được điều chỉnh bởi Hiệp định thương mại Việt
Nam – Hoa Kỳ, một điều ước quốc tế song phương

Em hãy cho biết nội dung

được kí kết năm 2000. Quá trình đàm phán và kí

thông tin và trường hợp bên

kết Hiệp định này được tiến hành theo trình tự, thủ

thể hiện được những vai trò gì

tục đã được quy định trong Công ước Viên về Luật

của pháp luật quốc tế.

Điều ước quốc tế năm 1969. Quan hệ ngoại giao
giữa Việt Nam và các quốc gia khác được thiết lập
trên cơ sở các quy định của Công ước Viên về
quan hệ ngoại giao năm 1961 và Công ước Viên về
quan hệ lãnh sự năm 1963,...

Làm việc theo nhóm
Tình huống
A và B là hai nước láng giềng có tranh chấp
với nhau về chủ quyền quốc gia đối với một
số đảo trên biển. Sau một thời gian dài
thương lượng không thành, nước A đã nộp
đơn kiện nước B lên Toà án Trọng tài
Thường trực của Liên hợp quốc tại Hà Lan,
yêu cầu Toà án này chiếu theo Công ước
Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982
(UNCLOS) để tuyên bố về chủ quyền quốc
gia đối với các đảo đó.

Em hãy cho biết nội dung
thông tin và trường hợp bên
thể hiện được những vai trò gì
của pháp luật quốc tế.

Hoạt động nhóm

📖 Đọc thông tin

💬 Trao đổi
trong nhóm
Bắt đầu thảo luận nhóm!

✏ Báo cáo kết quả

Chuẩn bị báo cáo sau khi hết giờ!

 Nội dung thông tin phản ánh vai trò
của luật quốc tế trong điều chỉnh mối
quan hệ giữa các quốc gia và là cơ sở
để thiết lập các mối quan hệ ngoại
giao, hữu nghị và hợp tác giữa các
quốc gia trên các lĩnh vực của đời
sống quốc tế.
 Trong vụ việc được nêu ở tình huống,
pháp luật quốc tế có vai trò là cơ sở
để giải quyết tranh chấp giữa các
quốc gia.

Từ các thông tin và sự hiểu
biết của bản thân, em hiểu
thế nào là pháp luật quốc
tế? Vai trò của pháp luật
quốc tế được thể hiện ở
những điểm cơ bản nào?

Khái niệm pháp luật quốc tế
Là hệ thống các nguyên tắc và quy phạm pháp luật được các quốc gia và chủ
thể khác của luật quốc tế thoả thuận xây dựng nên.

Để điều chỉnh những quan hệ
Trên cơ sở sự bình đẳng

phát sinh giữa các quốc gia và

và tự nguyện.

các chủ thể đó trong mọi lĩnh
vực của đời sống quốc tế.

Vai trò
Điều chỉnh quan hệ

Là cơ sở để thiết lập

Là cơ sở để giải

giữa các quốc gia

các

hệ

quyết các tranh chấp

hoặc giữa các chủ

ngoại giao, hữu nghị

giữa các quốc gia và

thể khác của pháp

và hợp tác giữa các

các chủ thể khác của

luật quốc tế phát sinh

quốc gia trên các lĩnh

pháp luật quốc tế.

trong các lĩnh vực

vực của đời sống

của đời sống quốc tế.

quốc tế.

mối

quan

HOẠT ĐỘNG NĂNG LỰC SỐ

HỎI AI: HAI CÔNG ƯỚC QUỐC TẾ DỄ HIỂU
Dùng Gemini/ChatGPT để hỗ trợ phân tích tình huống, không thay thế đọc nguồn và tư duy

01 • TRUY CẬP
Mở công cụ AI trên máy tính hoặc điện thoại.

02 • NHẬP PROMPT
Yêu cầu giải thích Công ước Viên 1969 và
UNCLOS 1982 bằng ngôn ngữ THPT.

03 • TÓM TẮT
Ghi lại mục đích, phạm vi và từ khóa chính.

04 • VẬN DỤNG
Chọn công ước phù hợp làm căn cứ phân tích
tình huống.
7 PHÚT

LÀM VIỆC NHÓM

02 TÓM TẮT

PROMPT CHÍNH VÀ YÊU CẦU
ĐẦU RA
PHIẾU TRUY VẤN AI

PROMPT GỢI Ý

“Đóng vai trợ lý học tập môn Giáo dục kinh tế và
pháp luật lớp 12. Hãy giải thích ngắn gọn, dễ hiểu
mục đích của Công ước Viên về Luật Điều ước
quốc tế năm 1969 và Công ước Liên Hợp Quốc về
Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Với mỗi
công ước, trình bày: (1) điều chỉnh vấn đề gì; (2)
mục đích chính; (3) một ví dụ giả định đơn giản;
(4) từ khóa cần nhớ. Cuối cùng, nêu điểm khác
nhau cơ bản giữa hai công ước. Không suy đoán
về vụ việc cụ thể và đánh dấu nội dung cần kiểm
chứng.”

PROMPT PHẢN BIỆN

“Hãy tách từng khẳng định trong câu trả lời
và cho biết nguồn chính thức nào có thể kiểm
chứng.”

NGẮN GỌN

Mỗi công ước tối đa 100 từ.

DỄ HIỂU

Giải thích thuật ngữ bằng ví dụ.

CÓ SO SÁNH

Phân biệt luật điều ước và luật biển.

CẦN KIỂM CHỨNG
Đánh dấu ngày, phạm vi và quy tắc cụ thể.

PHIẾU VẬN DỤNG

TỪ CÂU TRẢ LỜI AI ĐẾN PHÂN TÍCH TÌNH
HUỐNG
Không sao chép nguyên văn; chọn thông tin có liên quan và giải thích bằng lời của nhóm
1 • XÁC
ĐỊNH
VẤN ĐỀ
Tình huống
nói về điều
ước giữa
quốc gia hay
về biển, đại
dương?

2•
CHỌN
CÔNG
ƯỚC
Công
ước
Viên 1969,
UNCLOS
1982 hay cần
văn bản
khác?

3•
TRÍCH Ý
LIÊN
QUAN
Chọn 1–2 ý từ
bản tóm tắt
AI có liên hệ
trực tiếp.

4•
KIỂM
CHỨNG
Đối chiếu với
văn bản hoặc
trang chính
thức của Liên
Hợp Quốc.

5 • KẾT
LUẬN
Nêu công ước
hỗ trợ phân
tích ở điểm
nào, không
suy diễn quá
dữ kiện.

MẪU KẾT LUẬN: Tình huống liên quan đến … nên nhóm
sử dụng … để làm rõ …; nội dung còn lại cần kiểm
chứng thêm.

02
CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN
CỦA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ

Thông tin 1. EU (Liên minh châu Âu)
được thành lập năm 1950, lúc đầu có 6
nước thành viên và hiện nay có 28 thành
viên. Nước Anh chính thức gia nhập khối
này vào năm 1973. Tuy nhiên, đến năm
2016, Anh đã tiến hành tiến trình đàm
phán chính thức rút ra khỏi EU sau khi
nhận được số phiếu đồng ý của 51,9% số
cử tri tham gia bỏ phiếu trong cuộc trưng
cầu ý dân ngày 23/6/2016 tại nước này.

Thông tin 2. Trong hai ngày 1 – 2/11/2023, tại
Trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Đại hội đồng
Liên hợp quốc khoá 78 đã thảo luận về “Sự cần
thiết chấm dứt cấm vận kinh tế, thương mại và
tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba”. Tại cuộc
họp này, đông đảo các nước chia sẻ với những
khó khăn mà nhân dân Cuba phải gánh chịu do
ảnh hưởng tiêu cực kéo dài của lệnh cấm vận
do Mỹ áp đặt suốt hơn 60 năm qua. Đồng thời,
các nước cũng kêu gọi Mỹ chấm dứt ngay các
lệnh cấm vận đối với Cuba.

Hoạt động nhóm

GOOGLE DOCS / PADLET: CÙNG VIẾT, CÙNG SỬA
1 • TRUY
CẬP

Mở đường
link hoặc
quét mã do
giáo viên
cung cấp.

2•
NHẬN
VAI

Người đọc dữ
kiện; người
xác định
nguyên tắc;
người viết;
người kiểm
tra.

3 • NHẬP
SONG
SONG

Nhóm A nhập
thông tin 1,
nhóm B nhập
thông tin 2
trong cùng
tài liệu.

4•
NHẬN
XÉT
CHÉO

Thêm bình
luận yêu cầu
làm rõ căn cứ
hoặc mối liên
hệ.

5 • CHỐT
BẢN
NHÓM

Thống nhất
câu trả lời
cuối cùng và
người trình
bày.

QUY ƯỚC: Ghi tên sau mỗi ý • Không xóa ý của bạn • Dùng bình luận để góp ý • Chỉ chốt khi có căn cứ

LÀM VIỆC THEO NHÓM
Em hãy cho biết, việc các quốc gia tham gia
thành lập, xin gia nhập và rút khỏi EU ở thông
tin 1 phù hợp với những nguyên tắc cơ bản nào
của pháp luật quốc tế. Vì sao?
Theo em, hành vi thực hiện chính sách cấm vận
kinh tế, thương mại, tài chính do Mỹ áp đặt đối
với Cuba ở thông tin 2 là sự vi phạm nguyên tắc
cơ bản nào của pháp luật quốc tế? Vì sao?

Thời gian hoạt động

Trao đổi

Báo cáo kết quả

BÁO CÁO VÀ ĐÁNH GIÁ

TIÊU CHÍ PHÂN TÍCH VÀ CỘNG TÁC SỐ
Mỗi nhóm báo cáo trong 2 phút và trả lời một câu hỏi phản biện
XÁC ĐỊNH
ĐÚNG

Nêu đúng nguyên tắc liên quan trong từng thông tin.

3

DÙNG DỮ
KIỆN

Dẫn chi tiết trong ngữ liệu hoặc nguồn cập nhật.

2

GIẢI THÍCH

Làm rõ vì sao hành vi phù hợp hoặc xung đột với
nguyên tắc.

2

CỘNG TÁC SỐ

Phân công, nhập song song, bình luận và chốt bản chung.

2

TRÌNH BÀY

Ngắn gọn, thận trọng và phân biệt dữ kiện với nhận định.

1

•

Nguyên tắc các quốc gia có nghĩa vụ hợp tác với các
quốc gia khác.

Thông tin 1

•

Nguyên tắc quyền bình đẳng và tự quyết của các dân
tộc.

•

Nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền của các quốc gia.

Bởi: Các quốc gia thành viên của liên minh đều bình
đẳng về chủ quyền với nhau, mỗi quốc gia đều có quyền
quyết định tham gia hay không tham gia vào liên minh này
trên cơ sở quyền bình đẳng và tự quyết của các dân tộc.

Hành vi của Mỹ áp đặt đối với Cuba là sự vi phạm
nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ

Thông tin 2

của các quốc gia khác và nguyên tắc quyền bình
đẳng về chủ quyền của các quốc gia.

Bởi: Với lệnh cấm vận của Mỹ, các doanh nghiệp
của Mỹ và nhiều nước khác không thể thiết lập
quan hệ thương mại, xuất nhập khẩu hàng hoá đối
với Cuba, gây khó khăn cho việc phát triển kinh tế
và đời sống của nhân dân Cuba.

Nguyên tắc cấm dùng vũ lực

Nguyên tắc tận tâm,

hay đe doạ dùng vũ lực trong

thiện chí thực hiện các

các quan hệ quốc tế.

cam kết quốc tế.

Nguyên tắc giải quyết các
tranh chấp quốc tế bằng biện
pháp hoà bình.

Nguyên tắc không can
thiệp vào công việc nội bộ
của các quốc gia khác.

Các nguyên
tắc cơ bản
của pháp
luật quốc tế

Nguyên tắc các quốc
gia có nghĩa vụ hợp tác
với các quốc gia khác.

Nguyên tắc bình
đẳng về chủ quyền
của các quốc gia.

Nguyên tắc quyền bình
đẳng và tự quyết của các
dân tộc.

03
MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁP LUẬT
QUỐC TẾ VÀ LUẬT QUỐC GIA

Thông tin 1. Công ước về Án định lương tối thiểu năm 1970 của Tổ chức Lao động Quốc tế
ương tối thiểu năm 1970 của Tổ chức quy định: “Mọi nước thành viên của Tổ chức Lao động
Quốc tế phê chuẩn Công ước này cam kết thiết lập một hệ thống lương tối thiểu để áp dụng cho
mọi nhóm người làm công ăn lương mà những điều kiện sử dụng lao động của họ khiến việc áp
dụng cho họ là thích đáng” (khoản 1 Điều 1); “Lương tối thiểu có hiệu lực pháp luật và không thể
bị hạ thấp; nếu không áp dụng sẽ bị áp dụng chế tài thích đáng, bao gồm cả những chế tài hình
sự hoặc những chế tài khác đối với người hoặc những người chịu trách nhiệm” (khoản 1 Điều
2). Các quy định trên đã trở thành cơ sở để xây dựng và hoàn thiện pháp luật lao động nước ta.
Vì thế, trong Bộ luật Lao động năm 2019 của Việt Nam quy định. “Người sử dụng lao động phải
xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở để tuyển dụng, sử dụng lao
động, thoả thuận mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động và trả
lương cho người lao động” (khoản 1 Điều 93); “Mức lương theo công việc hoặc chức danh
không được thấp hơn mức lương tối thiểu” (khoản 2 Điều 90).

Thông tin 2. Khi Việt Nam tham gia Tổ
chức Thương mại Thế giới, các nhà
làm luật đã nội luật hoá các quy định
của WTO và sửa đổi, bổ sung, thay thế
các quy định trong các đạo luật của
nước ta cho phù hợp với quy định của
tổ chức quốc tế này thì đã góp phần mở
rộng thêm phạm vi điều chỉnh, tầm ảnh
hưởng và thúc đẩy sự phát triển của
pháp luật quốc tế.

Hoạt động nhóm

📖 Đọc thông tin

💬 Trao đổi
trong nhóm
Bắt đầu thảo luận nhóm!

✏ Báo cáo kết quả

Chuẩn bị báo cáo sau khi hết giờ!

LÀM VIỆC THEO NHÓM
01

02

Theo em, các thông tin 1,

Từ các thông tin bên, em

2 đề cập tới mối quan hệ

hãy nêu khái quát tác

nào giữa pháp luật quốc

động qua lại giữa pháp

tế và luật quốc gia? Mối

luật quốc tế và luật quốc

quan hệ đó được biểu

gia. Cho ví dụ minh hoạ.

hiện như thế nào?

Các thông tin trên đề cập tới mối quan
hệ biện chứng, tác động qua lại giữa
pháp luật quốc tế và luật quốc gia.

Quy định trong công ước về ấn

Là cơ sở để Nhà nước Việt

định lương tối thiểu năm 1970

Nam xây dựng các quy định

của tổ chức lao động quốc tế.

trong Bộ luật Lao động của
Việt Nam

Pháp luật quốc tế

Pháp luật quốc tế là cơ sở để xây dựng và hoàn

và luật quốc gia có

thiện quy định của luật quốc gia, bảo đảm cho luật

quan hệ biện

quốc gia phù hợp với yêu cầu của pháp luật quốc tế.

chứng, tác động
qua lại với nhau

Luật quốc gia tạo cơ sở cho sự hình thành và góp
phần thúc đẩy sự phát triển của pháp luật quốc tế.
Quy định trong các đạo luật của quốc gia phải phù
hợp, không được trái với quy định của pháp luật
quốc tế.

LUYỆN TẬP
Trắc nghiệm