CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NAY

KHỞI
ĐỘNG

Cùng
khám phá
nhé!
KẾT NỐI
KIẾN THỨC
VỚI THỨC
TIỀN

I
.
II.

NỘI DUNG BÀI
HỌC
XÁC ĐỊNH NHIỆM
VỤ, YÊU CẦU

TIẾN TRÌNH THỰC
HIỆN

Lên ý tưởn
g
Tạo mạch
diện
Cho ngôi n
hà tiện ngh
ỉ
hơn!

AN TOÀN - CHÍNH XÁC - HIỆU QUẢ

Điện trong tầm tay
Cuộc sống thêm tiện nghỉ

Xác định nhiệm vụ, yêu cầu thiết kế và lắp
đặt mạch điện điều khiển bật, tắt bóng đèn
ngoài sân.
Nhiệm vụ:
Thiết kế, lắp đặt mạch điện điều khiển bật, tắt bóng
đèn ngoài sân
Yêu cầu:
Bóng đèn ngoài sân được bật, tắt tại 2 vị trí: vị trí thức
nhất ở trong nhà, vị trí thức 2 ở ngoài sân.

Quan sát Hình 10.2 và mô tả hoạt động của công
tắc ba cực. Nguồn điện được nối vào cực nào của
công tắc?

Hình 10.2. Công tắc ba cực

• Công tắc ba cực là loại thiết bị đóng cắt điện với 3 chân tiếp điện,
gồm: 1 cực động và 2 cực tĩnh.
• Mô tả hoạt động:

• Khi hai công tắc ở cùng 1 vị trí (1 –
1 hoặc 2 – 2) thì khi đó mạch điện
sẽ kín và đèn sẽ sáng.
• Khi hai công tắc ở vị trí đối nhau (1
– 2 hoặc 2 − 1) thì mạch hở, lúc
này đèn sẽ không sáng.

• Nguồn điện được nối vào: cực động của công tắc.

Em hãy mô tả nguyên tắc
hoạt động của 2 mạch điện
trên Hình 10.1. Theo em,
sơ đồ nào sẽ đáp ứng
được yêu cầu của bài học
này?

Hình 10.1

Vẽ sơ đồ nguyên lí
• Tìm hiểu các sơ đồ
nguyên lí của mạch điều
khiển đèn từ hai vị trí.
• Lựa chọn mạch điện
phù hợp.
• Vẽ sơ đồ nguyên lí của
mạch điện.

Vẽ sơ đồ lắp đặt
• Từ sơ đồ nguyên lí và
vị trí lắp đặt các thiết
bị, vẽ sơ đồ lắp đặt.

1. Thiết kế mạch điện
• Một số mạch điện có sử dụng công tắc 3 cực trong gia đình:

Mạch điện sử dụng công tắc 3

Mạch điện sử dụng công tắc 3

cực điều khiển 2 bóng đèn

cực điều khiển 1 bóng đèn

LƯU Ý
Để đảm bảo an toàn điện khi
thực hiện lắp và thử nghiệm
mạch điện, thay vì nối điểm A và
B với dây nóng (L) và mát (N)
của nguồn điện, có thể nối
chúng với phích cắm điện.

2. Lựa chọn vật tư,
thiết
bị
Dựa vào sơ đồ lắp đặt và mẫu bảng 10.1, kẻ bảng
thống kê số vật tư, linh kiện và thiết bị cho mạch điện
điều khiển đèn sân.
STT

Tên linh kiện, thiết bị

Số lượng

Thông số kĩ
thuật

1

?

?

?

2

?

?

?

3

?

?

?

4

?

?

?

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

1

Tên linh kiện, thiết
bị
Bảng nhựa

2

Công tắc ba cực

2 cái

5A

3
4
5
6

Aptomat
Bóng đèn
Dây điện
Tua vít

1 cái
1 cái
5–10 m
1 cái

20A
25W
2x1,5 mm²
 

7

Ốc vít

10 –20 cái

 

8

Kìm tuốt dây

1 cái

 

9

Kìm cách điện

1 cái

 

10

Bút thử điện

1 cái

 

STT

Số lượng

Thông số kĩ thuật

2 cái

8 x 16 cm

3. Lắp đặt mô hình

Đọc mục III.3 trong SGK – tr52
và trả lời các câu hỏi sau:
• Nêu những hướng dẫn an
toàn điện
• Trình bày các bước lắp đặt
mạch điện

a. Hướng dẫn an toàn điện
• Đi giày, dép và thực hiện lắp đặt
mạch điện tại nơi khô ráo.
• Lắp mạch điện hoàn chỉnh trước khi
đấu nối mạch điện vào nguồn điện.
• Chỉ được bật nguồn điện khi đảm
bảo mạch điện không có phần nào
hở điện và không có người tiếp xúc
hoặc có nguy cơ tiếp xúc.

b. Lắp mạch điện
1

Chuẩn bị đầy đủ vật tư, thiết bị điện và các công cụ hỗ trợ cần thiết.

2

Xác định vị trí nguồn lấy điện; đánh dấu vị trí lắp đặt công tắc và đèn.

3

Lắp công tắc vào bảng điện.

4

Nối dây điện kết nối các thiết bị trong mạch điện như Hình 10.4.

5

Kiểm tra mạch điện theo các tiêu chuẩn:
• Lắp đặt đúng theo sơ đồ.
• Các mối nối đảm bảo an toàn điện, chắc, đẹp và không hở
điện.

6

• Mạch điện đảm bảo thông mạch, không đoản mạch.
Nối mạch điện vào nguồn điện. Lưu ý tuân thủ hướng dẫn an toàn
điện ở mục 4a.

4. Tổng kết, đánh giá
Bật nguồn điện cấp cho mạch và lần lượt thực hiện bật, tắt
công tắc 1, 2. Quan sát và đánh giá sự phù hợp của kết quả
so với lí thuyết.

• Giải thích nguyên lí hoạt động
của mạch điện
• Trình bày cách lắp đặt mạch điện

Tiêu chí
đánh giá

Sản phẩm hoạt

Giải thích được

Ý thức học tập,

động tốt, đảm

nguyên lí và cách

tuân thủ quy

bảo tính thẩm mĩ,

lắp đặt mạch

trình, đảm bảo an

an toàn.

điện.

toàn.

LUYỆN TẬP

Luyện tập Hãy vẽ sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt hệ thống điện
trong một phòng gồm có 2 bóng đèn, 1 điều hòa nhiệt độ, 4 ổ cắm.
Sơ đồ nguyên lí

Sơ đồ lắp đặt

Quét mã QR để ôn tập

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Các em hãy hoàn thành các nhiệm vụ sau
tại nhà:

• Có mấy cách mắc mạch điện 2 công tắc điều khiển bóng đèn?
• Khi tiến hành lắp đặt mô hình mạch điện 2 công tắc điều khiển
bóng đèn phải thực hiện quy định an toàn như thế nào?
• Sơ đồ như mạch điện sân nhà còn có thể lắp đặt ở đâu trong
gia đình?

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ
• Xem lại kiến thức đã học ở Bài 10.
• Học sinh hoàn thành nội dung Vận dụng.
• Xem trước nội dung Tổng kết chương
III.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE