CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG
 Bức ảnh chụp công trình kiến trúc
nào?
 Công trình đó có gì đặc biệt?
 Công trình đó được xây dựng vào
thời đại nào trong lịch sử Việt
Hình 1. Chùa Một Cột (thành phố Hà Nội)

Nam?

VIDEO 1

Chùa Một Cột
Hình 1. Chùa Một Cột (thành phố Hà Nội)

Ngôi chùa được xây
dựng trên một cột gỗ
giữa một hồ sen.

Liên Hoa Đài

Chùa Một Cột là công trình kiến trúc tiêu biểu của Triều Lý.

VIDEO 2

BÀI 9
TRIỀU LÝ VÀ VIỆC ĐỊNH ĐÔ
Ở THĂNG LONG

NỘI DUNG
I

Triều Lý định đô ở

II

Triều Lý xây dựng và

Thăng Long

bảo vệ đất nước

BÀI HỌC

VIDEO 3

PHẦN 1.
TRIỀU LÝ ĐỊNH ĐÔ
Ở THĂNG LONG

1

Nội dung và ý nghĩa của Chiếu dời đô

1009

vua Lê Long
Đĩnh mất

1010

Lý Công Uẩn

Dời đô từ

lên ngôi

Hoa Lư ra

Triều Lý

Đại La

Đổi tên thành
Thăng Long

VIDEO 4

Quan sát hình 2 SGK tr.41 và đọc Tư liệu.
Cao 3,5 m
Rộng hơn 8 m
214 chữ Hán
Gốm Bát Tràng
Hình 2. Bản Chiếu dời đô trên bức bình phong
tại Đền Đô (Bắc Ninh)

 Bức cuốn thư Chiếu dời đô ở Đền Đô được coi là bức chiếu bằng gốm lớn nhất
Việt Nam.

 Phần chính của bức cuốn thư là “Thiên đô chiếu” (Chiếu dời đô) do vua Lý Thái
Tổ viết năm 1010.

VIDEO 5

Đọc thông tin tư liệu và thực hiện yêu cầu: Nêu nội dung chính
và ý nghĩa của Chiếu dời đô.
Chiếu dời đô nêu lí do, mục đích của việc dời đô từ Hoa Lư
Nội dung

(Ninh Bình) ra thành Đại La (Hà Nội) dựa vào những đánh
giá khách quan của vua Lý Thái Tổ.

Ý nghĩa

Thể hiện tầm nhìn sáng suốt của vua Lý Thái Tổ, đồng thời
mở ra thời kì phát triển mới của đất nước.

Thăng Long kinh đô rồng bay

CÂU HỎI BỔ SUNG
Trên đường dời đô từ Hoa Lư ra thành Đại La, vua Lý Thái Tổ đã thấy điều
gì kì lạ?
Những đám mây hình rồng vàng bay lên

thành Đại La

thành Thăng Long

CÂU HỎI BỔ SUNG
Vì sao thành Đại La lại được đổi tên thành Thăng Long. Cái tên đó có ý
nghĩa gì?
Rồng
Rồngbay
baylên
lên

Thăng
Long
thành
Thăng
Long
Điện Kính Thiên

2

Công lao của Lý Công Uẩn đối với dân tộc

Thông tin
• Vị trí: tượng đài được đặt tại vườn hoa Lý
Thái Tổ, đường Đinh Tiên Hoàng, quận
Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.
• Năm xây dựng: 2004.
• Chất liệu: đồng nguyên khối.
• Trọng lượng: nặng 34 tấn, cao 10,10 m.

Hình 3. Tượng đài vua Lý Thái tổ
(thành phố Hà Nội)

Mũ Bình Thiên

Mảnh đất định
đô – Đại La

Chiếu
dời đô

Phần chân tượng đài
Hình bát giác

Tám hướng
Phần bệ
gồm 3 bậc
thềm

thiên thời – địa lợi
– nhân hoà

Câu chuyện
Lịch sử

Em hãy đọc nội dung mục Câu
chuyện lịch sử SGK tr.41 và cho
biết những đóng góp của Lý Công
Uẩn đối với dân tộc.

Công lao của vua Lý Thái Tổ
 Sáng lập ra Triều Lý.
 Dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra
Đại La (Hà Nội).
 Mở ra thời kì phát triển mới của
đất nước.
Hình 3. Tượng đài vua Lý Thái tổ
(thành phố Hà Nội)

Chiếu dời đô trên bức bình phong
ở Đền Đô

Bản Chiếu dời đô khắc trên gỗ vàng tâm

PHẦN 2.
TRIỀU LÝ XÂY DỰNG
VÀ BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC

1

Nét chính về công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc
Đọc thông tin và thực hiện yêu cầu: Nêu một số nét chính về công
cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của Triều Lý.

Hoàn thiện bộ máy

Chú

nhà nước từ trung

triển

ương

khuyến khích sản

phương.

đến

địa

trọng
kinh

phát
tế,

xuất nông nghiệp

Lãnh đạo nhân dân
Phật giáo phát

kháng chiến chống

triển thịnh đạt.

quân Tống giành
thắng lợi.

Em có nhận xét gì về đời sống, văn hóa, xã hội dưới Triều Lý?

Về ruộng đất:
• Được cải cách một cách triệt
để so với các triều đại trước.
• Tạo ra một bước ngoặt mới
trong việc sử dụng, phân chia
ruộng đất, tạo sự công bằng và
phát triển nông nghiệp.

Thời nhà Lý thi hành chính sách khuyến
nông, bảo vệ mùa màng

"Ngụ binh ư nông" là một trong những chính sách được nhà Lý thực thi đầu
tiên và được nhiều triều đại sau này tiếp tục áp dụng

Về âm nhạc:
• Có sự phát triển mạnh mẽ của hai dòng nhạc cung đình và dân gian,
một số hình thức văn nghệ mới được ra đời, có sự giao lưu về văn hóa
với các nước khác.

Dàn đại nhạc của Nhã nhạc cung đình

Nhã nhạc Huế - Âm nhạc cung đình Việt Nam được vinh

vào những năm 60

danh là kiệt tác di sản văn hóa phi vật thể

Về đạo phật: Phát triển cực kì hưng thịnh.

Tượng phật Adi-đà tại chùa
Phật Tích, Bắc
Ninh

Chùa Một Cột thời Lý

Về ngoại thương: Giao lưu, buôn bán với các nước láng giềng qua
đường bộ và đường biển.

Bến Cái Làng ở thương cảng Vân Đồn qua bức tranh cổ
của một hoạ sĩ Tây Ban Nha

Thuyền buôn thời nhà Tống

2

Những đóng góp của nhân vật lịch sử thời nhà Lý

Đọc thông tin trong SGK và trả
lời câu hỏi:
• Kể chuyện về Nguyên phi Ỷ
Lan hoặc Lý Thường Kiệt.
• Nêu công lao của họ đối với
đất nước.

Hình 4. Tượng
đài Lý Thường
Kiệt tại đền thờ
Lý Thường Kiệt
(tỉnh Bắc Ninh)

• Tượng được đúc bằng đồng nằm trong
sân đền thờ Lý Thường Kiệt tại xã Tam
Giang, tỉnh Bắc Ninh.
• Là nơi đã diễn ra các trận đánh quyết liệt
nhất giữa các cánh quân của ta dưới sự
chỉ đạo của Lý Thường Kiệt.
• Nơi ông đọc bài thơ thần Nam quốc sơn
hà, như là bản “Tuyên ngôn Độc lập” đầu
Hình 4. Tượng đài Lý Thường Kiệt tại
đền thờ Lý Thường Kiệt (Bắc Ninh)

tiên của dân tộc.

Đền Xà - nơi vang vọng bài thơ thần "Nam
quốc sơn hà"
Bia đá khắc bài thơ thần "Nam quốc sơn hà"
bản chữ Hán tại đền Xà

Tượng Lý Thường Kiệt trong

Cơ Xá Linh Từ - đền thờ Lý Thường Kiệt

Đại Nam Quốc Tự

(quận Hai Bà Trưng, Hà Nội).

Lễ cung rước Nguyên phi Hoàng thái hậu Ỷ Lan quanh
hồ Hoàn Kiếm

Tượng đài Hoàng thái hậu Ỷ Lan dựng ở Gia Lâm

KẾT LUẬN
• Công lao của Nguyên phi Ỷ Lan: giúp vua Lý Thánh Tông, vua
Lý Nhân Tông trị nước.
• Công lao của Lý Thường Kiệt: lãnh đạo quân ta kháng chiến
chống quân Tống giành thắng lợi, đặt dấu mốc quan trọng
cho thời kì thịnh trị, tự chủ của triều đình phong kiến sau
hơn một nghìn năm Bắc thuộc.

LUYỆN TẬP
Hãy vẽ sơ đồ tư duy thể hiện những nét chính của lịch sử Việt Nam

Lịch sử Việt Nam dưới Triều Lý

dưới Triều Lý.
Nội dung
Chiếu dời đô
Ý nghĩa

Công cuộc xây dựng và
bảo vệ đất nước

Phát triển đời sống, xã hội, kinh tế
Chống quân Tống xâm lược

Nhiệm vụ: Kể chuyện về một nhân vật lịch sử thời Lý mà em
yêu thích.

Tượng đài Lý Thường Kiệt

Tượng đài Hoàng thái hậu Ỷ Lan

VẬN DỤNG
Nhiệm vụ: Sưu tầm tư liệu (tranh
ảnh, câu chuyện...) về một di tích
hoặc nhân vật lịch sử thời nhà Lý và
chia sẻ với bạn.

Trò chơi
Tấm thẻ may mắn

Câu hỏi 1: Đến đời vua Lý Thánh Tông nước ta đổi tên tên
là gì?

A. Hà Nội.

B. Đại Việt.

C. Thăng Long.

D. Đại La.

Câu hỏi 2: Vua Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư ra
Thăng Long ( Hà Nội ngày nay) vào năm nào?

A. 1010.

B. 1009.

C. 1001.

D. 1009.

Câu hỏi 3: Ý nào sau đây không đúng khi nói về Vua Lý
Thái Tổ?
A. Vua Lý Thái Tổ được các

B. Vua Lý Thái Tổ lên ngôi

quần thần trong triều tôn lên

ngay sau khi vua Lê Long Đĩnh

làm vua.

mất.

C. Vua Lý Thái Tổ được thái

D. Vua Lý Thái Tổ cho dời đô

thượng hoàng truyền ngôi vua

từ kinh đô Hoa Lư ra thành

khi còn nhỏ.

Đại La.

Câu hỏi 4: Vị sư nào được giữ chức vụ quan trọng trong
triều đình nhà Lý?

A. Đỗ Thuận.

B. Thích Nhất Hạnh.

C. Thích Trí Quảng.

D. Từ Đạo Hạnh.

Câu hỏi 5: Điền từ thích hợp và đoạn tư liệu sau:
Thành Đại La “ở giữa khu vực..., được thế rồng...hổ...,
chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước”
A. Trời đất – cuộn – ngồi.

B. Đồng bằng – cuộn – ngồi.

C. Trời đất – bay – phục.

D. Đồng bằng – bay – phục.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Đọc lại bài học Triều Lý và việc định đô ở Thăng Long.
• Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những phương tiện học tập
môn Lịch sử và Địa lí.
• Đọc trước Bài 10 – Triều Trần xây dựng đất nước và kháng chiến
chống quân Mông – Nguyên xâm lược.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE!