Giáo viên : Trần Phú Thiện
Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa – TP Cần Thơ
Năm học : 2009 - 2010
Câu 1: Hiện tượng tán sắc xảy ra
A. ở mặt phân cách hai môi trường chiết quang khác nhau.
B. chỉ với lăng kính thủy tinh.
C. Chỉ với các lăng kính chất rắn hoặc chất lỏng.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. ở mặt phân cách một môi trường rắn hoặc lỏng, với chân không hoặc không khí.

Câu 2: Một chùm sáng đơn sắc, sau khi qua một lăng kính thủy tinh, thì
A. chỉ đổi màu mà không bị lệch.
B. chỉ bị lệch mà không đổi màu.
C. vừa bị lệch, vừa bị đổi màu.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. không bị lệch và không đổi màu.

Câu 3: Chiết suất của một môi trường trong suốt đối với các ánh sáng khác nhau là đại lượng:
A. không đổi, có giá trị như nhau đối với tất cả các ánh sáng màu, từ đỏ đến tím.
B. thay đổi, chiết suất là nhỏ nhất đối với áng sáng đỏ và lớn nhất đối với ánh sáng tím .
C. thay đổi, chiết suất là lớn nhất đối với áng sáng đỏ và nhỏ chất đối với ánh sáng tím.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. thay đổi, chiết suất lớn nhất đối với áng sáng lục, còn đối với ánh sáng màu khác chsuất nhỏ hơn.

NHIỄU XẠ CỦA SÓNG KHI GẶP VẬT CẢN
Sóng lệch khỏi phương truyền thẳng càng rõ nÕu khe cµng hÑp
Sau khi qua khe, sóng không đi theo đường thẳng mà lệch sang 2 cạnh cña khe
Sóng nhiễu xạ qua một khe rất hẹp
Nếu khe hở có kích thước nhỏ hơn bước sóng thì hiện tượng xảy ra như thế nào?
Sau khi qua khe, sóng có dạng hình tròn giống như chính khe đó là một tâm phát sóng mới.
Sóng nhiễu xạ
Bài 36 : NHIỄU XẠ ÁNH SÁNG
GIAO THOA ÁNH SÁNG
I. Nhiễu xạ ánh sáng:
a. Định nghĩa:
Nhiễu xạ ánh sáng là hiện tượng ánh sáng không tuân theo định luật truyền thẳng, quan sát được khi ánh sáng truyền qua lỗ nhỏ hoặc gần mép những vật trong suốt hoặc không trong suốt.
Hình ảnh nhiễu xạ ánh sáng qua lỗ tròn
 Thừa nhận ánh sáng có tính chất sóng.
Lỗ nhỏ O được chiếu sáng có vai trò như nguồn phát sóng ánh sáng
Mỗi chùm sáng đơn sắc là một chùm sáng có bước sóng và tần số xác định.
Trong chân không bước sóng và tần số liên hệ sau bởi công thức
Bài 36 : NHIỄU XẠ ÁNH SÁNG
GIAO THOA ÁNH SÁNG
I. Nhiễu xạ ánh sáng:
a. Định nghĩa:
b Giải thích:
Đèn chiếu sáng Đ; Màn chắn M1 có khe hẹp S; Màn chắn M2 đặt song song M1, có hai khe hẹp S1&S2 rất gần nhau và cùng song song với S;
b- Kết quả thí nghiệm
- Sử dụng ánh sáng đơn sắc đỏ.
Đ
M1
S
M2
S1 S2
*Hiện tượng quan sát được:
Có một vùng sáng hẹp trong đó xuất hiện những vạch sáng đỏ & các vạch tối xen kẽ nhau, song song khe S.
* Dụng cụ:
II. Giao thoa ánh sáng:
a. Thí nghiệm:
II. Giao thoa ánh sáng:
a. Thí nghiệm:
b. Kết quả thí nghiệm:
c. Giải thích kết quả thí nghiệm:
S
S1
S2
C1. So sánh hình ảnh quan sát được trong thí nghiệm ở hình 36.3 với hình ảnh giao thoa của sóng có mà em biết.
 Hiện tượng trong thí nghiệm là hiện tượng giao thoa, các vạch sáng, tối gọi là các vân giao thoa.
S
M1
M2
S1
S2
 Hai nguồn S1 và S2 là hai nguồn sóng kết hợp (cùng tần số, độ lệch pha khụng đổi)
Những vạch sáng ứng với những chỗ hai sóng gặp nhau và tăng cường lẫn nhau.
Những vạch tối ứng với những chỗ hai sóng gặp nhau và triệt tiêu lẫn nhau.
*Với ánh sáng đơn sắc.
Đ
C2
C3
C4
c. Giải thích kết quả thí nghiệm:
C2. Trong thí nghiệm ở hình 36.3 thì độ lệch pha của hai nguồn S1, S2 bằng bao nhiêu?
C3. Nếu thay cho việc rạch 2 khe S1, S2 trên màn E, người ta dùi 2 lỗ nhỏ thì sẽ quan sát thấy gì?
C4. Khi chắn một trong 2 khe S1 hoặc S2, ta quan sát thấy hiện tượng gì trên màn E?
c. Giải thích kết quả thí nghiệm:
 Đèn Đ làm cho khe S trở thành nguồn phát ra chùm ánh sáng lan tỏa về S1, S2. Lúc này S1, S2 trở thành 2 nguồn phát ra 2 sóng ánh sáng. Phần giao nhau giữa hai chùm ánh sáng này tạo ra những vân sáng, tối do thỏa mãn điều kiện giao thoa: có cùng tần số và độ lệch pha không đổi theo thời gian.
* Kết luận:
 Hiện tượng giao thoa ánh sáng là một bằng chứng thực nghiệm khẳng định ánh sáng có tính chất sóng.
 Điều kiện xảy ra hiện tượng giao thoa ánh sáng là hai chùm sáng giao nhau phải là hai chùm sáng kết hợp.
IV. Ứng dụng sự tán sắc ánh sáng:
 Ứng dụng trong máy quang phổ để phân tích chùm sáng đa sắc thành các thành phần đơn sắc.
 Giải thích nhiều hiện tượng quang học trong khí quyển, như cầu vồng. Các tia sáng Mặt trời đã bị khúc xạ và phản xạ trong các giọt nước trước khi tới mắt ta.
Câu 1: Để hai sóng cùng tần số giao thoa được với nhau, thì chúng phải có điều kiện nào sau đây?
A. Hiệu số pha không đổi theo thời gian.
B. Cùng biên độ và cùng pha.
C. Cùng biên độ và ngược pha.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. Cùng biên độ và hiệu số pha không đổi theo thời gian.

Câu 2: Hai sóng cùng tần số, được gọi là hai sóng kết hợp, nếu có
A. cùng biên độ và cùng pha.
B. cùng biên độ và hiệu pha không đổi theo thời gian.
C. Hiệu pha và hiệu biên độ không đổi theo thời gian.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. hiệu pha không đổi theo thời gian.

Câu 3: Hai sóng kết hợp là :
A. Hai sóng xuất phát từ 2 nguồn bất kì .
B. Hai sóng có cùng tần số, có độ lệch pha ở các điểm xác định của 2 sóng không đổi theo thời gian.
C. Hai sóng thường xuất phát từ 1 nguồn và được phân đi theo 2 đường khác nhau.
Câu hỏi trắc nghiệm
D. Hai sóng thường xuất phát từ 1 nguồn và được phân đi theo 2 đường như nhau.

HẸN GẶP LẠI