KHỞI ĐỘNG

Thứ ba, ngày 20 tháng 2 năm 2024
Luyện từ và câu
Bài: Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ
I. Nhận xét: 
1. Cách nối và cách sắp xếp các vế câu trong hai câu ghép
sau đây có gì khác nhau ?
a) Nếu trời trở rét thì con phải mặc thật ấm.
b) Con phải mặc ấm, nếu trời rét.
Phân tích để tìm ra hai vế câu, sau đó chú ý thành phần
đứng giữa hai vế câu chính là cách nối của câu đó. Sau đó
quan sát xem các vế câu được đặt theo thứ tự khác nhau
như thế nào?

Câu

Cách nối

Cách sắp xếp các vế câu

a

Nối với nhau bằng cặp quan Vế 1 chỉ điều kiện, vế 2
hệ từ nếu ... thì thể hiện
chỉ kết quả.
quan hệ điều kiện - kết quả 

b

Nốì với nhau bằng một quan Vế 1 chỉ kết quả, vế 2 chỉ
hệ từ nếu và dấu phẩy thể điều kiện.   
hiện quan hệ điều kiện - kết  
quả
 

2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu
có quan hệ điều kiện - kết quả, giả thiết - kết quả.
Các cặp quan hệ từ có thể nối các vế câu có quan hệ điều
kiện - kết quả, giả thiết - kết quả là: nếu... thì..., nếu như...
vì..., hễ... thì... hễ mà... thì, giá.. thì, giả sử... thì.
II. Ghi nhớ
Để thể hiện quan hệ điều kiện – kết quả, giả thiết – kết
quả giữa hai vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng:
- Một quan hệ từ: nếu, hễ, giá, thì…
- Hoặc một cặp quan hệ từ: nếu…thì…; nếu như…
thì…; hễ…thì…; hễ mà…thì…; giá…thì…
III. Luyện tập

1. Tìm vế câu chỉ điều kiện (giả thiết), vế câu chỉ kết
quả và các quan hệ từ nối chung trong những ví dụ sau:
a. Nếu ông trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày được
mấy bước thì tôi sẽ nói cho ông biết trâu của tôi cày một
ngày được mấy đường.
Theo CẬU BÉ THÔNG MINH
b. Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng
    Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương
    Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm
    Là người, tôi sẽ chết cho quê hương.   
TRƯƠNG QUỐC KHÁNH

- Em phân tích các thành phần trong câu.
- Từ đó tìm ra ý nghĩa từ vế và các quan hệ từ đi kèm.
a)
Nếu ông trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày được mấy
bước => Vế chỉ điều kiện.
thì tôi sẽ nói cho ông biết trâu của tôi một ngày cày được
mấy đường. => Vế chỉ kết quả
Cặp quan hệ từ: Nếu – thì

b)
Vế chỉ điều kiện

Vế chỉ kết quả

Nếu là chim

tôi sẽ là loài bồ câu trắng

Nếu là hoa,

tôi sẽ là một đóa hướng
dương

 Nếu là mây

tôi sẽ là một vầng mây ấm

 Là người

 tôi sẽ chết cho quê hương.   

Quan hệ từ: Nếu

2. Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ trống để tạo ra
những câu ghép chỉ điều kiện - kết quả hoặc giả thiết kết quả :
a)  Nếu
... chủ nhật này trời đẹp thì
... chúng ta sẽ đi cắm trại.
b)  Hễ
 ... bạn Nam phát biểu ý kiến ...thì cả lớp lại trầm trồ
khen ngợi.
c)  Giá
 ... ta chiếm được điểm cao này thì
...  trận đánh sẽ rất
thuận lợi.
Một số quan hệ từ chỉ điều kiện - kết quả hoặc giả thiết kết quả có thể dùng được là: nếu ... thì...; hễ ... thì ....;
giá .... thì ...; .....

3. Thêm vào chỗ trống một vế câu thích hợp để tạo
thành câu ghép chỉ điểu kiện - kết quả hoặc giả thiết kết quả :
thì em được cha mẹ khen.
a)  Hễ em được điểm tốt ...
làm sẽ khó thành công.
b)  Nếu chúng ta chủ quan thì việc
...
c) Giá bạn Hồng chăm chỉ học tập... thì Hồng đã có nhiều
tiến bộ trong học tập.
- Em đọc kĩ vế đã cho để hiểu câu đó sẽ đề cập đến nội
dung gì.
- Lựa chọn một vế câu nữa có liên quan đến nội dung câu
thêm theo quan hệ điều kiện - kết quả, giả thiết - kết quả.
- Lựa chọn một số quan hệ từ chỉ điều kiện - kết quả hoặc
giả thiết - kết quả có thể dùng được là: nếu ... thì...; hễ ...
thì ....; giá .... thì ...; .....