Nguyên nhân – kết
quả
Vì, nên, Vì - nên

Điều kiện (giả thiết) – kết qu

Nếu, thì, Nếu - thì,

Nhờ - mà, …

Hễ - mà, …

Tương phản

?

mưa

nắng

nhỏ

to

lên

xuống

vui vẻ

buồn bã

Mục tiêu
Hiểu thế nào là câu ghép thể hiện sự
tương phản.
Biết xác định các vế câu ghép, tạo các câu
ghép thể hiện quan hệ tương phản bằng
cách dùng quan hệ từ để nối các vế câu,
thêm vế câu thích hợp, …

I- Nhận xét: (Thay đổi ngữ liệu)
1. Tìm các vế câu trong câu ghép sau và cho biết các vế câu được nối với
nhau bằng cách nào?

Tuy nhà Nam cách trường khá xa nhưng bạn ấy luôn đến lớp đúng giờ.
Vế 1

><

Vế 2

2. Từ câu văn của bài 1, hãy tìm thêm các quan hệ từ, cặp quan hệ từ
khác hoặc thay đổi vị trí các vế câu (có thể thêm bớt từ) để tạo câu ghép
thể hiện sự tương phản.
MặcTuy
dù nhà Nam cách trường khá xa nhưng bạn ấy luôn đến lớp đúng giờ.

Nam luôn đến lớp đúng giờ tuy nhà bạn ấy cách trường khá xa.
Nam luôn đến lớp đúng giờ dù nhà bạn ấy cách trường khá xa.

II-

GHI NHỚ

Để thể hiện mối quan hệ tương phản giữa hai vế câu ghép, ta có thể
nối chúng bằng:
- Một quan hệ từ: tuy, dù, mặc dù, nhưng,…
- Hoặc một cặp quan hệ từ: tuy … nhưng …; mặc dù….nhưng…;
dù … nhưng …

III-

LUYỆN TẬP

Bài 1: Phân tích cấu tạo của các câu ghép sau:
a) Mặc dù giặc Tây/ hung tàn nhưng chúng/ không
CN

VN

CN

thể ngăn cản các cháu học tập, vui tươi, đoàn kết, tiến bộ.
VN

HỒ CHÍ MINH

b) Tuy rét/ vẫn kéo dài , mùa xuân/ đã đến bên bờ
CN

VN

CN

VN

sông Lương.
NGUYỄN ĐÌNH THI

Bài 2: Thêm một vế câu vào chỗ trống để tạo thành
câu ghép chỉ quan hệ tương phản:
a) Tuy hạn hán kéo dài ...........................................
b).............................................. nhưng các cô vẫn miệt mài
trên đồng ruộng.

a) Tuy hạn hán kéo dài…>

b) trời….

nắng….

….

><

< cây cối….

vườn rau….
dòng sông….
con người….

nhưng các cô vẫn miệt mài
trên đồng ruộng.

Bài 2

a) Tuy hạn hán kéo dài ...........................................
nhưng cây cối vẫn xanh tươi.
dù mặt trời đã đứng bóng nhưng các cô vẫn miệt
b) Mặc
..............................................
mài trên đồng ruộng.

Bài 3. Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi vế câu ghép trong mẩu chuyện vui sau:

Chủ ngữ ở đâu?
Cô giáo viết lên bảng một câu ghép:
"Mặc dù tên cướp rất hung hăng, gian xảo nhưng cuối
cùng hắn vẫn phải đưa hai tay vào còng số 8."
Rồi cô hỏi:
- Em nào cho cô biết chủ ngữ của câu trên ở đâu?
Hùng nhanh nhảu:
- Thưa cô, chủ ngữ đang ở trong nhà giam ạ.

Mặc dù tên cướp rất hung hăng, gian
xảo nhưng cuối cùng hắn vẫn phải đưa
hai tay vào còng số 8.

Mặc dù tên cướp
CN

/ rất hung hăng, gian xảo
VN

nhưng cuối cùng hắn / vẫn phải đưa hai tay vào còng số 8.
CN

Chủ ngữ: tên cướp

VN

TƯƠNG
PHẢN

Câu 1. Câu ghép phải có ít nhất
hai vế câu ?
A. Đúng
B. Sai

Câu 2. Không thể nối các vế câu ghép bằng một
quan hệ từ?
A. Đúng
B. Sai

Câu 3. Trong câu ghép tương phản thì hai vế có
nghĩa đối lập nhau ?
A. Đúng
B. Sai

Câu 3: Mặc dù …nhưng là cặp quan hệ từ để
nối hai vế câu ghép biểu thị ý tương phản?

A. Đúng
B. Sai

Câu 5. Không thể đảo các vế câu ghép biểu
thị nghĩa tương phản?
A. Đúng
B. Sai

Dặn dò
- Ôn lại bài.
- Chuẩn bị bài sau: Mở rộng vốn từ Trật tự An ninh