Thứ sáu, ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối

Khởi động

1

Khi quan sát cây cối để tả cần chú ý điều gì?
Khi quan sát cây cối để tả, ta có thể quan
sát từng bộ phận của cây hoặc quan sát từng thời
kì phát triển của cây ; kết hợp các giác quan để
quan sát…

Thứ sáu ngày 17 tháng 2 năm 2023
Tập làm văn
Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối

Bài 1: Dưới đây là một số đoạn văn tả lá, thân và gốc một
số loài cây. Theo em, cách tả của tác giả trong mỗi đoạn
văn có gì đáng chú ý?
a/ Tả lá cây :
Lá bàng
Có những cây mùa nào cũng đẹp như cây
bàng. Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông
như những ngọn lửa xanh. Sang hè, lá lên
thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là
màu ngọc bích. Khi lá bàng ngả sang màu
lục, ấy là mùa thu. Sang đến những ngày
cuối đông, mùa của lá rụng, nó lại có vẻ
đẹp riêng. Những lá bàng mùa đông đỏ
như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả ngày
không chán. Năm nào tôi cũng chọn lấy
mấy lá thật đẹp về phủ một lớp dầu
mỏng, bày lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi
lên chất liệu gì không? Chất sơn mài.
Màu lục: Màu xanh sẫm pha vàng

b/ Tả thân cây và gốc cây
Cây sồi già
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó
là một cây sồi lớn, hai người ôm không xuể,
có những cành có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây
nứt nẻ đầy vết sẹo. Với những cánh tay to xù
xì không cân đối, với những ngón tay quều
quào xoè rộng, nó như một con quái vật già
nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám
bạch dương tươi cười.
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có
một tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả
rộng thành vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm
màu, đang say sưa ngây ngất, khẽ đung đưa
trong nắng chiều. Không còn thấy những
ngón tay co quắp, những vết sẹo và vẻ ngờ
vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ
cứng già hàng thế kỉ, những khóm lá non
xanh tươi đã đâm thẳng ra ngoài. Thật khó
lòng tin được chính cây sồi già cằn cỗi kia đã
sinh ra chùm lá non xanh mơn mởn ấy.

Bài 1 : Cách tả của tác giả trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý? (tác giả tả

bộ phận nào của cây, tả theo trình tự nào, tìm hình ảnh so sánh và nhân hóa?)
Cây sồi già
Lá bàng
Bên vệ đường, sừng sững một cây sồi. Đó là một
Có những cây mùa nào cũng
đẹp như cây bàng. Mùa xuân, cây sồi lớn, hai người ôm không xuể, có những cành
có lẽ phải gãy từ lâu, vỏ cây nứt nẻ đầy vết sẹo. Với
lá bàng mới nảy trông như
những cánh tay to xù xì không cân đối, với những
những ngọn lửa xanh. Sang hè, ngón tay quều quào xoè rộng, nó như một con quái
lá lên thật dày, ánh sáng xuyên vật già nua cau có và khinh khỉnh đứng giữa đám
qua chỉ còn là màu ngọc bích. bạch dương tươi cười.
Bấy giờ đã là đầu tháng sáu. Mới sau có một
Khi lá bàng ngả sang màu lục,
ấy là mùa thu. Sang đến những tháng, cây sồi già đã thay đổi hẳn, toả rộng thành
vòm lá xum xuê xanh tốt thẫm màu, đang say sưa
ngày cuối đông, mùa của lá
ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều. Không
rụng, nó lại có vẻ đẹp riêng.
còn thấy những ngón tay co quắp, những vết sẹo và
Những lá bàng mùa đông đỏ
vẻ ngờ vực, buồn rầu trước kia. Xuyên qua lớp vỏ
như đồng ấy, tôi có thể nhìn cả cứng già hàng thế kỉ, những khóm lá non xanh tươi
ngày không chán. Năm nào tôi đã đâm thẳng ra ngoài. Thật khó lòng tin được chính
cũng chọn lấy mấy lá thật đẹp cây sồi già cằn cỗi kia đã sinh ra chùm lá non xanh
mơn mởn ấy.

về phủ một lớp dầu mỏng, bày
lên bàn viết. Bạn có biết nó gợi
lên chất liệu gì không? Chất
sơn mài.

Bài 1 : Cách tả của tác giả trong mỗi
đoạn văn có gì đáng chú ý?
1.Tác giả miêu tả bộ phận nào của cây?
2.Tác giả miêu tả theo trình tự nào?
3. Tìm những hình ảnh so sánh và nhân
hóa trong các đoạn văn.
4. Những hình ảnh so sánh và nhân hóa
có tác dụng gì?

1.Tác giả miêu tả bộ phận nào của
cây?

- Đoạn a : Tả lá bàng
-Đoạn b : cây sồi già ( thân, cành,
lá )

2.Tác giả miêu tả theo trình tự nào?
a/Tả sự thay đổi màu sắc của lá bàng theo
thời gian bốn mùa: Xuân- Hạ- Thu- Đông.
b/Tả sự thay đổi của cây sồi già từ mùa
đông sang mùa xuân:
Mùa đông cây sồi nứt nẻ, đầy sẹo. Sang
mùa xuân, cây sồi toả rộng thành vòm lá
xum xuê, bừng dậy một sức sống bất ngờ.

3. Tìm những hình ảnh so sánh và nhân hóa
trong các đoạn văn.
Hình ảnh so sánh:

a)Lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh.
Lá bàng mùa đông đỏ như đồng.
b)Nó như một con quái vật già nua, cau có và
khinh khỉnh đứng giữa đám bạch dương tươi cười
Hình ảnh nhân hoá làm cho cây sồi già như có
tâm hồn của người: Mùa đông, cây sồi già cau có,
khinh khỉnh, vẻ ngờ vực, buồn rầu. Xuân đến, nó
say sưa, ngây ngất, khẽ đung đưa trong nắng chiều.

4. Những hình ảnh so sánh và nhân
hóa có tác dụng gì?

Những hình ảnh so sánh và
nhân hóa có tác dụng: nêu bật
vẻ đẹp riêng của cây, khiến
chúng trở nên gần gũi, thân
thuộc với con người và làm cho
bài văn thêm sinh động hơn.

CÂU HỎI
Tác giả miêu tả
bộ phận nào của
cây ?

LÁ BÀNG

lá bàng

CÂY SỒI GIÀ

thân , vỏ ,
cành

Tác giả miêu tả
Tác giả miêu tả
Tác giả miêu tả theo trình tự thời theo trình tự
theo trình tự gian ( Bốn mùa : thời gian ( mùa
nào?
Xuân , Hạ , Thu , Đông sang mùa
Đông )
Xuân )
-So sánh : nó như một
So sánh : Mùa con quái vật già nua, cau
Tác giả đã
xuân,
lá
bàng
có
dùng những
mới nảy trông -Nhân hóa : mùa xuân
biện pháp nào
như những ngọn say sưa ngây ngất, khẽ
đung đưa trong nắng
để miêu tả ?
lửa xanh

Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều
gì ?
Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử
dụng các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa
khi viết văn miêu tả có tác dụng làm cho
sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần
gũi, sinh động hơn và như thế bài văn sẽ
hay hơn, sinh động hơn.

Bài 2: Viết một đoạn văn tả lá, thân
hay gốc của một cây mà em yêu
thích.
Kể tên một số cây mà em yêu thích .

Bài 2 : Tả

lá chuối

Nhìn từ xa, cây chuối
như một chiếc ô xanh mát
rượi. Cây chuối có nhiều tàu
lá, có tàu đã già khô bị gió
đánh rách ngang và rũ xuống
gốc. Các tàu lá còn xanh thì
liền tấm, to như cái máng
nước. Tàu trên ngọn, lá còn
cuộn, chưa mở hết, trông như
một chiếc loa màu xanh rung
rung trước gió.

Bài 2: Tả thân, lá cây
mít:
Trước sân nhà em có trồng
một cây mít. Thân cây to
bằng một vòng tay của
em, màu nâu sẫm. Cành lá
xum xuê. Lá mít dày, xanh
mướt, hình bầu dục to
bằng bàn tay. Lúc già, lá
chuyển màu vàng rồi vàng
sậm và rụng xuống, trở về
với đất mẹ.

Bài 2: Tả

thân , gốc cây dừa

Thoạt nhìn, cây dừa như một
chiếc ô khổng lồ, phủ bóng mát cả
một góc vườn. Gốc dừa to như cột
nhà, rễ tua tủa ăn sâu, bám chắc vào
lòng đất.Thân dừa cao, màu nâu,
không thẳng như thân chuối mà có
dáng nghiêng nghiêng.

Bài 2:Tả lá dừa:
Trên ngọn dừa, lá mọc thành từng
tàu xòe đều ra xung quanh. Có
những tàu dài đến hai, ba mét. Lá
dừa xanh bóng, mọc xuôi theo
cuống. Nhìn từ xa, chúng giống như
những chiếc lược khổng lồ chải vào
mây xanh.

Bài 2: Tả thân, lá cúc:
Cúc mọc thành bụi, thân
mềm, thanh mảnh. Lá cúc to
bằng nửa bàn tay, xẻ thành
những đường cong mềm mại,
mọc so le trên thân. Khóm
cúc chỉ cao độ năm sáu tấc,
mọc loà xoà tạo nên một vẻ
đẹp tự nhiên. Đầu mỗi cành là
một chùm nụ với hàng chục
chiếc xinh xinh giống như
những cúc áo màu xanh nhạt.
Dăm ba chiếc nụ hé nở với
những cánh vàng e ấp.

Ghi nhớ

Khi quan sát cây cối, ta cần chú ý điều gì?

Quan sát theo một trình tự hợp lí; sử
dụng các giác quan khi quan sát.
Vận dụng biện pháp so sánh và nhân hóa
khi viết văn miêu tả có tác dụng làm cho
sự vật được miêu tả trở nên cụ thể, gần
gũi, sinh động hơn và như thế bài văn sẽ
hay hơn, hấp dẫn hơn.