TRƯỜNG THTH CHU VĂN AN
Tiết PPCT: 21
Giảng văn:
I/. Giới thiệu chung về truyện cổ tích
Khái niệm:
Là thể loại tự sự dân gian bằng văn xuôi, kể số phận của các kiểu nhân vật: người mồ côi, người lao động giỏi, người dũng sĩ, người thông minh, chàng ngốc.. qua đó thể hiện quan niệm đạo đức, lí tưởng và ước mơ của nhân dân về hạnh phúc và công lí xã hội
Phân loại:
+ Truyện cổ tích về loại vật
+ Truyện cổ tích sinh hoạt
+ Truyện cổ tích thần kì
Vài nét đặc trưng của truyện cổ tích thần kì
- Có sự tham gia của các yếu tố thần kì: tiên, bụt, sự hoá thân, những vật có phép màu...
- Kết cấu phổ biến: nhân vật chính trải qua những cuộc phiêu lưu hoặc hoạn nạn, thử thách cuối cùng đạt được ý nguyện của mình (vua, hoàng hậu, có cuộc sống giàu có, hạnh phúc)
- Nội dung truyện cổ tích phản ánh
+ Mâu thuẫn trong gia đình
+ Mâu thuẫn xã hội
+ Mâu thuẫn gia đình và xã hội
- Thể hiện ước mơ của nhân dân lao động về hạnh phúc gia đình, công bằng xã hội
Mâu thuẫn giữa cái tốt – cái xấu, cái thiện – cái ác
Vài nét về truyện Tấm Cám
- Thuộc loại truyện cổ tích thần kì
- Kiểu truyện phổ biến ở nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới (có tới 564 kiểu truyện Tấm Cám)
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “Ở đâu ra mà đẹp thế”, Miêu tả số phận bất hạnh của Tấm, nhưng Tấm luôn được Bụt giúp đỡ.
+ Phần 2: còn lại, miêu tả cuộc đấu tranh không khoan nhượng để chống lại cái xấu, cái ác dành và giữ hạnh phúc
Tóm tắt tác phẩm
Chủ đề: Miêu tả cuộc đời bất hạnh và con đường dẫn đến hạnh phúc của Tấm. Đồng thời thể hiện cuộc đấu tranh không khoan nhượng để dành và bảo vệ hạnh phúc của người lương thiện.
II/. Đọc - hiểu
Mời các em xem đoạn trích trong phim Tấm Cám
Cuộc đời và số phận bất hạnh của Tấm
- Mẹ Tấm chết khi Tấm còn nhỏ tuổi
- Tấm ở với mẹ con gì ghẻ cay nghiệt.
- Làm việc vất vả suốt ngày đêm: + Chăn trâu, cắt cỏ,
+ Xay lúa, giã gạo..
-> Sống côi cút, thiếu người chăm sóc yêu thương.
II/. Đọc - hiểu


Mẹ con Cám lừa giết cá bống ăn thịt

Cám lừa Tấm rút hết giỏ tép để giành phần thưởng chiếc yếm đỏ


Không muốn cho Tấm đi xem hội đổ thóc lẫn gạo bắt nhặt


- Tấm hành hạ, luôn bị đối xử tàn nhẫn, thiếu công bằng

.
Mẹ con Cám không chỉ bóc lột về về vật chất, tinh thần mà còn nhẫn tâm giết chết Tấm giết cả kiếp hồi sinh của Tấm cướp đoạt hạnh phúc.

Bị bóp chết
Bị chặt
Bị đốt
Sự trở về làm người
.



Tổ 1:Theo dõi toàn cốt truyện nổi bật lên là mâu thuẫn nào?
Tổ 2: Mâu thuẫn nào là chủ yếu? vì sao?
Tổ 3: Mâu thuẫn đó khái quát thành mâu thuẫn xã hội về vấn đề gì?
Tổ 4:Tác giả dân gian giải quyết mâu thuẫn đó theo hướng nào?










Tấm
Cám
Gì ghẻ
><
Tấm
><
Thiện
Ác
Thiện thắng ác
Con đường dẫn đến hạnh phúc
><
Mời các em xem hình ảnh
Tác giả dân gian giải quyết mẫu thuẫn theo hướng thiện thắng ác bằng cách nào?


Tấm - Cô gái mồ côi trở thành Hoàng hậu. Hạnh phúc ấy chỉ có ở người hiền lành chăm chỉ -> thuận theo triết lí dân gian “ở hiền gặp lành”.
+ Mất yếm đỏ
+ Mất cá bống
+ Không được đi hội
+ Đánh rơi chiếc giày

- Tác giả dân gian dùng yếu tố kì ảo
Bụt luôn xuất hiện an ủi, giúp đỡ
cho cá bống
cho hi vọng đổi đời
sai chim sẻ xuống giúp
gặp vua làm hoàng hậu
Bài tập củng cố:
1. Cách giải quyết mâu thuẩn trong truyện Tấm Cám không tương ứng với nội dung ý nghĩa của câu nào sau đây?
A. Lá lành đùm lá rách
B. Ơn đền, oán trả
C. Ở hiền gặp lành
D. Ác giả, ác bào
Tại sao nhân vật Bụt lại không xuất hiện kể từ khi tấm vào cung?
A. Bụt không thể xuất hiện nhiều lần
B. Tấm không cần Bụt giúp đỡ nữa
C. Tấm đã có sự bảo vệ của nhà vua
D. Tấm phải tự đấu tranh để sinh tồn