BÀI 3
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

SỐ TỪ

PHÓ TỪ

Giáo viên: Đỗ Thị Vân Anh
(Trường THCS Quang Bình – Kiến Xương – Thái Bình)

Xác định các danh từ, động từ, tính từ trong câu văn sau:
Các bạn học sinh đang trao đổi rất say sưa
DT

ĐT

DT

hai bài tập cô giáo đã giao.
DT

DT

ĐT

TT

Xác định các danh từ, động từ, tính từ trong câu văn sau:
Các bạn học sinh đang trao đổi rất say sưa
DT

ĐT

DT

hai bài tập cô giáo đã giao.
DT

DT

ĐT

TT

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
1. SỐ TỪ

a) Đó là một con bạch tuộc dài chừng
tám mét.
b) Cuộc chiến đấu kéo dài mười lăm
phút.
c) Năm 1861, về phía tây bắc Tê-nêrip, cũng ở khoảng vĩ độ này, thủy thủ
tàu A-lếch-tơn phát hiện ra một con
bạch tuộc khổng lồ đang bơi cùng
tuyến đường.

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
1. SỐ TỪ
Ý nghĩa:

+ Tám, mười lăm, một:
=> chỉ số lượng
+ 1861 => chỉ số thứ tự

Vị trí

+ Đứng trước danh từ
=> bổ sung về số lượng
+ Đứng sau danh từ
=> bổ sung về số thứ tự

a) Đó là một con bạch tuộc dài chừng
tám mét.
b) Cuộc chiến đấu kéo dài mười lăm
phút.
c) Năm 1861, về phía tây bắc Tê-nêrip, cũng ở khoảng vĩ độ này, thủy thủ
tàu A-lếch-tơn phát hiện ra một con
bạch tuộc khổng lồ đang bơi cùng
tuyến đường.

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
1. SỐ TỪ

chỉ số lượng
Ý nghĩa:
chỉ số thứ tự

SỐ TỪ
Vị trí

+ Đứng trước danh từ
=> bổ sung về số lượng
+ Đứng sau danh từ
=> bổ sung về số thứ tự

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
2. PHÓ TỪ
CÁC TỪ
CHUYÊN ĐI
KÈM VỚI
DANH TỪ,
ĐỘNG TỪ,
TÍNH TỪ
HOẶC ĐẠI TỪ

PHÓ TỪ

CHỈ SỐ NHIỀU
CHỈ THỜI GIAN
CHỈ MỨC ĐỘ

Các bạn
bài
DT học sinh đang học
ĐT
rất say sưa, cố hoàn thành ba bài
TT

CHỈ THỜI GIAN

tập cô giáo đã giao.
ĐT

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
a) Con vật khủng khiếp quá! (Véc-nơ)
b) Đúng là tàu đang đỗ ở chỗ nước trong...  (Véc-nơ)
c) Đó là mơ ước tự nhiên của mỗi người trong chúng ta
(Brét-bơ-ry)
d) Vòi và đuôi bạch tuộc có khả năng mọc lại. (Véc-nơ)
e) Tôi biết đó là vô vọng nhưng tôi vẫn cố khởi động thiết bị
liên lạc. (En-đi uya)
f) ... Anh đừng để tâm đến chuyện hôm nay. (Brét-bơ-ry)
g) Tôi cũng đưa mắt nhìn qua ô cửa và bất giác lùi lại. (Vécnơ)
h) Dù có vấp phải cái gì, chúng ta cũng không ngại vì tàu
đang đỗ ở chỗ nước trong. (Véc-nơ)
i) Tôi đã quyết định rồi. (Brét-bơ-ry)
k) Hai hàm răng bạch tuộc giống cái mỏ vẹt bằng sừng, luôn
luôn mở ra, khép lại. (Véc-nơ)

+ quá: chỉ mức độ
+ đang: chỉ thời gian
+ mỗi: chỉ số ít
+ lại: chỉ sự lặp lại
+ vẫn: chỉ sự tiếp diễn
+ đừng: chỉ sự cầu khiến
+ cũng: chỉ sự diễn ra đồng
thời, tương tự
+ không: chỉ sự phủ định
+ rồi: chỉ sự hoàn thành,
kết quả
+luôn luôn: chỉ tính thường
xuyên, liên tục.

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
CHỈ SỐ ÍT HOẶC SỐ NHIỀU

CHỈ SỰ CẦU KHIẾN

CHỈ THỜI GIAN

CHỈ SỰ DIỄN RA ĐỒNG THỜI,
TƯƠNG TỰ

CHỈ MỨC ĐỘ

PHÓ
TỪ

CHỈ SỰ PHỦ ĐỊNH

CHỈ SỰ LẶP LẠI

CHỈ SỰ HOÀN THÀNH, KẾT QUẢ

CHỈ SỰ TIẾP DIỄN

CHỈ TÍNH THƯỜNG XUYÊN,
LIÊN TỤC

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
II. THỰC HÀNH
Bài 1: Từ các ví dụ 2 trong bài học về phó
từ, thực hiện bảng thống kê sau:

Câu Phó
từ

Đi kèm
loại từ

Ý nghĩa bổ sung
cho từ trung tâm

a

 

 

b

 

 

c

 

 

d

 

 

e

 

 

 

f

 

 

 

g

 

 

 

h

 

 

 

i

 

 

 

k

 

 

 

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
II. THỰC HÀNH
Bài 1: Từ các ví dụ 2 trong bài học về phó
từ, thực hiện bảng thống kê sau:

Câu Phó từ

Đi kèm
loại từ

Ý nghĩa bổ sung
cho từ trung tâm

a

quá

Tính từ

chỉ mức độ

b

đang

Động từ

chỉ thời gian

c

mỗi

Danh từ

chỉ số ít

d

lại

Động từ

chỉ sự lặp lại

e

vẫn

Động từ

chỉ sự tiếp diễn

f

đừng

Động từ

chỉ sự cầu khiến

g

cũng

Động từ

chỉ sự diễn ra đồng thời,
tương tự

h

không

Động từ

chỉ sự phủ định

i

rồi

Động từ

chỉ sự hoàn thành, kết quả

k

luôn
luôn

Động từ

chỉ tính thường xuyên, liên
tục.

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
Bài 2/70:  Tìm số từ trong những câu dưới
đây. Xác định nghĩa mà số từ bổ sung cho
danh từ trung tâm. Chỉ ra hiện tượng biến đổi
thanh điệu hoặc phụ âm đầu ở một số yếu tố
cấu tạo trong các số từ là từ ghép.
a) Ở bên phải cửa sổ xuất hiện bảy con bạch
tuộc nữa. (Véc-nơ)
b) Ở đó đã tập hợp chừng hai mươi người
cầm rìu sẵn sàng chiến đấu. (Véc-nơ)
c) Cuộc chiến đấu kéo dài mười lăm
phút. (Véc-nơ)
d) ... Căn Háp (Hab) có hệ thống liên lạc phụ
thứ hai và thứ ba. (En-di Uya)

 
 
Nghĩa mà từ bổ Hiện tượng
Câu Số từ sung cho danh biến đổi thanh
từ trung tâm điệu hoặc phụ
âm đầu
a

 

 

 

b

 

 

 

c

 

 

 

d

 

 

 

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
Bài 2/70:  Tìm số từ trong những câu dưới
đây. Xác định nghĩa mà số từ bổ sung cho
danh từ trung tâm. Chỉ ra hiện tượng biến đổi
thanh điệu hoặc phụ âm đầu ở một số yếu tố
cấu tạo trong các số từ là từ ghép.
a) Ở bên phải cửa sổ xuất hiện bảy con bạch
tuộc nữa. (Véc-nơ)
b) Ở đó đã tập hợp chừng hai mươi người
cầm rìu sẵn sàng chiến đấu. (Véc-nơ)
c) Cuộc chiến đấu kéo dài mười lăm
phút. (Véc-nơ)
d) ... Căn Háp (Hab) có hệ thống liên lạc phụ
thứ hai và thứ ba. (En-di Uya)

 
 
Nghĩa mà từ bổ Hiện tượng
Câu Số từ sung cho danh biến đổi thanh
từ trung tâm điệu hoặc phụ
âm đầu
a

bảy

bổ sung ý nghĩa
số lượng

x

b

hai bổ sung ý nghĩa mười → mươi
mươi
số lượng

c

mười bổ sung ý nghĩa
lăm
số lượng

năm → lăm

d

hai, ba bổ sung ý nghĩa
thứ tự

x

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
II. THỰC HÀNH
Bài 3/70: Các tổ hợp "số từ + danh từ" in đậm

trong những câu dưới đây giúp em hình dung về
loài bạch tuộc như thế nào?
a) Đó là một con bạch tuộc dài chừng tám mét. (Vécnơ)
b) Thân nó hình thoi phình ở giữa, là một khối thịt
nặng chừng hai mươi, hai lăm tấn. (Véc-nơ)
c) Con quái vật có tám vòi thì bảy vòi đã bị chặt
đứt. (Véc-nơ)

a) Số lượng và kích thước của con bạch
tuộc. (Số lượng: một con; kích thước: tám
mét)
b) Số lượng khối thịt và cân nặng của con
bạch tuộc. (Số lượng khối thịt: một; cân
nặng: hai mươi, hai lăm tấn).
c) Số lượng vòi của bạch tuộc. (Bạch tuộc
có tám vòi, trong đó có bảy vòi đã bị chặt
đứt).

SỐ TỪ - PHÓ TỪ
I. KIẾN THỨC NGỮ VĂN
II. THỰC HÀNH
Bài 4/70: Viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7
dòng) nêu cảm nghĩ của em sau khi học văn
bản Bạch tuộc, trong đó có sử dụng phó từ
và số từ. Xác định nghĩa mà số từ bổ sung
cho danh từ trung tâm trong đoạn văn đó.

Sau khi học xong văn bản Bạch tuộc, tôi
cảm thấy trí tưởng tượng của con người thực
là phong phú. Ở thời điểm tác phẩm ra đời,
tàu ngầm vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm
sơ khai và chúng ta mới chỉ biết sơ qua về
loài bạch tuộc. Thế nhưng Véc-nơ, tác giả
của Hai vạn dặm dưới đáy biển đã đưa vào
tác phẩm của mình những tưởng tượng phong
phú đi trước thời gian. Những tưởng tượng
đó đã khiến tôi khâm phục sự sáng tạo của
con người.

DẶN DÒ VỀ NHÀ:
- Học và nắm chắc ND bài học.
- Hoàn thiện các bài tập và chọn viết về một
nhân vật trong văn bản còn lại.
- Chuẩn bị bài: Viết bài văn biểu cảm về một con
người hoặc sự việc.