Tìm kiếm Bài giảng
Bài 1- tiết 2,3: Trong lời mẹ hát

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị tuyết
Ngày gửi: 18h:08' 14-01-2025
Dung lượng: 98.5 MB
Số lượt tải: 171
Nguồn:
Người gửi: nguyễn thị tuyết
Ngày gửi: 18h:08' 14-01-2025
Dung lượng: 98.5 MB
Số lượt tải: 171
Số lượt thích:
0 người
GV: LÊ THỊ HỒNG ANH
GV: LÊ THỊ HỒNG ANH
Chia sẻ với các bạn một
bài thơ đã học hoặc câu
ca dao mà em yêu thích
về người mẹ?
Bài 1:
NHỮNG GƯƠNG MẶT THÂN YÊU
( Thơ sáu chữ, bảy chữ )
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
Tác giả
- Trương Nam Hương sinh ngày 23-10-1963 tại
Huế, quê cha ở Huế, quê mẹ ở Bắc Ninh, lớn
lên ở Hà Nội và vào TP Hồ Chí Minh từ năm 12
tuổi, tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Trường đại học
Tổng hợp TP Hồ Chí Minh.
- Ông hiện công tác tại TP Hồ Chí Minh, là hội
viện Hội Nhà văn Việt Nam.
- Thơ Trương Nam Hương mới mẻ, hiện đại, thể
hiện sự đằm thắm với tư duy mới trên chất liệu,
phong vị cổ điển; những triết lý nhân sinh, suy
tưởng sâu sắc qua ngôn ngữ thơ và thi pháp đầy
sáng tạo…
TÁC
PHẨM
Khúc hát người xa xứ (thơ, NXB Trẻ, 1990)
Cỏ, tuổi hai mươi (thơ, NXB Văn nghệ, 1992)
Hè phố tuổi thơ (văn, NXB Trẻ, 1992)
Ban mai xanh (thơ, NXB Đồng Nai, 1994)
Ngoảnh lại tháng năm (thơ),...
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
1. Chuẩn bị đọc.
2. Trải nghiệm cùng văn bản.
Hướng dẫn đọc:
- Giọng nhẹ nhàng, êm ái, chú ý cách ngắt nhịp.
- Đối với thể thơ 6 chữ thì nhịp khá linh hoạt: 2/4; 2/2/;
3/3…
- Tuy nhiên phải ngắt nhịp đúng thì chúng ta mới hiểu đúng.
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
1. Chuẩn bị đọc.
2. Trải nghiệm cùng văn bản.
Hướng dẫn đọc:
- Giọng nhẹ nhàng, êm ái, chú ý cách ngắt nhịp.
- Đối với thể thơ 6 chữ thì nhịp khá linh hoạt: 2/4; 2/2/;
3/3…
- Tuy nhiên phải ngắt nhịp đúng thì chúng ta mới hiểu đúng.
Liên hệ:
Khổ thơ này gợi cho
em nhớ đến những câu
hát ru nào?
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Khóm trúc , lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Suy luận:
Điều mà con “nghe”
được trong lời mẹ hát ở
khổ thơ này có gì khác
biệt so với bảy khổ thơ
trước đó?
3. Suy ngẫm và phản hồi.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.
Kiến thức Ngữ văn
Điều em đã biết
Điều em muốn biết
Thơ sáu chữ
Thơ bảy chữ
Vần
Bố cục của bài thơ
Mạch cảm xúc của bài thơ
Cảm hứng chủ đạo
Vai trò của trí tưởng tượng
trong tiếp nhận văn học
…………………….
…………………….
…………………..
……………………
…………………..
………………….
…………………….
3. Suy ngẫm và phản hồi.
Kiến thức Ngữ văn
Thơ sáu chữ
Thơ bảy chữ
Vần
Bố cục của bài thơ
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.
Điều em đã biết
mỗi dòng thơ có 6 chữ
mỗi dòng thơ có 7 chữ
có vần liền và vần cách
là sự tổ chức, sắp xếp các phần theo một trình tự
nhất định
Mạch cảm xúc của là sự tiếp nối vận động của cảm xúc trong bài thơ.
bài thơ
Cảm hứng chủ đạo trạng thái tình cảm mãnh liệt, thường gắn với tư
tưởng và đánh giá nhất định được thể hiện xuyên
suốt tác phẩm, tác động đến cảm xúc của người đọc.
Vai trò của trí tưởng Nhờ tưởng tượng, người nào có thể trải nghiệm
tượng trong tiếp cuộc sống được miêu tả hóa thân ở đây nha chứ còn
nhận văn học
là gì nữa đây nhất này những văn bản đầy đủ sâu
sắc hơn.
Điều em muốn biết
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Khóm trúc, lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
P1:
Lời mẹ
hát ru
đưa
con
đến
hình
ảnh
quê
hương,
đất
nước.
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Khóm trúc, lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
P 2:
Hình
ảnh
người
mẹ từ
lúc còn
trẻ đến
lúc tóc
bạc
trong
tình
cảm
thương
yêu lẫn
xót xa
của con
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
P 3:
Lời ru chắp
cánh cho con
bay xa,
trưởng
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
c. Bố cục: Ba phần
Mạch cảm xúc được sắp xếp theo dòng
thời gian, khi con còn nằm võng, lời ru
mở ra hình ảnh quê hương đất nước; qua
lời ru con thấu hiểu sự tần tảo, vất vả hi
sinh của mẹ.
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
c. Bố cục: Ba phần
d. Mạch cảm xúc:
Mạch cảm xúc được sắp xếp theo dòng thời gian, khi con còn nằm võng, lời ru mở ra hình ảnh quê
hương đất nước; qua lời ru con thấu hiểu sự tần tảo, vất vả hi sinh của mẹ.
e. Cảm hứng chủ đạo.
3. Suy ngẫm và phản hồi.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2.
( Thảo luận cặp đôi)
Câu hỏi
Trong khổ 1, tác giả đã
gợi nhớ đến kí ức nào
của tuổi thơ?
Chỉ ra nét nghệ thuật
đặc sắc trong hình ảnh
Chòng chành nhịp võng
ca dao
Trong khổ 2, những
hình ảnh nào được tác
giả nhắc đến? Nhận xét
về các hình ảnh đó?
Sản phẩm
Câu hỏi
Trong khổ 1, tác giả đã gợi nhớ
đến kí ức nào của tuổi thơ?
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Chỉ ra nét nghệ thuật đặc sắc
trong hình ảnh Chòng chành
nhịp võng ca dao
Trong khổ 2, những hình ảnh
nào được tác giả nhắc đến?
Nhận xét về các hình ảnh đó?
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Sản phẩm
- Người mẹ hiện lên qua những câu chuyện cổ tích đầy ý nghĩa,
qua những lời hát ru ngọt ngào, êm ái đưa con vào giấc ngủ êm
đềm. Trong kí ức về thời thơ ấu đầy ấm áp khi nhận được tình
thương bao la của mẹ.
- Đảo ngữ, từ láy gợi hình
- Gợi tả hình ảnh người mẹ đưa võng ru con.Với từ láy chòng
chành gợi ra hình ảnh chiếc võng đưa theo từng câu hát ru của
mẹ. Hình ảnh thật đặc sắc vừa có tính nhạc, vừa có tính họa.
- Cánh đồng xanh mướt trải dài bát ngát có
đàn cò trắng bay, có giàn hoa mướp với màu
vàng rực rỡ, con gà trong vườn đang tha thẩn
tìm mồi
Hình ảnh làng quê bình dị, thân thương.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Trong các khổ thơ 3,4,5,6,7 hình ảnh
người mẹ được miêu tả qua những từ
ngữ nào? Qua đó em hình dung
người mẹ như thế nào?
Em hiểu tình cảm của con giành cho
mẹ như thế nào?
Sản phẩm
Khóm trúc , lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Sử dụng từ ngữ tượng hình, tượng thanh,
nghệ thuật ẩn dụ, đối lập
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Trong các khổ thơ 3,4,5,6,7 người
mẹ hiện lên qua các hình ảnh, âm
thanh nào trong cảm nhận của
người con? Em có nhận xét gì về
hình ảnh đó?
Em hiểu tình cảm của con giành
cho mẹ như thế nào?
Sản phẩm
- Từ tượng hình, từ tượng thanh, nghệ thuật ẩn
dụ, nhân hóa, đối lập, từ ngữ bộc lộ cảm
xúc.
- Sử dụng từ ngữ độc đáo, giàu tính tạo
hình, giàu cảm xúc.
- Thấu hiểu sự hi sinh của mẹ với lòng biết ơn
sâu sắc và sự kính trọng của người con đối
với mẹ của mình.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Sản phẩm
- Khổ thơ cuối bộc lộ suy nghĩ gì của
nhà thơ?
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
- Nhân hóa, ẩn dụ
- Lời ru bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm,
khích lệ động viên trước những khó khăn
thử thách của cuộc đời.
- Trong cuộc đời của con luôn có tình yêu
thương của mẹ, thế giới tinh thần mà mẹ
đã vun đắp, cho con niềm tin, ước mơ tới
những điều tốt đẹp trong cuộc đời.
Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
chủ đạo
Cảm hứng
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..
Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
Cảm hứng chủ
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
đạo
Các yếu tố trên có tác dụng thể hiện cảm hứng chủ đạo của bài thơ là: cảm hứng về những
hi sinh của đời mẹ và những giá trị tốt đẹp mà mẹ đã truyền dạy cho con qua lời ru
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Bố cục, mạch cảm xúc:
+ Sơ đồ bố cục:
+ Em hãy điền vào sơ đồ bố cục bài
thơ theo PHT số 2 và nhận xét về nét
độc đáo của bố cục bài thơ (Hs thảo
luận nhóm đôi)
+ Chỉ ra nét đặc sắc trong các hình
ảnh: Chòng chành nhịp võng ca dao
và Vầng trăng mẹ thời con gái/ Vẫn
còn thơm ngát hương cau.
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Bố cục, mạch cảm xúc:
+ Sơ đồ bố cục:
+ Nét độc đáo của bố cục bài thơ: Gợi tả sự lớn dần của
nhân vật con, từ khi con còn bé đến lúc trưởng thành song
hành với dấu ấn thời gian trong cuộc đời mẹ. Khi đứa con
còn nằm võng: lời ru mở ra hình ảnh quê hương đất nước
(khổ 1,2), qua lời ru, con thấu hiểu những tảo tần, vất vả,
hi sinh của người mẹ qua thời gian (các khổ 3 – 7), hình
ảnh thơ mở rộng ra ý nghĩa của lời mẹ ru: lời ru giúp con
lớn lên, trưởng thành (khổ cuối)
-> Đây cũng chính là mạch cảm xúc của bài thơ
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Hình ảnh
+ Nhịp võng chòng chành: gợi tả người mẹ đưa
võng ru con, đồng thời gợi tả âm điệu trầm bổng
của những câu ca dao mẹ ru con
+ Vầng trăng mẹ thời con gái,/ Vẫn còn thơm
ngát hương cau: gợi tả vẻ đẹp rạng rỡ của mẹ
thời trẻ
Hs thảo luận nhóm 4-6 em để
hoàn thành PHT số 3:
- Tìm hiểu về hình ảnh người mẹ
trong khổ thơ 3 – 7
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
Hình ảnh người mẹ trong khổ 3 – 7
Hình ảnh miêu tả người
Nhận xét về hình ảnh người mẹ
Nét độc đáo trong cách khắc
mẹ trong khổ 3 – 7
họa người mẹ
Vầng trăng, người mẹ vừa Hình ảnh người mẹ với vẻ đẹp của Người mẹ được khắc họa lẫn
giã gạo vừa ru con, tấm áo thời con gái nhưng đó còn là sự tần vào lời ru, hình ảnh mẹ trong
bạc phếch bạc phơ, bục mối tảo, chịu thương chịu khó trong lao từng khổ thơ hiện lên song
chỉ sờn, màu trắng trên mái động, vất vả vì con cái. Dù vất vả hành với tình cảm của con
tóc mẹ, lưng mẹ còng xuống nhưng lời ru của mẹ vẫn ngọt ngào, với mẹ
đầy ắp yêu thương, sự thảo thơm
III Suy ngẫm và phản hồi
2. Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Vần nhịp
Vần, nhịp, tác dụng
……………….
………………………………
…………………………
Cách sử dụng hình ảnh
……………….
…………………………………
…………………………..
Cách sử dụng từ ngữ
……………….
…………………………………
…………………………..
Cảm hứng chủ đạo
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………….
Hs thảo luận nhóm đôi
để hoàn thiện PHT số 4
III Suy ngẫm và phản hồi
2. Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
chủ đạo
Cảm hứng
Các yếu tố trên có tác dụng thể hiện cảm hứng chủ đạo của bài thơ là: cảm hứng
về những hi sinh của đời mẹ và những giá trị tốt đẹp mà mẹ đã truyền dạy cho
con qua lời ru
III Suy ngẫm và phản hồi
3. Chủ đề
- Nhan đề là tên văn bản, thường ngắn gọn,
thể hiện nội dung chính và thông điệp của
văn bản.
- Chủ đề: Qua hình ảnh lời ru con của mẹ,
tác giả thể hiện tình cảm yêu thương sâu
sắc, lòng biết ơn đối với mẹ và tình yêu quê
hương đất nước mà mẹ đã truyền dạy cho
con
=> Nhan đề Trong lời mẹ hát đã thể hiện
được chủ đề của bài thơ
+ Em hãy nhắc lại khái niệm và chức năng của
nhan đề (học ở lớp 6)
+ Theo em, nhan đề Trong lời mẹ hát có vai trò
thế nào trong việc thể hiện chủ đề của bài thơ?
III Suy ngẫm và phản hồi
4. Liên hệ, mở rộng
Trong lời mẹ hát
Mẹ (Đỗ Trung Lai)
Tình yêu thương, Tình yêu thương, lòng
lòng biết ơn đối với biết ơn, nỗi xót xa, bất
mẹ được lồng ghép lực trước thời gian in hằn
và tái hiện thông trên dáng mẹ được thể
qua hình ảnh lời ru hiện thông qua hình ảnh
con
sóng đôi mẹ và cây câu
Cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ
này có gì khác với cách thể hiện hình ảnh người
mẹ trong bài thơ khác mà em biết?(Học sinh
hoàn thành PHT số 5 để trả lời câu hỏi này)
IV Khái quát đặc điểm thể loại
Gv tổ chức trò chơi Hái hoa dân chủ. Luật chơi: Hs xung phong bốc
thăm các câu hỏi và trả lời nhanh. Với mỗi câu trả lời đúng của Hs,
Gv có phần thưởng khích lệ. Nếu Hs trả lời sai, Hs khác có quyền tiếp
tục trả lời. GV chuẩn bị đồng hồ đếm ngược 30 giây. Các câu hỏi
1) Nêu một số đặc điểm của thơ sáu chữ, bảy chữ
2) Vần liền là gì?
3) Vần cách là gì?
4) Bố cục của bài thơ là gì?
5) Mạch cảm xúc của bài thơ là gì?
6) Cảm hứng chủ đạo là gì?
IV Khái quát đặc điểm thể loại
Thơ sáu chữ
là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ. Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ.
Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần,
ngắt nhịp đa dạng.
Vần liền
là trường hợp tiếng cuối của hai dòng thơ liên tiếp vần với nhau.
Vần cách
Bố cục của bài thơ
Mạch cảm xúc của
bài thơ
Cảm hứng chủ đạo
là trường hợp tiếng cuối ở hai dòng thơ cách nhau vần với nhau.
là sự tổ chức, sắp xếp các phần, các đoạn thơ theo một trình tự nhất định. Việc
xác định bố cục giúp người đọc có cái nhìn tổng quát, biết rõ bài thơ có mấy
phần, vị trí và ranh giới từng phần trong bài thơ, từ đó có thể xác định được mạch
cảm xúc của bài thơ.
là sự tiếp nối, sự vận động của cảm xúc trong bài thơ.
là trạng thái tình cảm mãnh liệt, thường gắn với tư tưởng và đánh giá nhất định
được thể hiện xuyên suốt tác phẩm, tác động đến cảm xúc của người đọc.
Chúc các em học tốt!
GV: LÊ THỊ HỒNG ANH
Chia sẻ với các bạn một
bài thơ đã học hoặc câu
ca dao mà em yêu thích
về người mẹ?
Bài 1:
NHỮNG GƯƠNG MẶT THÂN YÊU
( Thơ sáu chữ, bảy chữ )
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
Tác giả
- Trương Nam Hương sinh ngày 23-10-1963 tại
Huế, quê cha ở Huế, quê mẹ ở Bắc Ninh, lớn
lên ở Hà Nội và vào TP Hồ Chí Minh từ năm 12
tuổi, tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Trường đại học
Tổng hợp TP Hồ Chí Minh.
- Ông hiện công tác tại TP Hồ Chí Minh, là hội
viện Hội Nhà văn Việt Nam.
- Thơ Trương Nam Hương mới mẻ, hiện đại, thể
hiện sự đằm thắm với tư duy mới trên chất liệu,
phong vị cổ điển; những triết lý nhân sinh, suy
tưởng sâu sắc qua ngôn ngữ thơ và thi pháp đầy
sáng tạo…
TÁC
PHẨM
Khúc hát người xa xứ (thơ, NXB Trẻ, 1990)
Cỏ, tuổi hai mươi (thơ, NXB Văn nghệ, 1992)
Hè phố tuổi thơ (văn, NXB Trẻ, 1992)
Ban mai xanh (thơ, NXB Đồng Nai, 1994)
Ngoảnh lại tháng năm (thơ),...
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
1. Chuẩn bị đọc.
2. Trải nghiệm cùng văn bản.
Hướng dẫn đọc:
- Giọng nhẹ nhàng, êm ái, chú ý cách ngắt nhịp.
- Đối với thể thơ 6 chữ thì nhịp khá linh hoạt: 2/4; 2/2/;
3/3…
- Tuy nhiên phải ngắt nhịp đúng thì chúng ta mới hiểu đúng.
Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
- Trương Nam Hương -
1. Chuẩn bị đọc.
2. Trải nghiệm cùng văn bản.
Hướng dẫn đọc:
- Giọng nhẹ nhàng, êm ái, chú ý cách ngắt nhịp.
- Đối với thể thơ 6 chữ thì nhịp khá linh hoạt: 2/4; 2/2/;
3/3…
- Tuy nhiên phải ngắt nhịp đúng thì chúng ta mới hiểu đúng.
Liên hệ:
Khổ thơ này gợi cho
em nhớ đến những câu
hát ru nào?
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Khóm trúc , lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Suy luận:
Điều mà con “nghe”
được trong lời mẹ hát ở
khổ thơ này có gì khác
biệt so với bảy khổ thơ
trước đó?
3. Suy ngẫm và phản hồi.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.
Kiến thức Ngữ văn
Điều em đã biết
Điều em muốn biết
Thơ sáu chữ
Thơ bảy chữ
Vần
Bố cục của bài thơ
Mạch cảm xúc của bài thơ
Cảm hứng chủ đạo
Vai trò của trí tưởng tượng
trong tiếp nhận văn học
…………………….
…………………….
…………………..
……………………
…………………..
………………….
…………………….
3. Suy ngẫm và phản hồi.
Kiến thức Ngữ văn
Thơ sáu chữ
Thơ bảy chữ
Vần
Bố cục của bài thơ
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1.
Điều em đã biết
mỗi dòng thơ có 6 chữ
mỗi dòng thơ có 7 chữ
có vần liền và vần cách
là sự tổ chức, sắp xếp các phần theo một trình tự
nhất định
Mạch cảm xúc của là sự tiếp nối vận động của cảm xúc trong bài thơ.
bài thơ
Cảm hứng chủ đạo trạng thái tình cảm mãnh liệt, thường gắn với tư
tưởng và đánh giá nhất định được thể hiện xuyên
suốt tác phẩm, tác động đến cảm xúc của người đọc.
Vai trò của trí tưởng Nhờ tưởng tượng, người nào có thể trải nghiệm
tượng trong tiếp cuộc sống được miêu tả hóa thân ở đây nha chứ còn
nhận văn học
là gì nữa đây nhất này những văn bản đầy đủ sâu
sắc hơn.
Điều em muốn biết
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Khóm trúc, lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
P1:
Lời mẹ
hát ru
đưa
con
đến
hình
ảnh
quê
hương,
đất
nước.
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Khóm trúc, lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
P 2:
Hình
ảnh
người
mẹ từ
lúc còn
trẻ đến
lúc tóc
bạc
trong
tình
cảm
thương
yêu lẫn
xót xa
của con
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến xôn xao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
P 3:
Lời ru chắp
cánh cho con
bay xa,
trưởng
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
c. Bố cục: Ba phần
Mạch cảm xúc được sắp xếp theo dòng
thời gian, khi con còn nằm võng, lời ru
mở ra hình ảnh quê hương đất nước; qua
lời ru con thấu hiểu sự tần tảo, vất vả hi
sinh của mẹ.
a. Thể thơ:
b. Vần :
Thơ 6 chữ
Vần cách
c. Bố cục: Ba phần
d. Mạch cảm xúc:
Mạch cảm xúc được sắp xếp theo dòng thời gian, khi con còn nằm võng, lời ru mở ra hình ảnh quê
hương đất nước; qua lời ru con thấu hiểu sự tần tảo, vất vả hi sinh của mẹ.
e. Cảm hứng chủ đạo.
3. Suy ngẫm và phản hồi.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2.
( Thảo luận cặp đôi)
Câu hỏi
Trong khổ 1, tác giả đã
gợi nhớ đến kí ức nào
của tuổi thơ?
Chỉ ra nét nghệ thuật
đặc sắc trong hình ảnh
Chòng chành nhịp võng
ca dao
Trong khổ 2, những
hình ảnh nào được tác
giả nhắc đến? Nhận xét
về các hình ảnh đó?
Sản phẩm
Câu hỏi
Trong khổ 1, tác giả đã gợi nhớ
đến kí ức nào của tuổi thơ?
Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào
Đưa con đi cùng đất nước
Chòng chành nhịp võng ca dao.
Chỉ ra nét nghệ thuật đặc sắc
trong hình ảnh Chòng chành
nhịp võng ca dao
Trong khổ 2, những hình ảnh
nào được tác giả nhắc đến?
Nhận xét về các hình ảnh đó?
Con gặp trong lời mẹ hát
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.
Sản phẩm
- Người mẹ hiện lên qua những câu chuyện cổ tích đầy ý nghĩa,
qua những lời hát ru ngọt ngào, êm ái đưa con vào giấc ngủ êm
đềm. Trong kí ức về thời thơ ấu đầy ấm áp khi nhận được tình
thương bao la của mẹ.
- Đảo ngữ, từ láy gợi hình
- Gợi tả hình ảnh người mẹ đưa võng ru con.Với từ láy chòng
chành gợi ra hình ảnh chiếc võng đưa theo từng câu hát ru của
mẹ. Hình ảnh thật đặc sắc vừa có tính nhạc, vừa có tính họa.
- Cánh đồng xanh mướt trải dài bát ngát có
đàn cò trắng bay, có giàn hoa mướp với màu
vàng rực rỡ, con gà trong vườn đang tha thẩn
tìm mồi
Hình ảnh làng quê bình dị, thân thương.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Trong các khổ thơ 3,4,5,6,7 hình ảnh
người mẹ được miêu tả qua những từ
ngữ nào? Qua đó em hình dung
người mẹ như thế nào?
Em hiểu tình cảm của con giành cho
mẹ như thế nào?
Sản phẩm
Khóm trúc , lùm tre huyền thoại
Lời ru vấn vít dây trầu,
Vầng trăng mẹ thời con gái
Vẫn còn thơm ngát hương cau.
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch
Vải nâu bục mối chỉ sờn
Thương mẹ một đời cay đắng
Sao lời mẹ vẫn thảo thơm.”
Con nghe thập thình tiếng cối
Mẹ ngồi giã gạo ru con
Lạy trời đùng giông đừng bão
Cho nồi cơm mẹ đầy hơn…
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao”
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
Sử dụng từ ngữ tượng hình, tượng thanh,
nghệ thuật ẩn dụ, đối lập
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Trong các khổ thơ 3,4,5,6,7 người
mẹ hiện lên qua các hình ảnh, âm
thanh nào trong cảm nhận của
người con? Em có nhận xét gì về
hình ảnh đó?
Em hiểu tình cảm của con giành
cho mẹ như thế nào?
Sản phẩm
- Từ tượng hình, từ tượng thanh, nghệ thuật ẩn
dụ, nhân hóa, đối lập, từ ngữ bộc lộ cảm
xúc.
- Sử dụng từ ngữ độc đáo, giàu tính tạo
hình, giàu cảm xúc.
- Thấu hiểu sự hi sinh của mẹ với lòng biết ơn
sâu sắc và sự kính trọng của người con đối
với mẹ của mình.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4.
( Thảo luận nhóm)
Câu hỏi
Sản phẩm
- Khổ thơ cuối bộc lộ suy nghĩ gì của
nhà thơ?
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa.
- Nhân hóa, ẩn dụ
- Lời ru bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm,
khích lệ động viên trước những khó khăn
thử thách của cuộc đời.
- Trong cuộc đời của con luôn có tình yêu
thương của mẹ, thế giới tinh thần mà mẹ
đã vun đắp, cho con niềm tin, ước mơ tới
những điều tốt đẹp trong cuộc đời.
Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
chủ đạo
Cảm hứng
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..
Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
Cảm hứng chủ
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
đạo
Các yếu tố trên có tác dụng thể hiện cảm hứng chủ đạo của bài thơ là: cảm hứng về những
hi sinh của đời mẹ và những giá trị tốt đẹp mà mẹ đã truyền dạy cho con qua lời ru
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Bố cục, mạch cảm xúc:
+ Sơ đồ bố cục:
+ Em hãy điền vào sơ đồ bố cục bài
thơ theo PHT số 2 và nhận xét về nét
độc đáo của bố cục bài thơ (Hs thảo
luận nhóm đôi)
+ Chỉ ra nét đặc sắc trong các hình
ảnh: Chòng chành nhịp võng ca dao
và Vầng trăng mẹ thời con gái/ Vẫn
còn thơm ngát hương cau.
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Bố cục, mạch cảm xúc:
+ Sơ đồ bố cục:
+ Nét độc đáo của bố cục bài thơ: Gợi tả sự lớn dần của
nhân vật con, từ khi con còn bé đến lúc trưởng thành song
hành với dấu ấn thời gian trong cuộc đời mẹ. Khi đứa con
còn nằm võng: lời ru mở ra hình ảnh quê hương đất nước
(khổ 1,2), qua lời ru, con thấu hiểu những tảo tần, vất vả,
hi sinh của người mẹ qua thời gian (các khổ 3 – 7), hình
ảnh thơ mở rộng ra ý nghĩa của lời mẹ ru: lời ru giúp con
lớn lên, trưởng thành (khổ cuối)
-> Đây cũng chính là mạch cảm xúc của bài thơ
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
- Hình ảnh
+ Nhịp võng chòng chành: gợi tả người mẹ đưa
võng ru con, đồng thời gợi tả âm điệu trầm bổng
của những câu ca dao mẹ ru con
+ Vầng trăng mẹ thời con gái,/ Vẫn còn thơm
ngát hương cau: gợi tả vẻ đẹp rạng rỡ của mẹ
thời trẻ
Hs thảo luận nhóm 4-6 em để
hoàn thành PHT số 3:
- Tìm hiểu về hình ảnh người mẹ
trong khổ thơ 3 – 7
III Suy ngẫm và phản hồi
1. Tìm hiểu về thể thơ, vần, bố cục, mạch cảm xúc, hình ảnh
Hình ảnh người mẹ trong khổ 3 – 7
Hình ảnh miêu tả người
Nhận xét về hình ảnh người mẹ
Nét độc đáo trong cách khắc
mẹ trong khổ 3 – 7
họa người mẹ
Vầng trăng, người mẹ vừa Hình ảnh người mẹ với vẻ đẹp của Người mẹ được khắc họa lẫn
giã gạo vừa ru con, tấm áo thời con gái nhưng đó còn là sự tần vào lời ru, hình ảnh mẹ trong
bạc phếch bạc phơ, bục mối tảo, chịu thương chịu khó trong lao từng khổ thơ hiện lên song
chỉ sờn, màu trắng trên mái động, vất vả vì con cái. Dù vất vả hành với tình cảm của con
tóc mẹ, lưng mẹ còng xuống nhưng lời ru của mẹ vẫn ngọt ngào, với mẹ
đầy ắp yêu thương, sự thảo thơm
III Suy ngẫm và phản hồi
2. Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Vần nhịp
Vần, nhịp, tác dụng
……………….
………………………………
…………………………
Cách sử dụng hình ảnh
……………….
…………………………………
…………………………..
Cách sử dụng từ ngữ
……………….
…………………………………
…………………………..
Cảm hứng chủ đạo
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………….
Hs thảo luận nhóm đôi
để hoàn thiện PHT số 4
III Suy ngẫm và phản hồi
2. Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo
Tìm hiểu về cảm hứng chủ đạo
Vần, nhịp, tác dụng
Cách sử dụng hình ảnh
Vần cách, chủ yếu là nhịp
Hình ảnh giàu tính tạo hình:
2/4 đều đặn gợi cảm giác
Vầng trăng mẹ thời con gái/
giống như nhịp võng, nhịp
Áo mẹ bạc phơ bạc phếch/
nôi đưa con
Cách sử dụng từ ngữ
Từ ngữ: từ tượng thanh (thập
thình), tượng hình (chòng chành,
vấn vít, dập dờn), từ ngữ thể
hiện trực tiếp tình cảm của tác
giả đối với mẹ
(lạy trời đừng giông đừng bão,
thương mẹ, nôn nao)
Vải nâu bục mối chỉ sờn,...
chủ đạo
Cảm hứng
Các yếu tố trên có tác dụng thể hiện cảm hứng chủ đạo của bài thơ là: cảm hứng
về những hi sinh của đời mẹ và những giá trị tốt đẹp mà mẹ đã truyền dạy cho
con qua lời ru
III Suy ngẫm và phản hồi
3. Chủ đề
- Nhan đề là tên văn bản, thường ngắn gọn,
thể hiện nội dung chính và thông điệp của
văn bản.
- Chủ đề: Qua hình ảnh lời ru con của mẹ,
tác giả thể hiện tình cảm yêu thương sâu
sắc, lòng biết ơn đối với mẹ và tình yêu quê
hương đất nước mà mẹ đã truyền dạy cho
con
=> Nhan đề Trong lời mẹ hát đã thể hiện
được chủ đề của bài thơ
+ Em hãy nhắc lại khái niệm và chức năng của
nhan đề (học ở lớp 6)
+ Theo em, nhan đề Trong lời mẹ hát có vai trò
thế nào trong việc thể hiện chủ đề của bài thơ?
III Suy ngẫm và phản hồi
4. Liên hệ, mở rộng
Trong lời mẹ hát
Mẹ (Đỗ Trung Lai)
Tình yêu thương, Tình yêu thương, lòng
lòng biết ơn đối với biết ơn, nỗi xót xa, bất
mẹ được lồng ghép lực trước thời gian in hằn
và tái hiện thông trên dáng mẹ được thể
qua hình ảnh lời ru hiện thông qua hình ảnh
con
sóng đôi mẹ và cây câu
Cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ
này có gì khác với cách thể hiện hình ảnh người
mẹ trong bài thơ khác mà em biết?(Học sinh
hoàn thành PHT số 5 để trả lời câu hỏi này)
IV Khái quát đặc điểm thể loại
Gv tổ chức trò chơi Hái hoa dân chủ. Luật chơi: Hs xung phong bốc
thăm các câu hỏi và trả lời nhanh. Với mỗi câu trả lời đúng của Hs,
Gv có phần thưởng khích lệ. Nếu Hs trả lời sai, Hs khác có quyền tiếp
tục trả lời. GV chuẩn bị đồng hồ đếm ngược 30 giây. Các câu hỏi
1) Nêu một số đặc điểm của thơ sáu chữ, bảy chữ
2) Vần liền là gì?
3) Vần cách là gì?
4) Bố cục của bài thơ là gì?
5) Mạch cảm xúc của bài thơ là gì?
6) Cảm hứng chủ đạo là gì?
IV Khái quát đặc điểm thể loại
Thơ sáu chữ
là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ. Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ.
Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần,
ngắt nhịp đa dạng.
Vần liền
là trường hợp tiếng cuối của hai dòng thơ liên tiếp vần với nhau.
Vần cách
Bố cục của bài thơ
Mạch cảm xúc của
bài thơ
Cảm hứng chủ đạo
là trường hợp tiếng cuối ở hai dòng thơ cách nhau vần với nhau.
là sự tổ chức, sắp xếp các phần, các đoạn thơ theo một trình tự nhất định. Việc
xác định bố cục giúp người đọc có cái nhìn tổng quát, biết rõ bài thơ có mấy
phần, vị trí và ranh giới từng phần trong bài thơ, từ đó có thể xác định được mạch
cảm xúc của bài thơ.
là sự tiếp nối, sự vận động của cảm xúc trong bài thơ.
là trạng thái tình cảm mãnh liệt, thường gắn với tư tưởng và đánh giá nhất định
được thể hiện xuyên suốt tác phẩm, tác động đến cảm xúc của người đọc.
Chúc các em học tốt!
 








Các ý kiến mới nhất