LẶNG LẼ SA PA

I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Nguyễn Thành Long (1925 – 1991), quê
Quảng Nam
- Ông là cây bút chuyên viết về truyện ngắn và kí
- Phong cách văn xuôi nhẹ nhàng, tình cảm, giàu
chất thơ và ánh lên vẻ đẹp con người.
2. Tác phẩm:
a. xuất xứ: Viết năm 1970, sau chuyến đi thực tế ở
Lào Cai của tác giả. In trong tập “Giữa trong xanh”
- 1972.

Tác phẩm
ra đời
Trình
bày những
trong
hoàn
cảnh
hiểu biết
của
em
nàovề
vàtác
được
giả rút
trong
tậpThành
truyện
Nguyễn
ngắn
nào?
Long?

I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
b. Thể loại : truyện ngắn
c. PTBĐ: TS + MT + BC + NL
d. Ngôi kể: Ngôi thứ 3.
Điểm nhìn trần thuật: Chủ yếu là
ông họa sĩ
e. Bố cuc:

3 phần

+ Phần 1: Từ đầu . . . “anh ta kia”
-> Giới thiệu cuộc gặp gỡ tình cờ.
+ Phần 2: Tiếp . . . “vật gì như thế”
-> Diễn biến cuộc gặp gỡ.
+ Phần 3: Còn lại -> Cuộc chia tay
cảm động giữa anh thanh niên
và đoàn khách.

? Văn bản được viết theo
thể loại gì ?
? Phương thức biểu đạt
của văn bản?

? Truyện kể theo ngôi thứ
mấy? Điểm nhìn để kể được
đặt vào nhân vật nào ? tác
dụng?

Em hãy xác định bố cục
của văn bản?
Nêu nội dung chính của
mỗi phần?

I. Tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm:
* Tóm tắt văn bản
- Cốt truyện đơn giản.
- Tình huống truyện:
Cuộc gặp gỡ tình cờ
ngắn ngủi của anh
thanh niên trên đỉnh núi
Yên Sơn, ông họa sĩ và
cô kĩ sư.

Trên chuyến xe khách đi Lào Cai,
bác lái xe trò chuyện với ông hoạ sĩ
và cô kĩ sư mới ra trường. Chiếc xe
- Em có nhận xét gì về cốt
dừng lại lấy nước và nghỉ ngơi, bác
truyện và tình huống cơ
lái xe giới thiệu với cô kĩ sư và ông
bản của truyện ngắn ?
hoạ sĩ về 1 người “Cô độc nhất thế
gian”, đó là anh thanh niên làm công
tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên
đỉnh Yên Sơn cao 2600 mét. Xúc
động trước vẻ đẹpEm
tâm
hồn
của anh,
hãy
tóm
ông hoạ sĩ đã phác
hoạ bức chân
tắt truyện
dung anh thanh niên.
cuộc trò
ngắnSau
Lặng
chuyện ấy, cô kĩ sư
càng
lẽ Sa
Pathấy
? vững
tin hơn vào quyết định lên nhận công
tác ở miền núi của mình. Họ chia tay
trong niềm xao xuyến, bâng khuâng
với lời hẹn của ông hoạ sĩ nhất định
sẽ trở lại Sa Pa .

Chủ đề của truyện: Ca ngợi những con người lao động

mới đang ngày đêm lặng lẽ âm thầm làm việc cống
hiến hết mình cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã
hội ở miền Bắc trong những năm chiến tranh phá hoại
của đế quốc Mỹ
Nêu chủ
đề của
truyện ?

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh sắc thiên nhiên ở Sa pa:

Dưới cái nhìn của họa
sĩ cảnh đẹp Sa pa hiện
lên trong nắng, hãy tìm
và chỉ ra những câu văn
miêu tả cảnh sắc ở
SaPa?

[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở
các đồng cỏ trong lũng hai bên đường.

[…] Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây.

[…] Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các
vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái,...

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Cảnh sắc thiên nhiên ở Sa pa:
- Nắng … nhen tới, đốt cháy rừng cây.
- Những cây thông chỉ cao quá đầu,
rung tít trong nắng những ngón tay
bằng bạc …cây tử kinh… màu xanh của
rừng.
- Mây …. cuộn tròn lại từng cục, lăn trên
các vòm lá ướt sương, rơi xuống
đường cái, luồn cả vào gầm xe.
- NT: Miêu tả, từ ngữ gợi hình, nhân
hóa.
-> Cảnh sắc có đường nét sống động,
màu sắc hài hòa, tươi sáng.
=> Sa Pa là một bức tranh đẹp trong
trẻo, sáng sủa, giàu chất thơ.

Nhận xét về từ ngữ
và nghệ thuật mà tác
giả sử dụng?

Qua đó cảnh sắc Sa
Pa hiện lên như thế
nào?

Truyện kể
về những con
người nào?
Họ là ai?

Những người lao động
bình
thường
nhưng
phẩm chất tốt đẹp như
anh thanh niên, bác lái
xe, ông họa sĩ, cô kĩ sư,
ông kĩ sư ở vườn rau Sa
Pa, anh thanh niên lập
bản đồ sét.

2. Nhân vật anh thanh niên

* Hoàn cảnh sống, làm việc:
- 27 tuổi, sống một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, bốn bề
chỉ có cỏ cây và mây mù lạnh lẽo.
-“Thèm” người quá anh kiếm kế dừng xe lại để gặp, nhìn và nói
chuyện với mọi người. -> Heo hút, vắng lặng, cô đơn
- Công việc: Làm khí tượng kiêm vật lý địa cầu. Nhiệm vụ: Đo gió,
đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất.
“ Cháu lấy những con số mỗi ngày báo về “ nhà”: 4 giờ,11 giờ, 7 giờ
tối,1 giờ sáng.
-> Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác, vất vả, gian khổ và có tinh
thần trách nhiệm cao.
* Suy nghĩ về công việc và cuộc sống:
- Coi công việc là bạn, là niềm vui, là lí tưởng sống: “Khi ta làm việc,
ta với công việc là đôi, …cất nó đi cháu buồn đến chết mất.”
suy nghĩ đúng đắn và sâu sắc về công việc với c/sống.

Một hình ảnh về nghề khí tượng

Máy đo
mưa của
Trạm khí
tượng

* Trong cuộc sống:
- Sống có lí tưởng, hoài bão của tuổi trẻ: vì nhân dân, vì đất nước, anh
suy nghĩ: “mình sinh ra…. vì ai mà làm việc?”. Anh đã phát hiện một
đám mây khô giúp không quân ta…
- Sống giản dị - tâm hồn phong phú: Căn nhà với đồ đạc giản đơn.
+ Tự tìm niềm vui, chủ động vượt lên trên cô đơn: ngoài giờ làm việc
anh trồng hoa, nuôi gà, đọc sách, coi sách là bạn.
+ Tổ chức sắp xếp cuộc sống một mình ngăn nắp gọn gàng.
- Khiêm tốn, chân tình: Họa sĩ định vẽ chân dung anh -> từ chối,
giới thiệu những người khác cho ông vẽ
Trong cuộc sống anh
thanh niên còn là
người như thế nào?

*Trong quan hệ với mọi người:
- Sự cởi mở, chân thành, quý trọng tình cảm của mọi người, khao
khát được gặp gỡ, trò chuyện: đón khách niềm nở, mời lên nhà
chơi…
Trong quan hệ với mọi
thanhhoa
niên
- Quan tâm đến họ: Biếu tam thất chongười,
bác láianh
xe, tặng
cho cô kĩ
có điểm nào đáng quý?
sư, biếu họa sĩ làn trứng

=> Phác họa chân dung anh thanh niên với những nét
đẹp về tinh thần, tình cảm, cách sống và những suy nghĩ
về công việc, về lao động và sự cống hiến, để lại trong ta
niềm yêu mến và cảm phục, tự hào.

3. Nhân vật khác:
* Ông họa sĩ:
- Là người say mê, luôn trăn trở và khao khát sáng tạo nghệ
thuật chân chính
=> Hình ảnh đẹp về 1 con người lao động nghệ thuật, góp phần tô
đậm bức chân dung anh thanh niên thêm sáng đẹp.

* Cô kỹ sư:
- Gặp anh thanh niên: Cô xúc động về cuộc sống và tâm hồn của anh.
- Giúp cô yên tâm hơn về quyết định của mình.
=> Tiêu biểu của thế hệ trẻ, lí tưởng thanh niên VN thời chống Mỹ.

* Bác lái xe:
- Yêu công việc, suốt 30 năm vẫn luôn cởi mở, niềm nở, có trách
nhiệm với công việc, là cầu nối giữa anh thanh niên và cuộc đời

-> Làm câu chuyện sinh động, hấp dẫn, kích thích sự tò mò của các
nhân vật khác về anh thanh niên.

• Những nhân vật phụ khác: Không xuất hiện trực tiếp mà chỉ xuất
hiện gián tiếp qua lời kể của anh thanh niên
Nêu cảm nhận
- Ông kĩ sư vườn rau: ngày ngày ngồi quan sát
chung về vẻ
ong thụ phấn, rồi tự tay thụ phấn cho su hào để củ
đẹp của Họ?
su hào to hơn, ngọt hơn.
- Anh cán bộ nghiên cứu sét: suốt 11 năm không xa cơ quan, lúc nào
cũng chờ sét, quên cả hạnh phúc riêng để hoàn thành bản đồ sét giúp
tăng tài nguyên cho đất nước.
=> Say mê công việc, vì công việc làm giàu cho đất nước, họ sẵn sàng
hi sinh tuổi thanh xuân, hạnh phúc và tình cảm gia đình. Cuộc sống
của họ lặng lẽ và nhân ái biết bao dưới bầu trời Sa Pa.
* Họ không có tên riêng: là lái xe, họa sĩ, kĩ sư,… => dụng ý: Nhằm ca
ngợi tập thể những con người vô danh lặng lẽ dâng cho đời tình yêu và
sức vóc của mình. Cuộc sống thầm lặng mà cao đẹp. Họ mang vẻ đẹp
trong sáng, lý tưởng. Đó cũng là vẻ đẹp của con người Việt Nam trong
những năm tháng gian lao và hào hùng, chống giặc ngoại xâm và xây
dựng đất nước.

=> Những con người với cống hiến thầm lặng, đáng yêu
ấy, họ được đặt vào cảnh sắc thiên nhiên Sa Pa đẹp đẽ
trong trẻo, thơ mộng, đầy chất trữ tình.

III. TỔNG KẾT
1. NỘI DUNG: Ghi nhớ
2 . NGHỆ THUẬT:

- Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.
- Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật
với nhiều điểm nhìn
- Kết hợp giữa tự sự, trữ tình và nghị luận.
- Tạo chất trữ tình trong tác phẩm truyện
3. Ý NGHĨA VĂN BẢN:

LLSP là câu chuyện về cuộc gặp gỡ với những con người
trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ông họa sĩ, qua
đó, tác giả thể hiện niềm yêu mến đối với những con
người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống
hiến cho Tổ quốc