Giống nhau: - Viết và đọc giống nhau.
Khác nhau:
*Từ đồng âm: - Nghĩa hoàn toàn khác
nhau.
* Từ nhiều nghĩa: - Nghĩa khác nhau
nhưng có mối liên hệ với nhau, có nét
nghĩa giống nhau.

LUYỆN TỪ - CÂU.

Tiết 17. Mở rộng vốn từ: Thiên nhiên
( trang 87)

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các
em:

- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp
để miêu tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? - Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại
với màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va-li-a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng - Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn
bây giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang
ở trong bụi cây hay ở nơi nào.

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng. Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các em:
- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng của
ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp để miêu
tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói :
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – Tôi hỏi lại .
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại với
màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi!
Những em khác tiếp tục nói :
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười .
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn bây
giờ chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang ở
6
trong bụi cây hay ở nơi nào. .

rất nóng và cháy lên những tia sáng của ngọn lửa.
xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
được rửa mặt sau cơn mưa.
xanh biếc.
dịu dàng.

Bầu trời

buồn bã.
trầm ngâm, nhớ tiếng hót của bầy chim sơn ca.
ghé sát mặt đất.
cao hơn.
cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang
ở trong bụi cây hay ở nơi nào.

Đọc mẩu chuyện “ Bầu trời mùa thu”. Tìm
những từ ngữ tả bầu trời để hoàn thành bảng sau:
1. Những từ ngữ thể hiện
sự so sánh:

..................................................
...................
..................................................
...................

2. Những từ ngữ thể hiện
sự nhân hóa:

..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
..........................
..................................................

Đọc mẩu chuyện “ Bầu trời mùa thu”. Tìm những từ
ngữ tả bầu trời để hoàn thành bảng sau:
1. Những từ ngữ
- xanh như mặt nước mệt mỏi trong
thể hiện sự so sánh: ao
2. Những từ ngữ
- rửa mặt sau cơn mưa,/ dịu dàng,/
thể hiện sự nhân
hóa:
buồn bã,/ trầm ngâm,/ nhớ,/
ghé, / cúi xuống, / lắng nghe, / tìm
3.Những từ ngữ
khác tả bầu trời:

xem
- nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa/ xanh biếc/ cao hơn

Những từ ngữ tả bầu trời:
1.Từ ngữ thể
- xanh như mặt nước mệt mỏi
hiện sự so sánh: trong ao
2.Từ ngữ thể
hiện sự nhân
hóa:

3.Từ ngữ khác
tả bầu trời:

- rửa mặt sau cơn mưa,/ dịu
dàng,/ buồn bã,/ trầm ngâm,/
nhớ,/ ghé, / cúi xuống, / lắng
nghe, / tìm xem
- nóng và cháy lên những tia sáng
của ngọn lửa,/ xanh biếc,/ cao hơn

Bài 2: Dựa vào cách dùng từ ngữ ở mẩu chuyện trên,
viết một đoạn văn khoảng 5 câu tả một cảnh đẹp của
quê em hoặc nơi em ở.

*X¸c ®ịnh yªu cÇu cña ®Ò.
- Hình thức: Một đoạn văn
- Thể loại:

Miêu tả

- Đối tượng: Cảnh đẹp của quê em (nơi em ở)

*X¸c ®ịnh yªu cÇu cña ®Ò.
- Hình thức: Một đoạn văn
Miêu tả
- Thể loại:
- Đối tượng: Cảnh đẹp của quê em (nơi em ở)
*Lưu ý:
- Câu mở đoạn: Nêu được nội dung của cả đoạn văn.
-Thân đoạn:

Phát triển ý của câu mở đoạn để làm
sáng tỏ nội dung đoạn văn.

- Câu kết đoạn: Chốt lại toàn bộ nội dung của đoạn

bằng cách nêu cảm nghĩ của bản thân về cảnh đó.

Cánh đồng lúa

Cây đa làng em

Dòng sông

Đêm trăng

Bãi biển

Bãi biển

Quê hương mỗi người đều gắn liền với
dòng sông quê. Dòng sông quanh co, uốn
lượn như dải lụa đào. Buổi sáng sớm, mặt
nước sông yên bình, phẳng lặng như tấm áo
hồng. Buổi trưa, nước sông trong vắt, lấp
loáng dưới nắng như dát bạc. Chiều tối, mặt
sông lại khoác lên mình chiếc áo đen tuyền
lấp lánh
dosông
những
vìquê
saoem
ban
tặng.
Em rất
Dòng
Đào
sao
mà yêu
đến
yêu
quê em
. trời trong, nắng đẹp.
thế!dòng
Sôngsông
dịu dàng
khi
Mùa lũ về, nước sông đỏ ngầu, cuồn cuộn
chảy. Sông như một người bạn lúc buồn, lúc
vui, lúc giận dữ, gắt gỏng, lúc êm dịu, hiền
lành. Con sông ấy đã ôm ấp và chứng kiến
bao kỉ niệm tuổi thơ em.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

T

R

Á

I

N

G

H

H

Ữ

U

Í

C

H

B

I

Q

U

A

N

L

Ê

N

Đ

Ồ

N

G

Đ

Ồ

I

C

H

C

Ĩ

A

N

G

H

N

G

 M

Ế

N

H

Ữ

U

H

Ọ

C

S

I

N

H

T

I

Ế

N

L

Ê

N

Ô

N

G

N

H

Â

N

ĐOÁN Ô CHỮ

Ĩ

A